Ekonomıka • 12 Qyrkúıek, 2020

Beıbit Atamqulov Qoǵamdyq keńes aldynda esep berdi

103 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Búgin beınekonferensııa formatynda Qoǵamdyq keńestiń otyrysy ótti, onda QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov jetekshilik etetin baǵyttar boıynsha mınıstrlik aldyna qoıylǵan mindetterdiń iske asyrylýyn baıandady. Esepti tyńdaýǵa Qoǵamdyq keńes músheleri-QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary, qoǵam qaıratkerleri, kásibı jáne úkimettik emes uıymdardyń, sondaı-aq bıznestiń ókilderi qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Beıbit Atamqulov Qoǵamdyq keńes aldynda esep berdi

Atap aıtqanda, aǵymdaǵy jyly mınıstrlik negizgi maqsaty óńdeýshi ónerkásipti damytý bolyp tabylatyn 2025 jylǵa deıingi ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrýǵa kiristi. Pandemııaǵa baılanysty daǵdarystyq jaǵdaıǵa qaramastan, 2020 jyldyń 8 aıynyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibindegi óndiris kólemi 3,3% - ǵa ósti. О́sýdi myna salalar qamtamasyz etti: tústi metallýrgııa (+2,7%), farmasevtıka (+34,1%), jeńil ónerkásip (+11%), mashına jasaý (+16,3%), hımııa (+3,1%).

Indýstrııalandyrý baǵdarlamasy aıasynda jyl basynan beri memlekettik qoldaý sharalary jalpy somasy 187,3 mlrd. teńgege usynyldy.

Baǵdarlamanyń jańa bastamalaryn iske asyrý maqsatynda zańnamalyq bastamalar paketi ázirlendi (quraldar: ónerkásiptik grant, eksporttyq operasııalar kezinde sheteldik satyp alýshyny sýbsıdııalaý-SIM, «ónerkásip» AJ engizý, sondaı-aq IIDM-niń tıisti quzyretterin berý jáne basqa da memlekettik organdar men uıymdar).

Úkimet qaýlysymen qarjylandyrý quraldaryn keńeıte otyryp, "QDB-Lızıng" AQ bazasynda ónerkásipti damytý qory quryldy.

Búgingi tańda «ónerkásiptik saıasat týraly» zańǵa tujyrymdama jobasy ázirlendi. Qazirgi ýaqytta tujyrymdama jumys toby músheleriniń qaraýynda. Jyl sońyna deıin tujyrymdama bekitilip, Zań jobasy ázirlenedi dep josparlanýda.

El úshin qıyn kezeńde mınıstrlik qysqa merzimde halyqty qajetti medısınalyq buıymdarmen jáne dárilik preparattarmen jedel qamtamasyz etý úshin jumysty qaıta qurýǵa qol jetkizdi.

Nátıjesinde, búgingi kúni farmasevtıkalyq kompanııalardyń (14 kompanııa) óndiristik qýattarynyń júktemesi táýliktik naryqtyń qajettiligi táýligine 900 myń betperde bolǵan kezde 75% - dy quraıdy. Epıdemıologııalyq jaǵdaı shıelenisken jaǵdaıda óndiristi táýligine 1,5 mln. danaǵa deıin jetkize otyryp, qýat rezervi kózdelgen.

Batys avstralııalyq model negizinde jer qoınaýyn paıdalaný salasynda 2017 jyldyń sońynda «jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» QR Jańa kodeksi qabyldandy.

Búgingi kúni qatty paıdaly qazbalardy barlaýǵa jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn berý úshin alańy 733 myń sharshy km, 300 myńnan astam blok qoıyldy,barlaýǵa 780-den astam lısenzııa berildi.

Bul bastama mıneraldyq shıkizat bazasyn tolyqtyrý úshin Qazaqstan aýmaǵyn qamtýǵa múmkindik beredi, osylaısha búgingi kúni kelisimsharttar sanyn 2019 jylǵy 68-den 575-ke deıin ulǵaıtady.

«Nurly Jol» ınfraqurylymdy damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde aldaǵy 6 jylǵa 11 myń km avtojol(onyń ishinde ótpeli jobalardyń 3,8 myń km) salý jáne qaıta jańartý, sondaı-aq respýblıkalyq jeliniń 11 myń km jolyn kúrdeli jáne ortasha jóndeý josparlanýda.

Budan basqa, jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń úlesin 100% - ǵa deıin jetkizý, I jáne II tehnıkalyq sanattaǵy joldardyń uzyndyǵyn 60% - ǵa deıin, aqyly joldardyń úlesin 45% - ǵa deıin, jol boıyndaǵy servıs obektilerimen 100% qamtamasyz etý boıynsha mindetter tur.

Temirjol tranzıtin 49% - ǵa 18-den 26,9 mln. tonnaǵa deıin ulǵaıtý josparlanyp otyr. Konteınerlik tranzıt-2 ese jáne 2025 jyly 1,6 mln. konteınerge deıin jetkizý. Jolaýshylar tasymaly jylyna 35% - ǵa 8,1-den 11 mln. adamǵa deıin artady.

Barlyq belgilengen jobalardy iske asyrý 550 myń jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi.

Nátıjesinde, kólik salasyndaǵy eńbek ónimdiligi 20% - ǵa ósedi, al ınvestısııalar kólemi 3 ese artady.

  Temir jol kóligi salasynda aǵymdaǵy jyly Mınıstrlik temir jol kóligimen júkterdi tasymaldaý naryǵynda salaýatty básekelestikti qurýdy eskere otyryp, zańnamany odan ári jetildirý boıynsha jumys júrgizýde.  

Memleket basshysy óz Joldaýynda serpindi ınfraqurylymdyq jobalar esebinen Qazaqstannyń básekege qabilettiligin, servıs deńgeıin jáne tranzıttik baǵyttardyń jyldamdyǵyn arttyrýǵa erekshe nazar aýdardy.

Bul baǵytta Mınıstrlik 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurlyjol» jańa baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn jerlerdi joıý úshin birqatar serpindi ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýdy josparlap otyr, bul:

- 2021 jyldan bastap Dostyq – Aqtoǵaı – Moıynty ýchaskesin(840 km) jańǵyrtý jónindegi strategııalyq jobany iske asyrý, ol ýchaskeniń ótkizý qabiletin 2 ese ulǵaıtýǵa jáne júkterdi tasymaldaý merzimin 1,5 ese qysqartýǵa múmkindik beredi.

Ýchaskeni jańǵyrtý kezinde 2 000-nan astam jumys orny qurylady (paıdalaný kezeńinde 120 jumys orny), bul Almaty, Qaraǵandy jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynyń azamattaryn jumyspen qamtamasyz etedi;

- uzyndyǵy 73 km memlekettik-jeke menshik áriptestik shemasy boıynsha Almaty stansııasyn aınalyp ótetin temirjol jelisin salý jobasy. 

Jolaýshylar tasymaly qyzmetin odan ári jaqsartý úshin aǵymdaǵy jyly 100-ge jýyq jańa vagon satyp alýdy josparlap otyrmyz.

Sonymen qatar, mınıstrlik múmkindigi shekteýli adamdar úshin temirjol jolaýshylar tasymalyna qoljetimdilikti qamtamasyz etý boıynsha maqsatty jumys júrgizýde.

Qazirgi ýaqytta 44 marshrýtta (58 áleýmettik mańyzy bar) 98 birlik mamandandyrylǵan vagon-kýpe júredi jáne vagon ishinde erkin júretin jáne otyrǵyzý jáne túsirý kezinde paıdalanylatyn múgedekter arbasy bar.

Sondaı-aq áleýmettik mańyzy bar baǵyttar boıynsha jol júrýge 50% jeńildik qarastyrylǵan.

Qazaqstanda halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartý maqsatynda «Nurlyjer» baǵdarlamasy júzege asyrylýda». Búgingi tańda bir turǵynǵa turǵyn úıdi iske qosý kórsetkishi 0,71 sharshy metrge jetti. Bul Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy elderi arasyndaǵy eń joǵary kórsetkish (Reseı - 0,54 sharshy metr, Belarýs - 0,43 sharshy metr, О́zbekstan-0,42 sharshy metr) jáne damyǵan elder deńgeıine jaqyndady. Aǵymdaǵy jyly qabyldanǵan baǵyttardy iske asyrý jalǵasýda. 15 mln. sharshy metr turǵyn úı (150 myń turǵyn úı) salý jáne 39 myńnan astam otbasyn memlekettik qoldaýmen qamtý josparlanýda.

Zań shyǵarý sheńberinde turǵyn úı zańnamasyna KPTÚ basqarý organdarynyń (MIB/QS), turǵyn úı-qurylys kooperatıvteriniń qyzmetin retteıtin túzetýler engizildi jáne ortaq múlikke kúrdeli jóndeý júrgizýdiń jańa tetigi engizildi.

JUJ-nyń 77-tarmaǵyn iske asyrý úshin turǵyn úı qurylysynyń biryńǵaı operatoryn qurý jáne Báıterek holdınginiń enshiles uıymdarynda biriktirý (Qazaqstandyq ıpotekalyq kompanııa, turǵyn úı qurylysyna kepildik berý qory, Báıterek Development, qurylys salýshylardy sýbsıdııalaý quralyn «Damý» AQ-dan berý arqyly turǵyn úı baǵdarlamalarynyń) operatorlaryn qysqartý boıynsha zań jobasy qabyldandy.

Qazirgi ýaqytta Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý úshin turǵyn úı qurylys jınaq banki bazasynda «Otbasy bank» tolyqqandy damý jáne qoldaý ınstıtýtyn qurý arqyly turǵyn úı saıasatyn damytý boıynsha odan ári sharalar pysyqtalýda. 2020 jyldyń sońyna deıin Memlekettik Derekter qoryna tolyq qoljetimdilikti usyna otyryp, JAO-da kezekte turǵandar bazasyn «Otbasy bankine» berý josparlanýda.

Memleket basshysynyń a. j. 1 qyrkúıektegi halyqqa Joldaýyna sáıkes Kezekte turǵandardyń turǵyn úı máselelerin jedel sheshý úshin JAO jeke turǵyn úı qorynda (jaldaý aqysynyń 80% - ǵa deıingi mólsherinde) jaldaý aqysyn sýbsıdııalaý tetigin engizý usynylady.

Munda turǵyn úıdi jalǵa alý qunynyń bir bóligin sýbsıdııalaý usynylady.

Qoldaýdyń ataýlylyǵyn «Otbasy Bank» kezekte turǵandar qatarynan kelesi krıterııler boıynsha anyqtaıtyn bolady:

- otbasy múshesine 1 eń tómengi kúnkóris deńgeıine(32668 teńge) deıingi tabystyń bolýy;

- muqtaj adamnyń mártebesin rastaý kezinde jalǵa alý merzimi 5 jylǵa deıin uzartylyp;

- jalǵa beriletin turǵyn úıdiń ortasha aýdany 60 sh. m. quraıdy (40-tan 80-ge deıin);

- ár aımaq úshin bir sharshy metrdi jalǵa alý quny anyqtalady.

Sondaı-aq jumys berýshiniń shyǵyndaryn sýbsıdııalaý tetigin engizý pysyqtalýda.

Búgingi tańda el boıynsha 6,5 myńǵa jýyq aýyl bar, olardyń 3,5 myńy perspektıvaly aýyldarǵa jatady.

Mınıstrliktiń mıssııasy halyqtyń ómir súrý sapasynyń ósýin qamtamasyz etý úshin ulttyq ekonomıka salalaryn turaqty damytý bolyp tabylady. Memleket basshysy belgilegen barlyq mindetter men tapsyrmalar vedomstvonyń turaqty baqylaýynda jáne ýaqtyly oryndalatyn bolady.