Kedendik qundy baqylaý nelikten kúsheıtildi?

Respýblıkalyq bıýdjetke kedendik tólemder men salyqtardyń túsýin jos­parlaý memlekettik kirister or­gand­a­rynyń birinshi kezektegi min­de­ti jáne bıýdjettiń kiris bóligin qalyptastyrý kózi bolyp tabylady. Demek, ımporttalatyn taýarlardyń kedendik qunyna baqylaýdy kúsheıtý bıýd­jettiń atqarylýyn qam­ta­ma­syz etýge, sondaı-aq Qazaqstan Res­pýb­lı­kasy men QHR ózara saý­da­syn­da­ǵy alshaqtyqtardy qysqartýǵa ba­ǵyt­tal­ǵan.

Aǵymdaǵy jyldyń sáýir aıynda Memlekettik kirister komıteti 1698 taýar pozısııalary boıynsha táýekeldiń qundyq beıinderin ózektendirdi, olardy ózektendirý kezinde aqparat almasý sheńberinde QHR keden organdarynan alynatyn aqparat paıdalanyldy. Bul oıynshyqtar, kıim, turmystyq taýarlar, avto bólshekter, plastıkten jasalǵan buıymdar, matalar, keńse taýarlary jáne t.b. sııaqty taýarlarǵa qatysty boldy, al ósim 2-den 5 esege deıin boldy.

Mysaly, matadaǵy táýekeldiń qundyq ındıkatorlary 2 esege, oıyn­shyq­tar – 4 esege, kıim-keshek – 2 esege, keńse taýarlary – 2,5 esege, beı­ne oıyndarǵa arnalǵan jabdyqtar 5 esege ulǵaıdy.

Taýarlardy kedendik baǵa­laý­dyń qoldanystaǵy praktıkasy josyq­syz ımporttaýshylarǵa jal­ǵan qu­jat­tar­dy usyný arqyly tómen­detilgen kedendik qundy deklara­sııa­laýǵa múmkindik beretinin atap ótken jón. Osyǵan baılanysty, mem­leket­tik kirister organdary ımport­taýshylar málimdegen taýarlar­dyń kedendik qunyn durys baqylaýy qajet.

Memlekettik kirister organdary taýarlardyń kedendik qunyn baqylaý úshin paıdalanatyn quraldardyń biri táýekelderdi basqarý júıesi. Ke­den­dik qun boıynsha táýekel beıin­deri (táýekeldiń qundyq ındıka­tor­lary) taýardyń kedendik qunyn tó­mendetý múmkindigin kór­setetin ózin­dik bir kórsetkish. Táýe­kel beıinderin ózektendirý ke­zinde EAEO aýmaǵyna ımport kezinde taýarlardyń kedendik quny deń­geı­le­riniń aǵymdaǵy ózge­ris­te­ri, naryq konıýnktýrasy, bırjalyq baǵa bel­gi­lenimderi, shıkizat quny jáne t.b. eskeriledi.

QHR keden organdarynyń QHR-dan Qazaqstan Respýblıkasyna eksporttalatyn taýarlardyń quny týraly aqparatty jedel usynýy sa­lyq salynatyn bazany azaıtý maq­sa­tyn­da ony Qazaqstanda deklarasııa­laý kezinde taýarlardyń kedendik qu­nyn tómendetken SEQ josyqsyz qa­ty­sý­shy­lardy anyqtaýǵa múmkindik berdi. Degenmen, 2020 jyldyń 8 aıynda ımport kezinde taýarlarǵa arnalǵan deklarasııalardyń 74%-y ákelinetin taýarlarmen mámile quny boıynsha ádis qoldanyla otyryp (1-ádis), ıaǵnı taýarlardyń málimdelgen kedendik quny boıynsha shyǵaryldy.

Sybaılas jemqorlyq faktoryn boldyrmaý maqsatynda ASTANA-1 aqparattyq júıesinde avtomatty túrde mynalardy júzege asyrýǵa múm­­kindik beretin fýnksıonal iske asy­­rylǵanyn atap ótemiz: Birinshi, ke­­dendik qundy túzetý qajet bolǵan jaǵ­­daıda ASTANA-1 AJ-baǵalyq aq­paratty izdeý; ekinshi, qamtamasyz etý somasynyń mólsherin esepteý.

Baǵalyq aqparatty izdeý EAEO keden zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady: izdeý EAEO múshe memleketterde shyǵarylǵan taýarlarǵa arnalǵan deklarasııalardyń elektrondyq kóshirmeleriniń derekter bazasyn paıdalana otyryp, taýardyń kody, shyǵarylǵan eli, ýaqytsha aýqymy men kommersııalyq deńgeıi eskerile otyryp, 1-ádisti qoldana otyryp júzege asyrylady.

Budan basqa, SEQ qatysýshylardy aqparatpen qamtamasyz etý maqsa­tyn­da Memlekettik kiris­ter komı­te­ti aı saıyn jáne táýe­kel­diń qun­dyq ındıkatorlaryn ózek­ten­di­rýge qaraı http://kgd.gov.kz/ru/content/cenovaya-infor­ma­ciya-1res­­­mı saıtyna ornalastyrady jáne bul derekterdi kedendik baǵalaý ke­zin­de SEQ qatysýshylary paıdalana alady.

Búginde atalǵan komıtet jáne «Atameken» UKP ókilderinen osy jylǵy 14-18 qyrkúıek aralyǵynda taýar­lardyń kedendik qunyn ákim­shilendirýdiń problemalyq máse­le­lerin sheshý úshin, atap aıtqanda: kedendik qun boıynsha táýekel beıin­de­rin qalyptastyrý jáne ózektendirý te­tigi boıynsha, ákelinetin taýar­lar bo­ıynsha baǵa aqparatyn qalyptastyrý tártibi boıynsha, SEQ qatysýshylary men aýmaqtyq memlekettik kirister organdary úshin túsindirmeler daıyndaý boıynsha, sondaı-aq taýarlardyń kedendik qunyn deklarasııalaýǵa baılanysty ózge de máselelerdi qaraý úshin jumys toby qurylǵan.

MKK men UKP birlesken jumy­sy­nyń qorytyndylary týraly qo­sym­sha habarlanatyn bolady.