Jýyrda oblys ákimi Gúlshara Ábdiqalyqovanyń tóraǵalyǵymen ótken óńirdiń 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan ekonomıkalyq jáne bıýdjettik saıasat máseleleri jónindegi keńeste de osy másele talqylanyp, aldaǵy negizgi mindetter aıqyndaldy.
– Taıaýdaǵy birneshe jyl ishinde indettiń qoǵamnyń barlyq salalaryna, ekonomıka men bızneske áser etetin saldarymen betpe-bet kezdesemiz. Sondyqtan búgingi tańda memlekettik bıýdjettik josparlaýdyń barynsha tıimdi saıasatyn qamtamasyz etý burynǵydan da mańyzdy, – dedi oblys ákimi.
Bir aıta keterligi, keler jylǵa arnalǵan bıýdjet jobasy eshqandaı qaryzsyz bekitiletin bolady. Bul úshin 27,6 mlrd teńge qaralyp otyr, ony barlyq ótpeli ınvestısııalyq jobalardy aıaqtaýǵa, respýblıkalyq bıýdjetten iske asyrylatyn jobalardy qosa qarjylandyrýǵa, oblıgasııalyq baǵaly qaǵazdardy shyǵarýǵa baǵyttaý kózdelýde.
Oblysta qyzmet túrleri boıynsha saralanatyn aglomerasııalyq tásil negizinde 2023 jylǵa deıingi ekonomıkalyq damý jospary ázirlendi. Jospar aıasynda bızneske 270 mlrd teńgeden asatyn 265 jobany iske asyrý usynylǵan. Búginde onyń 59-y iske asyryldy, 50-ge jýyǵy jumys ústinde.
Oblys ákimi memlekettik baǵdarlamalardyń múmkindikterin tıimdi paıdalaný mańyzdy ekenin de atap ótti. Bul rette memlekettik qoldaýdy shyǵynsyz, básekege qabiletti jáne tehnologııalyq jobalarǵa, bıznesti qaıta óńdeýge baǵyttap, ónimdi ótkizýdiń naryqtaryn jolǵa qoıý qajet. Ásirese óńir basshysy aımaqtyń azyq-túlikpen jáne eń qajetti taýarlarmen ózin-ózi qamtamasyz etýine basa nazar aýdarý qajettigin aıtty.
Aımaqtyń resýrstyq áleýetin, memlekettik baǵdarlamalardyń keshendi quraldaryn tıimdi paıdalaný arqyly básekege qabiletti eksportqa baǵdarlanǵan óndiristerdi damytýǵa basa nazar aýdara otyryp, óńirdi ındýstrııalandyrý jalǵasady. Iri óndiristerdiń aınalasynda ilespe bıznes qurý múmkindigi de udaıy nazarda bolady.
Ekonomıkalyq saıasattyń basty basymdyqtarynyń biri – ósimdik sharýashylyǵy men jaıylymdaǵy mal sharýashylyǵyn damytý.
Mamandar dereginshe, búginde oblysta paıdalanylmaı jatqan jaıylymdyq alqap kóp, onyń basym bóliginde jaıylymdyq mal sharýashylyǵyn damytý úshin talap etiletin 2500-ge jýyq qudyq, uńǵyma jáne basqa da sýmen jabdyqtaý kózderi bar. Keńeste oblys basshysy jaıylymdardaǵy uńǵymalar men qudyqtardy qalpyna keltirý máselesin tolyq sheshýdi tapsyrdy. Bul mal men mal sharýashylyǵy ónimderiniń sanyn edáýir arttyryp, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń jáne jumys oryndaryn qurýdyń múmkindigi.
Bıyl darııa deńgeıi tómendep, kúrish alqaptary sýdan qala jazdady. Osyǵan deıin de baıqalyp kelgen bul máseleniń osynshalyqty ýshyǵýy osy baǵytta keshendi sharalar qabyldaý kerektigin kórsetip otyr. Oblys basshysy qazir joba deńgeıinde turǵan birqatar sý qoımalaryn salý máselesin pysyqtaýmen qatar, aýyl sharýashylyǵy óndirisin, ásirese eginshilikti ártaraptandyrý boıynsha ǵylymı negizdelgen usynystar engizý qajettigin qadap aıtty.
Qazir aımaqta balyq sharýashylyǵyn damytý jónindegi óńirlik baǵdarlamanyń jobasyn ázirleý aıaqtalyp qaldy. Ony júzege asyrý úshin G.Ábdiqalyqova keler jylǵa arnalǵan oblystyq bıýdjette 1 mlrd teńge qarastyrýdy tapsyrdy. 2030 jylǵa deıin jabyq sýmen jabdyqtaý júıesinde 55 kól-taýarly balyq sharýashylyǵyn, 9 toǵan, 3 akvaósirý óndirisin qurý josparlanýda.
Búginde sıfrly damý kez kelgen óńirdiń kórsetkishin baǵalaý krıterııleriniń birine aınaldy. Osy jyldyń alǵashqy 6 aıynyń qorytyndysymen Qyzylorda oblysy elimizdegi aqyldy qalalardyń etalondyq standartynyń talaptaryna sáıkes 5-orynǵa ıe boldy. Keńeste oblys ákimi 2021 jyldyń 1 toqsanynan keshiktirmeı sıfrlandyrýdy damytýdyń óńirlik strategııasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Barlyq sala saralanaǵan keńeste aımaq basshysy aldaǵy 3 jylda halyqtyń qaýipsiz jáne jaıly ómir súrýi boıynsha is-sharalardy júzege asyrý kerektigin mindettedi.
– О́ńirde yqtımal sý tasqynyna qarsy, sondaı-aq tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý jónindegi is-sharalarǵa daıyndaý jónindegi is-qımyl algorıtmi ázirlenýi tıis, – dedi Gúlshara Naýshaqyzy.
Jańa zaman jańa mamandyqtardy talap etýde. Aldaǵy ýaqytta oqý oryndary qandaı kásip ıelerine qajettilikter týyndaıtynyn jáne olardyń belgili bir ýaqyt aıasynda qalaı ózgeretinin boljap qana qoımaı, udaıy taldap otyrýy kerek. Bul da óńir basshysy qoıǵan mindetterdiń biri.
Keńeste pandemııa kezindegi qıyndyqtar qaıtalanbaýy úshin óńirdiń dári-dármektermen, tósek-oryndarmen qamtamasyz etilýin, medısınalyq qyzmetkerlerdiń tolyq, ǵımarattardyń daıyn bolýyn egjeı-tegjeıli zerdeleý tapsyryldy. Densaýlyq saqtaý salasynyń ınfraqurylymyn damytý máselesi de umyt qalǵan joq. Osy kúni oblys aýdandary úshin ortalyq aýrýhanalar salý máselesi tolyǵymen sheshildi. Jalaǵash aýdanynda salynyp jatqan qurylys jyl sońyna deıin aıaqtalady.
О́ńir basshysy sondaı-aq áleýmettik qorǵaý salasyn damytý jóninde birqatar tapsyrma berdi. Qyzylorda qalasynda tıimdi júzege asyrylyp jatqan «Baqytty otbasy» jobasyn oblystyń barlyq aýdandary men Baıqońyr qalasynda engizgen jón.
– Biz áleýmettik qyzmet kórsetýdi berilgen ótinishpen emes, zertteý jumystary arqyly anyqtaýymyz kerek. Shyn muqtaj jandar nazardan tys qalmaýy tıis, – dedi oblys ákimi.
Keńes sońynda G.Ábdiqalyqova bıýdjet qarajatynyń tıimdi ári maqsatty paıdalanylýyn qamtamasyz etýdi, sondaı-aq qarjylyq tártipti qatań saqtaýdy tapsyrdy.
QYZYLORDA
