Asqar Aqaev
Qyrǵyzstannyń alǵashqy prezıdenti. 1990 jyly Qyrǵyz KSR-iniń prezıdenti bolǵan. Bir jyldan soń táýelsiz Qyrǵyzstannyń basshysy bolyp saılanǵan. Ol bul qyzmette 14 jyl jumys istedi.
1990 jyldan bastap eseptegende, tórt ret prezıdenttik saılaýda jeńiske jetken. 1991 jyly, 1995 jáne 2000 jyly prezıdent bolyp qaıta saılanǵan. Al 2003 jyly referendýmda ókilettigin uzartqan.
2005 jyly 22 naýryzda Qyrǵyzstanda Jaýqazyn revolıýsııasy bastaldy. Ony oppozısıoner Qurmanbek Bákıev bastaǵan Qyrǵyzstan halqy qozǵalysy uıymdastyrǵan. Sebebi oppozısııa Aqaevtyń avtorıtarlyq rejımine qarsy shyǵyp, 2005 jyly qańtar-aqpanda ótken parlamenttik saılaýdyń nátıjesin moıyndamaǵan. Odan bólek, halyq eldegi áleýmettik, ekonomıkalyq jaǵdaıǵa, jemqorlyqqa, Konstıtýsııadaǵy ózgeristerge narazy bolǵan.
Nátıjesinde mıtıngige shyqqandar quqyq qorǵaýshylarmen qaqtyǵysqa baryp, prezıdent rezıdensııasyn jaýlap alǵan. Al Aqaev otbasymen birge arnaıy jasaqtyń kómegimen elden qashyp ketken. Oǵan Reseı saıası bassaýǵa bolǵan. 2005 jyly 11 sáýirde Aqaev kelissózderden keıin, prezıdenttik ókilettigin toqtatýǵa kelisimin bergen.
Qyrǵyzstan SIM málimetinshe, qarashada 76 jasqa tolatyn Asqar Aqaev qazir Reseıde turyp jatyr. Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde professor bolyp jumys isteıdi.
Qurmanbek Bákıev
2005 jyly 11 sáýirde Aqaev ókilettigin toqtatqannan keıin memleket basshysy qyzmetine ýaqytsha oppozısııa kóshbasshysy Qurmanbek Bákıev keldi. Sol jyly 10 shildede elde kezekten tys saılaý ótip, Qurmanbek Bakıev senimdi jeńiske jetti. Al onyń basty qarsylasy sanalǵan Felıks Kýlov premer-mınıstr qyzmetine taǵaıyndaldy.
2009 jyly shildede elde prezıdenttik saılaý ótip, Bákıev 90 paıyz daýys jınady.
2010 jyly sáýirdiń basynda el bıligine qarsy taǵy da úlken revolıýsııa bastaldy. Bul joly da oppozısııa Bákıevtiń rejımin avtorıtarlyq dep baǵalap, onyń otstavkaǵa ketýin talap etti. Sondaı-aq, halyq eldegi ahýaldyń nashar bolǵanyna narazy ekenin jetkizdi.
7 sáýirde myńdaǵan adam Bishkekti tolyq jaýlap aldy, onyń ishinde ákimshilik ǵımarattar da bar. Oppozısıonerler parlament pen bas prokýratýra ǵımarattarynyń kúl-talqanyn shyǵardy.
Al Bákıev Bishkekten Oshqa qashyp ketti. El astanasynda oppozısıonerler ýaqytsha úkimet quryp, ony jetekshileri Roza Otynbaeva basqardy.
Qurmanbek Bakıev bolsa, Tarazǵa qashyp, sol jaqta otstavkaǵa ketetini týraly aryz jazdy. Artynsha Belarýs prezıdenti Aleksandr Lýkashenko oǵan saıası bassaýǵa usynǵan. Bákıev qazir Belarýste turyp jatyr.
2013 jyly Qyrǵyzstanda "qyzmettik ókilettigin asyra paıdalanǵany" úshin ol syrttaı 23 jylǵa sottalǵan.
Roza Otynbaeva
2010 jyly 7 sáýirde Qurmanbek Bakıev elden qashyp, ókilettigin toqtatqannan keıin ýaqytsha úkimet qurylǵanyn aıttyq. Sol jyly 19 mamyrda Qyrǵyzstan ýaqytsha úkimetiniń dekretine sáıkes el prezıdenti bolyp taǵaıyndaldy.
Otynbaeva 2011 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin Qyrǵyzstan prezıdenti qyzmetin atqardy. Osylaısha, ol TMD-da prezıdent atanǵan alǵashqy áıel boldy.
2011 jyly 30 sáýirde Qyrǵyzstanda prezıdent saılaýy ótip, Otynbaeva laýazymyn beıbit túrde bosatty.
Almazbek Atambaev
Almazbek Atambaev Qyrǵyzstan prezıdentine úsh ret kandıdat bolǵan. Úshinshi mártede jeńiske jetti. 2011 jyly 30 sáýirdegi prezıdenttik saılaýda ol halyqtyń 63 paıyz daýsyn jınap, memleket basshysy atandy. Bul qyzmetke ol 1 jeltoqsanda kiristi.
Atambaev prezıdenttik laýazymda 2017 jyldyń 24 qarashasyna deıin boldy. Otynbaeva sekildi Atambaev ta qyzmetin beıbit túrde bosatty. Eshkim tóńkeris jasamasa da, bul oqıǵa ý-shýsyz qalmady.
Prezıdent bolǵan jyldary oǵan túrli aıyp taǵylǵan. Mysaly, onyń jaqyn adamdary joǵary laýazymdarǵa ıe bolǵan. Mysaly, onyń burynǵy júrgizýshisi Ikramjan Ilmııanov 2017 jyly prezıdent apparaty basshysynyń orynbasary bolyp taǵaıyndalǵan.
Al prezıdenttik merziminiń sońǵy jyldary sot prosessteri kóp bolǵan. Bılik jýrnalısterdi, belsendiler men oppozısıonerdi sotqa bergen. Keı kezde Atambaevtyń ózi aryz jazǵan.
2019 jyly maýsymda Jogorký Keshen odan eks-prezıdent degen statýsyn qaıtaryp aldy. Sebebi bas prokýratýra ol prezıdent bolǵan kezde "jemqorlyq", "ókilettigin asyra paıdalaný", "zańsyz baıý" belgilerin baıqaǵan.
Nátıjesinde sot ony "Jemqorlyq" baby boıynsha kináli dep taýyp, bıyl maýsymda 11 jyl eki aıǵa bas bostandyǵynan aıyrǵan. Al bıyl 6 qazanda Qyrǵyzstandaǵy narazylyq kezinde mıtıngige shyqqandar Atambaevty bosatyp alǵan. Biraq 10 qazanda Bishkekte tártipsizdik uıymdastyrdy degen aıyppen qaıta ustalǵan.
Sooronbaı Jeenbekov
2017 jyldyń 15 qazanynda Qyrǵyzstanda prezıdent saılaýy ótip, Sooronbaı Jeenbekov 54 paıyz daýyspen jeńiske jetken. 24 qarashada prezıdenttik qyzmetin bastady.
Ol prezıdenttik laýazymda úsh jylǵa jýyq boldy. Bıyl qazannyń basynda Qyrǵyzstanda parlament saılaýy ótip, onyń resmı nátıjesine oppozısııa men halyqtyń kóńili tolmaǵan. Nátıjesinde 5 qazanda elde jappaı narazylyq sharalary bastalǵan.
Mıtıngige shyqqandar prezıdent ákimshiligi jáne parlament otyratyn Aq úıge basyp kirgen bolatyn. Nátıjesinde parlament saılaýynyń nátıjesi joıylǵan.
Eldiń jańa premeri Sadyr Japarov pen birqatar sheneýnik Jeenbekovtiń otstavkaǵa ketýin talap etken. Al keshe Japarov pen Jeenbekov taraptary ózara kelissóz júrgizgen. Búgin Qyrǵyzstan prezıdenti halyqqa úndeýinde otstavkaǵa ketetinin málimdedi.
