Parlamenttiń besinshi shaqyrylymy úshinshi sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde Memleket basshysy zań shyǵarý isinde parlamentshiler negizgi bes baǵytqa basa nazar aýdarýy tıis ekenin atap ótti. Elbasy alǵa qoıǵan mindetterdiń barlyǵy birinshi kezekte memleket pen halyq úshin atqarylatyn isterdiń zańnamalyq negizin qalyptastyrý maqsatyn kózdeıdi.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev úshinshi sessııany ashyp turyp: «Parlamentimiz joǵary saıası jaýapkershilik rejiminde jumys istep, halyq ókili retindegi óz mindetin abyroımen atqaryp keledi. Aldaǵy ýaqytta da osy qarqynnan taımaý qajet. Sebebi, biz damýdyń eń sheshýshi satysy – «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrý kezeńine aıaq bastyq. Bul strategııanyń alǵa qoıǵan negizgi maqsaty – álemdegi eń damyǵan 30 memlekettiń qataryna kirý. Bul barsha Qazaqstan halqyna, onyń ishinde sizderge aıryqsha mindetter júkteıdi», dep parlamentshilerge úlken senim artyp, qabyldanýǵa tıisti negizgi zańdarǵa toqtalyp ótti.
Parlament
"Egemen Qazaqstannyń" arnaýly beti
* Depýtat daýysy
Parlamenttiń besinshi shaqyrylymy úshinshi sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde Memleket basshysy zań shyǵarý isinde parlamentshiler negizgi bes baǵytqa basa nazar aýdarýy tıis ekenin atap ótti. Elbasy alǵa qoıǵan mindetterdiń barlyǵy birinshi kezekte memleket pen halyq úshin atqarylatyn isterdiń zańnamalyq negizin qalyptastyrý maqsatyn kózdeıdi.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev úshinshi sessııany ashyp turyp: «Parlamentimiz joǵary saıası jaýapkershilik rejiminde jumys istep, halyq ókili retindegi óz mindetin abyroımen atqaryp keledi. Aldaǵy ýaqytta da osy qarqynnan taımaý qajet. Sebebi, biz damýdyń eń sheshýshi satysy – «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrý kezeńine aıaq bastyq. Bul strategııanyń alǵa qoıǵan negizgi maqsaty – álemdegi eń damyǵan 30 memlekettiń qataryna kirý. Bul barsha Qazaqstan halqyna, onyń ishinde sizderge aıryqsha mindetter júkteıdi», dep parlamentshilerge úlken senim artyp, qabyldanýǵa tıisti negizgi zańdarǵa toqtalyp ótti.
Osy parlamenttik sessııa barysynda Úkimetten birqatar kodeksterdiń jobalary jáne kóptegen zań jobalary kelip túsedi. Sonyń barlyǵyn tolyqqandy talqylap, sapaly zań shyǵarý jolynda eńbek etý – negizgi jumysymyz. Qazaqstan ekonomıkasyn turaqty ustaýda, zańmen jumys isteýde ilgeri ketip bara jatyrmyz dep oılaımyn. Sondyqtan qoǵamdyq damýdy alǵa bastyratyn jáne halyqqa asa qajetti zańdar qabyldanýy tıis.
Parlamentte «2014-2016 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zań jobasy qyzý talqylandy. Májilis Tóraǵasy N.Nyǵmatýlın áriptesterine bizdiń mindetimiz respýblıkalyq bıýdjetti bekitýmen shektelmeı, árbir baǵdarlamanyń tıimdi oryndalýyna mán berýimiz qajet ekenin aıtqan edi. О́ıtkeni, Esep komıtetiniń málimetine súıensek, ótken jyly 55 mlrd. teńge kóleminde qarajat ıgerilmeı qaldy. Sondyqtan bıýdjet jobasyn qaraǵan kezde osy máselelerge de basa nazar aýdaryldy. Bıyl bıýdjet josparyn qaraýda jańa tásil engizildi. Palata jetekshisiniń tapsyrmasy boıynsha Májilistiń árbir komıteti óz salasyna qatysty bıýdjettik baǵdarlamalardy muqııat zerdeledi. Mysaly, aýyl sharýashylyǵyna baǵyttalatyn qarjy shyǵystary Agrarlyq máseleler komıtetinde jan-jaqty talqylaýdan ótti. О́zim osy komıtettiń múshesimin.
Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda maqta salasy óz deńgeıinde damyp kete almaı otyr. Onyń birneshe sebepteri bar. Sonyń biri – maqta salasyn damytý týraly qoldanystaǵy zańnamanyń jetildirilmeýi. Osy oraıda, depýtattar Rozaqul Halmuradov, Aıqyn Qońyrov jáne osy joldardyń avtory úsheýmiz jańa zań jobasyn ázirledik. Biz bastamashylyq jasaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine maqta salasyn damytý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy jýyrda Májilistiń qaraýyna engiziledi.
Kóp jaǵdaıda maqta men bıdaı birdeı baǵalanyp jatady. Ár ónimniń ózindik ereksheligi bar. Sonymen qatar, maqta ońtústik óńirde ǵana óndiriledi. Qazaqstannyń maqta salasyndaǵy atyn shyǵaryp otyrǵan Maqtaaral aýdany. Halyqta maqtany «aq altyn» dep bekerge aıtpaıdy. Alaıda, osy baılyǵymyzdy durys paıdalana almaı otyrmyz. Maqtanyń baǵasyna, maqta qolhattaryn engizýge, sondaı-aq maqta óńdeıtin óndiris oryndarynyń qural-jabdyqtaryna qatysty sheshýdi qajet etip turǵan kóptegen máseleler bar.
Maqtaaral aýdanynyń turǵyndary depýtattarmen ótkizgen kezdesýlerde maqta máselesin jıi kóteredi. Maqta jınaý álemdegi eń aýyr eńbek túriniń biri ekeni anyq. Al soǵan laıyqty tabys ala almasa, kúni-túni aýyr jumysta júrgen adamdardyń eńbeginiń esh bolǵany emes pe? Maqta sharýashylyǵymen aınalysatyndardyń alǵan jer ýchaskeleri de ártúrli. Bireýdiń bir-eki gektar ǵana jeri bar. Ol eki gektar jerimen qalaı nesıe alady? Soǵan oraı biz usynǵan zań jobasynda usaq sharýashylyqtardy bir qaýymdastyqqa biriktirý máselesi de qozǵalady. Bul óz qalaýymen balamaly túrde bolmaq. Jeke bolyp qala berýine de, bir ortalyqqa birigýine de bolady.
Búgingi tańda maqta salasyna naqty qoldaý qajet. Sondyqtan zań jobasynda Qazaqstannyń maqta salasyn memlekettik qoldaý jónindegi birqatar júıeli sharalardy zańnamalyq deńgeıde bekitip berý usynylady. Atap aıtqanda, maqta rynogyn qalyptastyrý jáne retteý, onyń ınfraqurylymyn damytý, maqta rynogyna qatysýshylardy memlekettik qoldaý, ishki jáne syrtqy rynoktarda maqta rynogyna qazaqstandyq qatysýshylardyń ekonomıkalyq múddelerin qorǵaý, maqta salasynda ǵylym men ınnovasııalyq qyzmetti damytý bekitiledi. Zań jobasynda, sondaı-aq, maqta salasyn damytýdyń arnaıy salalyq baǵdarlamalaryn qabyldaý usynylady, onda maqta salasyn damytý men maqta rynogyn retteýdiń orta merzimdi kezeńge arnalǵan maqsattary men negizgi baǵyttary, maqta salasyn damytýdyń negizgi kórsetkishteri men boljamy, kózdelip otyrǵan is-sharalardy qamtamasyz etý jáne iske asyrý tetikteri aıqyndalǵan.
Memleket basshysynyń 2010 jylǵy 19 naýryzdaǵy Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasyn údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damytý jónindegi 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamanyń erejelerin iske asyrý maqsatynda zań jobasymen maqta óńdeý uıymdary úshin kásipkerlik qyzmetti júzege asyrýǵa salynatyn tyıymdardy alyp tastaý kózdeledi. Atalǵan túzetýlerdi qabyldaý maqta óńdeý uıymdaryna kásipkerlik qyzmetpen aınalysý boıynsha barlyq shekteýlerdi alyp tastaýǵa, kredıttik uıymdarǵa óz múlkin kepilge bere otyryp, shıtti maqtany aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerden satyp alýdy júzege asyrýǵa qatysýyna, sondaı-aq shıtti maqtany ósirý úshin aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi fıýcherlik kelisimsharttar jasasý arqyly qarjylandyrýdy júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
Bir sózben aıtqanda, bastalǵan parlamenttik sessııanyń júgi aýyr, jumysy jaýapty bolmaq.
Ulasbek SÁDIBEKOV,
Májilis depýtaty,
«Nur Otan» partııasy fraksııasynyń múshesi.
* Parlamentshi paıymy
Mindetterge jaýapkershilikpen qaraıyq
Elbasynyń bes baǵyt boıynsha bergen tapsyrmalarynyń mańyzy óte joǵary. Bul tapsyrmalar ómirmen ushtasyp, elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynda erekshe ról atqaratyn bolady. Sol alǵa qoıǵan mindetterge erekshe toqtala ketkendi jón kórip otyrmyn.
EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin ótkizýge qatysty 2014 jyly zańdyq qujattardy qabyldaý qajettigin Elbasy basa aıtty. Bul – dúnıe júzine memleketimizdiń keńinen tanylýyna jáne de Qazaqstan ekonomıkasynyń damýyna úlken sebepshi bolatyn joba. Ásirese, energetıka salasynda kóptegen ózgerister júzege asyrylady dep kútilýde. Birqatar jańa tehnologııalar ómirimizge kirige bastaıdy. Prezıdent sessııany ashardaǵy sózinde daǵdarys máselesin de aınalyp ótpedi. Daǵdarys áli bite qoıǵan joq, alda ne kútip turǵanyn boljap aıtýdyń ózi qıyn. Onyń ústine Eýropa men AQSh-tyń ózi jaǵdaıdy áli tolyq boljaı almaı otyr, sondyqtan bárine daıyn bolýymyz qajet.
Elbasynyń qatysýymen úshjyldyq bıýdjet jobasy qaralyp, ol kúni keshe Májiliste maquldandy. Úshjyldyq bıýdjetti birden qabyldaý – óte kúrdeli de qıyn sharýa. Jergilikti jerlerde áli de sheshimin kútken máseleler kóp. Sol bıýdjet jobasyn talqylaǵan kezde jergilikti jerlerdiń máselesi de jan-jaqty qarastyrylsa degen oıym bar. Ońtústik Qazaqstan oblysynda turǵyndarynyń kóptigine baılanysty áleýmettik nysandar áli de jetispeıdi. Úsh aýysymda oqyp júrgen oqýshylar da jeterlik. Balabaqsha jetispeýshiligi aıqyn seziledi.
Týrızmdi damytý kenjelep qalyp otyr. Ony damytýǵa Ońtústik óńirde múmkinshilikter jeterlik. Burynnan kele jatqan tarıhı nysandar kóp. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń taý shatqaldarynda osydan jıyrma jyldaı buryn shańǵy tebý bazasyn salý týraly másele kóterilgen-di. Jergilikti ákimdik bul máseleni qoldaıtynyn da anyq baıqatyp júr. Tipti osy másele boıynsha Shymkentke senatorlardyń arnaıy toby baryp qaıtty. Barlyq múmkindik bar, ınvestorlar da ázir otyr. Biraq eń áýeli ınjenerlik jeli tartý kerek eken. Árıne, oǵan respýblıkalyq bıýdjet qarjysy qajet ekeni de túsinikti.
Áli sheshimin tappaı kele jatqan zań jobalarynyń ishindegi «saqaldysy» – ardagerlerge baılanysty zań jobasy. Jer-jerge halyqpen kezdesýge barǵan kezde ardagerler osy máseleni aldymyzǵa tosady. Soǵysqa qatysqan ardagerlerimizdiń ózi azaıyp bara jatyr. О́kinishke qaraı, atalǵan zańdyq qujattyń qashan qabyldanatyny áli de belgisiz bolyp tur. Úkimet ony birneshe ret Parlament qaraýyna alyp kelgenimen, artynan qaıtaryp alady. Bul másele óz sheshimin tapsa durys bolar edi.
Orynbaı RAHMANBERDIEV,
Senat depýtaty.
* Turaqty komıtetter tynysy
Bala qabiletin erte jastan damytý – ózekti másele
Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaevanyń jetekshiliginde kezekti komıtet otyrysy boldy, dep habarlady osy palatanyń baspasóz qyzmeti.
Alǵashqy bolyp komıtet múshelerine depýtattardyń bastamasymen ázirlenip jatqan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine halyqaralyq sharttar máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn palatanyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev tanystyrdy.
Komıtet otyrysynda elimizdegi mektepke deıingi bilim berýdi damytý máselesi óte tartysty talqylandy. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Mektepke deıingi jáne orta bilim departamentiniń dırektory Jańyl Jontaeva májilismenderdi salanyń búgingi jaı-kúıinen habardar etti.
Memleket basshysynyń tikeleı tapsyrmasymen jumys istep jatqan «Balapan» baǵdarlamasynyń negizgi maqsaty – balalardyń mektepke deıingi tárbıemen qamtylýyn ósirý. Baǵdarlama az ýaqytta mektepke deıingi uıymdar jelisin 4568-den 8729 birlikke deıin ósirdi. Olar 1 jastan 6 jasqa deıingi balalardyń 48 paıyzyn qamtıdy. Mektepke deıingi tárbıemen jáne oqytýmen qamtý 35 paıyzǵa ósip otyr. Sondaı-aq, baǵdarlama aıasynda 190 myń jumys orny ashyldy.
Baǵdarlamany oıdaǵydaı iske asyrý úshin normatıvtik-quqyqtyq qujattardy jetildirý boıynsha kóptegen jumystar júrgizildi.
Búgingi asa jaýapty jáne kúrdeli mindet – mektepke deıingi tárbıe men oqytý júıesiniń mazmunyn jańa negizde qurý. Jańa standarttardyń ereksheligi mektepke deıingi tárbıe men oqytý mazmunyn dene, jeke bas, zııatkerlik qasıetterdi ulttyq qundylyqtar negizinde damytýǵa baǵyttalǵan «Densaýlyq», «Qatynas», «Tanym», «Shyǵarmashylyq», «Áleýmet» bes bilim berý salasy arqyly qamtamasyz etý bolyp tabylady.
Elimizde balabaqsha janynan ashylǵan ata-analarǵa keńes berýdiń 1106 pýnkti jumys isteıdi. Onyń shtatynda áleýmettik pedagog, psıholog, logoped, medısınalyq qyzmetker, defektolog jáne basqa mamandar bar.
Balany erte jastan damytýdyń ózektiliginiń bir ǵana maqsaty – balaǵa tereń oıly, dene bitimi myqty, zerek jáne meıirimdi bolatyndaı bilim berý. Qazirgi tańda mektepke deıingi uıymdarda 60 422 pedagog jumys isteıdi.
* Talap jáne tártip
Mas júrgizýshi – birden-bir qylmysker
Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetinde depýtat Ramazan Sárpekovtiń jetekshiligimen «Jol júrisi týraly» zań jobasy men «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jol júrisi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalary ekinshi oqylymǵa ázirlendi, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti.
Qujat boıynsha Ákimshilik polısııasynyń tóraǵasy Igor Lepeha depýtattarǵa baıandap berdi.
Zań jobasy boıynsha jumys tobynyń jetekshisi depýtat Ramazan Sárpekov bylaı dep óz oıyn ortaǵa saldy:
– Birazdan beri Májilis qaraýynda jol qaýipsizdigi týraly zań jobasy qaralyp jatyr. Soǵan qosymsha jol qaýipsizdigine qatysty erejelerdi buzǵan adamdardy jaýapkershilikke tartatyn ekinshi zań jobasy da kelip tústi. Biraz kún boldy, elimizdiń Ishki ister mınıstrliginde Ákimshilik polısııasy men Jol polısııasy biriktirilip, olardyń tek qana jol polısııasy emes, basqa da qyzmetkerleri osy qyzmetti, fýnksııany atqaratyndaı másele bolǵan soń búgingi jumys tobyna sol komıtetterdiń qyzmetkerlerin shaqyrdyq. Aldaǵy ýaqytta «talqylap otyrǵan zań jobasy aıasynda osy máseleni sheshe alamyz ba?» dep jınalyp otyrmyz.
Depýtat kelesi kezekte jaqynda ǵana Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda dál osy úlken apattarǵa ákelip otyrǵan máselelerdi Elbasy qatty renishpen aıtqanyn qaperge saldy. « Prezıdent Ishki ister mınıstrin, Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrin turǵyzyp qoıyp, osy máseleni sheshýge nazar aýdartty, – dedi R.Sárpekov ári qaraı. – Biz qazir memleket adamnyń ómirin saqtap qalýǵa barlyq jaǵdaıdy jasap otyrǵan ýaqytta búgingi kúni jol apatynan qaza tapqan adamdardyń sany joǵary kórsetkishte tur. Mysaly, bıylǵy jyldyń 9 aıynyń ishinde ólim sany byltyrǵy 2174 adam óliminen asyp ketti. Búgin ne isteýimiz kerek? Osyndaı sumdyqty elge ne dep aıtamyz. Bul uıat nárse! Ýákiletti organdarmen birlese otyryp, Elbasy aıtqan tapsyrmany qabyldap jatqan zań jobasyna engizsek deımiz. Sebebi, mas kúıinde kólik júrgizgen adam birden-bir qylmysker ekenin, qasaqana qylmys jasaǵan adam ekenin Memleket basshysy atap kórsetti. Eger qoldanystaǵy zań normalary jetkiliksiz bolsa, ony kúsheıtýimiz kerek, oǵan eń qatal shara qoldanýymyz kerek. Biz ony qoldap otyrmyz. Ýákiletti organdar da kelisip otyr. Keshe ǵana Májilis qorjynyna jańa redaksııadaǵy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeks jobasy kelip tústi. Sonyń ishinde de solardy qylmystyq jaýapkershilikke tartý máselesin qaramaqpyz. Zańnamalyq turǵydan qandaı norma qajet ekenin Parlament tarapynan bekitip bermekpiz. Endigisi osyǵan múddeli memlekettik organdar óz jumysyna jaýapkershilikpen qarap, jazyp bergen zańdardy oryndasa degen ótinish».
* Kóbeımesek, kósegemiz kógermes
Erteńimizdi búginnen oılamasaq, kesh qalamyz
Úkimet demografııalyq jaǵdaıdy jaqsartý baǵytynda keshendi baǵdarlama jasaýy qajet
Adam resýrsy eń basty qundylyq. Elbasynyń «Qazaqstan-2030», «Qazaqstan-2050» strategııalyq baǵdarlamalarynda elimizdegi demografııalyq ósimdi jáne azamattarymyzdy jan-jaqty áleýmettik qamsyzdandyrý týraly naqty maqsattar kózdelgen. Alaıda, búgingi kúni qoldanysta eshqandaı demografııalyq damý baǵdarlamasy joq ekendigin jasyrmaýymyz kerek.
Statıstıkalyq málimetterge júginsek, sońǵy on jylda demografııalyq jaǵdaı oń óris alyp otyrǵandyǵyn baıqaýǵa bolady. Halyq sany 2 mıllıonǵa jýyq ósip, týǵan balalar men qaıtys bolǵan azamattardyń sanynyń qatynas dınamıkasy jaqsarýda. Degenmen, keıbir kórshi eldermen salystyrmaly túrde alsaq, demografııalyq ahýalymyz asa qýanarlyq jaǵdaıda emes. Halyq sany tek qazir ǵana keńes zamanyndaǵy deńgeıge jetip otyr.
Elimizde jasy 25-ten joǵary otbasyn qurmaǵan azamattarymyzdyń sany – 3 mıllıonǵa jýyq. Adam ómirindegi basty qundylyq – shańyraq kóterip, otbasyn qurý, urpaq órbitý. Qazirgi tańda jastarymyz, aldymen jeke bastyń qajettiligin birinshi kezekke qoıady. Bul da zańdylyq. О́ıtkeni, otbasyn qurý úshin aldymen baspana máselesin sheship alý qajet.
Búginde demografııalyq problemaǵa tap bolyp otyrǵan álemdegi kóptegen memleketter, mysaly, Reseı Federasııasy jastar úshin túrli yntalandyrý jumystary arqyly jeńildikter qarastyryp, demografııalyq ósimdi qamtamasyz etý maqsatynda zańdaryna ózgerister engizip, osy mańyzdy máseleni kún tártibinen túsirmeı keledi.
Bul rette Parlament Májilisindegi «Aq jol» partııasynyń fraksııasy demografııalyq ósimdi yntalandyrý jáne jastar arasyndaǵy basty máseleni sheshý quraly retinde bala týýǵa baılanysty ıpotekalyq nesıege memlekettik sýbsıdııa jasaý qajet dep esepteıdi: birinshi balany týǵan kezde – nesıe somasynyń 30%-y mólsherinde; ekinshi balany týǵan kezde – nesıe somasynyń 50%-y mólsherinde; úshinshi balany týǵan kezde – nesıe somasynyń 80%-y mólsherinde. Al tórtinshi balany týǵan kezde memleketpen ıpotekalyq nesıeni tolyq jabý múmkindigin qarastyrýdy surap otyrmyz.
Qysqasy, elimizdegi demografııalyq jaǵdaıdy retteıtin arnaıy memlekettik jospar-joba joqtyqtan, osy baǵyttaǵy máselelerdi keshendi túrde sheshý úshin qazirgi zaman talaptaryna jaýap bere alatyn demografııalyq damý baǵdarlamasyn qabyldaý qajet dep sanaımyz.
Almas TURTAEV,
Májilis depýtaty.
О́ńirdi damytý keleshegine arnaldy
Jezqazǵan qalasynda «Jezqazǵan-Ulytaý óńirin damytý perspektıvalary: memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý jáne bıznes qaýymdastyqtardyń bastamalary» kóshpeli ǵylymı-tájirıbelik konferensııasy bolyp ótti. Sharany Parlament Májilisiniń depýtaty, Parlament Májilisiniń «Nur Otan» partııasy fraksııasy janyndaǵy О́ńirlik saıasat jáne máslıhattarmen jumys jónindegi keńestiń tóraıymy Gúlnar Seıitmaǵanbetova ashyp, júrgizip otyrdy.
О́ńirlik damý mınıstrligi óńiraralyq yntymaqtastyq jáne ekonomıkalyq aýdandastyrý departamentiniń dırektory Ardaq Dosanov 2012-2020 jyldary shaǵyn qalalardy damytý jóninde baıandama jasap, Jezqazǵan-Ulytaý óńiriniń mıneraldy-shıkizat bazasyn damytý týraly Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Aqbatyr Nadyrbaev áńgimelep berdi. Budan bólek, Qazaqstanda ǵylym men memlekettik-jeke áriptestikti damytý máseleleri, Jezqazǵan-Ulytaý óńiriniń volfram rýdasyn óndirýdi damytý men bolashaqtyń ken oryndarynda tabıǵı jáne tehnogendik shıkizatty qaıta óńdeý perspektıvalary qaraldy.
Konferensııa baǵdarlamasyna, sondaı-aq shaǵyn jáne orta bıznes segmenti perspektıvalary turǵysynan Jezqazǵan óńirin ekonomıkalyq damytý máseleleri, «Jáırem taý-ken baıytý kombınatyn» jaqyn bolashaqta damytý jospary men basqa da kóptegen máseleler engizildi.
Konferensııada aıtylǵan materıaldar óńirdi damytýda iske asyrylatyn memlekettik baǵdarlamalar, geologııalyq barlaý salasynda júrgiziletin jumys perspektıvalary, ashylatyn jumys oryndary, memlekettik qurylymdar men ınvestorlardyń ózara is-qımylyn jaqsartý jóninde ǵylym men bıznes ókilderiniń usynystaryn qarastyrý týraly Qaraǵandy oblysy jurtshylyǵyn aqparattandyrýǵa joldandy.
Sonymen qatar, konferensııada óńirdegi ekologııa, aýyz sýdyń sapasy, ınjenerlik jeliler, joldar men nysandardyń tozǵandyǵy, paıdaly qazbalardy óńdeý, óndirý jáne qaıta óńdeý, jańa óndiristerdi ashý sekildi túıtkildi máseleler talqylandy.
Konferensııaǵa Parlament Májilisiniń depýtattary S.Qanaev, M.Aısına, A.Bekenov, A.Qojahmetov, A.Smaıyl, Sh.Myrzahmetov, A.Bazarbaev, A.Begeneev, «Nur Otan» HDP Fraksııasynyń músheleri, «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń basshylyǵy, oblystyń jergilikti atqarý jáne ókiletti organdarynyń basshylary, memlekettik qurylymdardyń, ǵylym jáne bıznes-qaýymynyń, kásipkerlerdiń ókilderi qatysty.
Shara sońynda taqyryptyq pikirsaıys ótip, onda konferensııaǵa qorytyndy jasaldy.
«Egemen-aqparat».



Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.