Suhbat • 13 Qarasha, 2020

Roza Rymbaeva: «О́ner adamyn ósiretin – kásibı bilim»

1120 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Arada kóp jyldar ótse de kókeıden ketpeıtin, qulaqqa jaǵymdy ǵumyrly ánder bar. Osy joldar Bákir Tájibaevtyń sózine jazylǵan kompozıtor Seıdolla Báıterekovtiń «Álııa» ánine qarata aıtylyp otyr. Qazaqtyń qaharman qyzynyń erligin pash etken mýzykalyq shyǵarma Qazaqstannyń halyq ártisi Roza Rymbaevanyń oryndaýynda shartarapqa tanyldy. 1977 jyly Bolgarııada ótken «Altyn Orfeı» baıqaýynda Bas júldeni ıelenip, «Eń úzdik jyl áni» dep tanylǵany ónersúıer qaýymnyń áli esinde. Áıgili ánshimen áńgimemiz ónerdegi áserli sátter jaıynda órbidi.

Roza Rymbaeva: «О́ner adamyn ósiretin – kásibı bilim»

– Roza Qýanyshqyzy, karantın kezinde óner sa­lasynyń ókilderi arnaıy baǵ­darlamalar jasap, jurt­shylyqty serpiltý maq­sa­tynda onlaın konsertter uıym­dastyrǵany belgili. Osy oraıda ónerli jandar ortasy – óz otbasyńyzdyń da mundaı sharadan tys qal­maǵany belgili.

– Pandemııanyń salda­ry elimiz úshin ońaıǵa soq­qan joq. Jaqyn­darynan aıy­rylǵan, jumyssyz qalǵan jan­dardyń ómiri eshkimdi beıjaı qaldyrmady. Degenmen de ár sala mamandary shama-sharqynsha jumys istep, qo­ǵamǵa óz úlesin qosýǵa tyrysty. Osy oraıda óner ujym­darynyń, estrada sala­sy, sondaı-aq dástúrli án­shi­lerdiń onlaın rejimde kon­sertterin berip, kópshilikke kóńildi baǵ­darlamalar usynýy – qup­tarlyq jaıt. Al elimizdiń óner maıtalmandarynan bastap jas ánshilerge deıin Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyrylǵan «Qazaqtelekom» kompa­nııa­synyń «Karantındegi jul­dyzdar» jobasyna qatysyp, óner kórsetýi de osyndaı ıgi sharalardyń biri.

– Sizdiń ónerdegi baǵy­ńyz­dy ashqan «Álııa» áni­niń jazylǵanyna elý jylǵa jýyqtap qalypty. Desek te, búgingi ánshilerdiń repertýa­rynan kókeıde jattalyp qa­latyn ánderdi sırek es­tımiz.

– Bıyl ónerimdegi boıtu­ma­ryma aınalǵan «Álııa» áni­ne de, meniń shyǵarmashylyǵy­ma da qyryq bes jyl toldy. «Álııasyz» repertýarym tolyqqandy bolmaıty­ny sózsiz. Bul ándi eń alǵash «Gúlder» ansambliniń súıe­mel­deýimen oryndaǵan Tilektes Nurmaǵambetov edi. Meni ha­lyqaralyq deńgeıde tanymal etken ánniń nusqasyn joldasym Tasqyn Oqapov daıyndap bergeni belgili. «Álııa» bar darynymdy, ishki baılyǵym­dy, akterlik sheberligimdi kór­setken shyǵarma boldy. Árıne, árbir ánshiniń janyna jaqyn, júreginiń qylyn terbetetin, bitim-bolmysymen astasatyn áni bolýy zańdylyq. Al «Kók­tem shaqyrady» atty kon­serttik baǵdarlamammen bıyl respýblıka óńirlerin aralap, esep berý konsertimdi ótkizemin dep josparlaǵan edim. Alaıda pandemııaǵa baı­la­nysty bul baǵyttaǵy sharalar keıinge qaldy.

– О́zińiz eńbek etken jyldarda «Gúlder», «Araı» an­samblderinen talaı talant­tar qanat qaqty. Bú­gin­de osyndaı orny bólek shy­ǵar­mashylyq ujymdarǵa sura­nys baıqalady.

– Qazirgi kezde «Gúlder», «Araı», «Dosmuqasan» sııaq­ty ansamblder joqtyń qa­sy. Úlken orkestrler bar dege­nimizben de, ujymymen shy­ǵyp, el ishin aralap júretin ansamblderge suranys bar. Biraq mundaı úlken ujym­dardy qoldaý jaǵy kemshin. О́ńirlerge issaparǵa barǵanda óner ujymdarynyń sany meı­linshe az bolǵany tıimdi sa­nalady. Bul qabyl­daý­shy tarapqa da jeńildeý. De­gen­men qashan da ónerge sýsap tu­ratyn óńirlerge kásibı óner ujym­darynyń jıi baryp konsert qoıýy memleket qolǵa alyp otyrǵan kóptegen ıgi sha­raǵa serpin beretini sózsiz. Son­dyqtan elimizdiń ónerin da­mytý maqsatynda osyndaı an­samblderdiń jumysyn qaı­ta jandandyrý qajet.

– Shyǵarmashylyǵyńyz jaıynda sóz etkende ónerińiz ǵana emes, ómirińizge de erekshe reńk bergen tulǵa – Tas­qyn Oqapov ekenin jıi eske alasyz.

– Tasqyn – meniń ónerdegi ustazym, prodıýserim ǵana emes, ómirdegi serigim, arqa súıer ­azamatym boldy. Búginde jıyrma úsh jyl otasqan jol­dasym Tasqynǵa degen sa­ǵynyshymdy eseıip kele jatqan uldaryma qarap basamyn. Men onyń shyǵarmashylyq qoldaýynyń arqasynda óner atty álemniń bıik bas­paldaǵyna batyl túrde qa­dam bastym. Al kásibı bi­lim alýymda T.Júrgenov atyn­­daǵy Qazaq ulttyq óner aka­demııasyndaǵy R.Mashýrova, M.Sma­ǵulova, B.Eldarov, t.b. us­tazdarymnyń eńbegine basym­dy ıemin. Sonymen birge T.Sarybaev, S.Báıterekov, T.Qa­jyǵalıev, E.Yntyqbaev, D.Syz­dyqov, B.Syzdyqov, B.Shú­kenov, B.Boranov sııaq­ty kompozıtorlardyń shyǵar­mashylyǵymdaǵy orny erek­she desem, al S.Shámenov, A.Rys­bekov, S.Jolbarys, J.Seı­dollaulymen birlese ju­mys istep kelemin. Aldaǵy ýaqyt­ta repertýarymdy jas kom­po­zıtorlardyń ánderimen de to­lyqtyrýdy josparlap otyrmyn.

– Jaqynda sahna ádebi, onyń ishinde fonogrammamen án salý tártibi zańnama deńgeıinde qarastyrylǵany belgili. Osy talaptar ánshi­lerdiń aldaǵy ýaqyt­ta­ǵy kásibı deńgeıine qan­sha­lyq­ty áser etedi?

– Bul der kezinde qolǵa alyn­ǵan, elimizdiń óner sala­syna degen janashyrlyqtan tý­ǵan mańyzdy qadam. Sońǵy jyldarda qoǵamda kórermenniń, tyńdarmannyń talǵamyna ke­ri yqpal etetin, kásibı deń­geıi tómen, fonogrammamen tanylǵan «juldyzdar» kó­beıip ketkeni jasyryn emes. Osynyń ózi ánshilerdiń kásibı ádebine, mádenıetine jat nárse. Tipten tyńdarmandy aldaý de­sem qatelespeımin. Naǵyz óner adamy tyńdarmanyn ta­bıǵı talantymen, erekshe daýysymen baýrap alýy kerek. Kezinde qalyń kópshilikke usy­nylatyn án kórkemdik keńestiń talqysynan ótetin. Osy oraıda kórkemdik keńestiń jumysyn qaıta jandandyratyn ýaqyt kelgen sııaqty.

– Shákirt tárbıelep, us­tazdyq etken jyldardaǵy tájirıbeńizben bólisip ót­seńiz...

– Júsipbek Elebekov atyn­daǵy estrada sırk kolle­d­jin-­
­de, T.Júrgenov atyndaǵy Qa­zaq ulttyq óner akademııa­syn­da sabaq bergen kezderdiń ózindik ereksheligi bar. Búginde shákirtterim kıno, teatr sala­synda tabysty eńbek etip júr. Bul ustazdarymnan al­ǵan bi­limim men ónerdegi táji­rı­bem shákirt tárbıeleý isinde óz nátıjesin bergendigi desem, artyq aıtpaımyn. Kásibı bilim qashanda bıikke jeteleıdi. Degenmen teorııalyq bilimdi belgili bir óner ujymynda eńbekpen ushtastyra bilý jas maman úshin asa mańyzdy. Meniń kez kelgen jańa baǵdarlamam, sahna syrtyndaǵy daıyndy­ǵym, stýdııadaǵy jumystarym da jastarǵa úlgi bolady dep oılaımyn. О́zimiz de jas bo­la júrip aǵa býynnan úıren­genimizdi, kórgenimizdi úlken sahnadaǵy eńbegimizge arqaý ettik. Sondyqtan da óner adamyn ósiretin onyń kásibı bi­li­mi. Kórermen talǵamyn ósiretin de osy kásibı óner ortasy.

– Uldaryńyz Álı men Mádı de sahnada óz ónerle­ri­men tyńdarmanyn tánti etip júr. Zamanaýı mýzyka ókil­derimen shyǵarmashalyq baılanystaryńyz qandaı?

– Álı de, Mádı de kásibı mýzyka salasynyń ókilderi. О́z josparlary, baǵdarlamasy, mýzykasy bar. Karantın ke­zinde albomdaryn jazyp, ká­sibı izdeniste boldy. Beınebaıan túsirý de josparlarynda bar. Álıdiń «Jarasty januıa», «Bo­lashaq úni», «Senemin men», Mádıdiń «Biz birgemiz» án­de­riniń meniń repertýarym­da erekshe orny bar. Al mýzy­ka salasyndaǵy ortaq kóz­qa­rasymyz otbasyndaǵy shy­ǵar­­mashylyq úılesimniń dále­lindeı.

– Áńgimeńizge rahmet.

 

 Áńgimelesken

Elvıra SERIKQYZY,

 «Egemen Qazaqstan»