– Roza Qýanyshqyzy, karantın kezinde óner salasynyń ókilderi arnaıy baǵdarlamalar jasap, jurtshylyqty serpiltý maqsatynda onlaın konsertter uıymdastyrǵany belgili. Osy oraıda ónerli jandar ortasy – óz otbasyńyzdyń da mundaı sharadan tys qalmaǵany belgili.
– Pandemııanyń saldary elimiz úshin ońaıǵa soqqan joq. Jaqyndarynan aıyrylǵan, jumyssyz qalǵan jandardyń ómiri eshkimdi beıjaı qaldyrmady. Degenmen de ár sala mamandary shama-sharqynsha jumys istep, qoǵamǵa óz úlesin qosýǵa tyrysty. Osy oraıda óner ujymdarynyń, estrada salasy, sondaı-aq dástúrli ánshilerdiń onlaın rejimde konsertterin berip, kópshilikke kóńildi baǵdarlamalar usynýy – quptarlyq jaıt. Al elimizdiń óner maıtalmandarynan bastap jas ánshilerge deıin Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyrylǵan «Qazaqtelekom» kompanııasynyń «Karantındegi juldyzdar» jobasyna qatysyp, óner kórsetýi de osyndaı ıgi sharalardyń biri.
– Sizdiń ónerdegi baǵyńyzdy ashqan «Álııa» ániniń jazylǵanyna elý jylǵa jýyqtap qalypty. Desek te, búgingi ánshilerdiń repertýarynan kókeıde jattalyp qalatyn ánderdi sırek estımiz.
– Bıyl ónerimdegi boıtumaryma aınalǵan «Álııa» ánine de, meniń shyǵarmashylyǵyma da qyryq bes jyl toldy. «Álııasyz» repertýarym tolyqqandy bolmaıtyny sózsiz. Bul ándi eń alǵash «Gúlder» ansambliniń súıemeldeýimen oryndaǵan Tilektes Nurmaǵambetov edi. Meni halyqaralyq deńgeıde tanymal etken ánniń nusqasyn joldasym Tasqyn Oqapov daıyndap bergeni belgili. «Álııa» bar darynymdy, ishki baılyǵymdy, akterlik sheberligimdi kórsetken shyǵarma boldy. Árıne, árbir ánshiniń janyna jaqyn, júreginiń qylyn terbetetin, bitim-bolmysymen astasatyn áni bolýy zańdylyq. Al «Kóktem shaqyrady» atty konserttik baǵdarlamammen bıyl respýblıka óńirlerin aralap, esep berý konsertimdi ótkizemin dep josparlaǵan edim. Alaıda pandemııaǵa baılanysty bul baǵyttaǵy sharalar keıinge qaldy.
– О́zińiz eńbek etken jyldarda «Gúlder», «Araı» ansamblderinen talaı talanttar qanat qaqty. Búginde osyndaı orny bólek shyǵarmashylyq ujymdarǵa suranys baıqalady.
– Qazirgi kezde «Gúlder», «Araı», «Dosmuqasan» sııaqty ansamblder joqtyń qasy. Úlken orkestrler bar degenimizben de, ujymymen shyǵyp, el ishin aralap júretin ansamblderge suranys bar. Biraq mundaı úlken ujymdardy qoldaý jaǵy kemshin. О́ńirlerge issaparǵa barǵanda óner ujymdarynyń sany meılinshe az bolǵany tıimdi sanalady. Bul qabyldaýshy tarapqa da jeńildeý. Degenmen qashan da ónerge sýsap turatyn óńirlerge kásibı óner ujymdarynyń jıi baryp konsert qoıýy memleket qolǵa alyp otyrǵan kóptegen ıgi sharaǵa serpin beretini sózsiz. Sondyqtan elimizdiń ónerin damytý maqsatynda osyndaı ansamblderdiń jumysyn qaıta jandandyrý qajet.
– Shyǵarmashylyǵyńyz jaıynda sóz etkende ónerińiz ǵana emes, ómirińizge de erekshe reńk bergen tulǵa – Tasqyn Oqapov ekenin jıi eske alasyz.
– Tasqyn – meniń ónerdegi ustazym, prodıýserim ǵana emes, ómirdegi serigim, arqa súıer azamatym boldy. Búginde jıyrma úsh jyl otasqan joldasym Tasqynǵa degen saǵynyshymdy eseıip kele jatqan uldaryma qarap basamyn. Men onyń shyǵarmashylyq qoldaýynyń arqasynda óner atty álemniń bıik baspaldaǵyna batyl túrde qadam bastym. Al kásibı bilim alýymda T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyndaǵy R.Mashýrova, M.Smaǵulova, B.Eldarov, t.b. ustazdarymnyń eńbegine basymdy ıemin. Sonymen birge T.Sarybaev, S.Báıterekov, T.Qajyǵalıev, E.Yntyqbaev, D.Syzdyqov, B.Syzdyqov, B.Shúkenov, B.Boranov sııaqty kompozıtorlardyń shyǵarmashylyǵymdaǵy orny erekshe desem, al S.Shámenov, A.Rysbekov, S.Jolbarys, J.Seıdollaulymen birlese jumys istep kelemin. Aldaǵy ýaqytta repertýarymdy jas kompozıtorlardyń ánderimen de tolyqtyrýdy josparlap otyrmyn.
– Jaqynda sahna ádebi, onyń ishinde fonogrammamen án salý tártibi zańnama deńgeıinde qarastyrylǵany belgili. Osy talaptar ánshilerdiń aldaǵy ýaqyttaǵy kásibı deńgeıine qanshalyqty áser etedi?
– Bul der kezinde qolǵa alynǵan, elimizdiń óner salasyna degen janashyrlyqtan týǵan mańyzdy qadam. Sońǵy jyldarda qoǵamda kórermenniń, tyńdarmannyń talǵamyna keri yqpal etetin, kásibı deńgeıi tómen, fonogrammamen tanylǵan «juldyzdar» kóbeıip ketkeni jasyryn emes. Osynyń ózi ánshilerdiń kásibı ádebine, mádenıetine jat nárse. Tipten tyńdarmandy aldaý desem qatelespeımin. Naǵyz óner adamy tyńdarmanyn tabıǵı talantymen, erekshe daýysymen baýrap alýy kerek. Kezinde qalyń kópshilikke usynylatyn án kórkemdik keńestiń talqysynan ótetin. Osy oraıda kórkemdik keńestiń jumysyn qaıta jandandyratyn ýaqyt kelgen sııaqty.
– Shákirt tárbıelep, ustazdyq etken jyldardaǵy tájirıbeńizben bólisip ótseńiz...
– Júsipbek Elebekov atyndaǵy estrada sırk kolledjin-
de, T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynda sabaq bergen kezderdiń ózindik ereksheligi bar. Búginde shákirtterim kıno, teatr salasynda tabysty eńbek etip júr. Bul ustazdarymnan alǵan bilimim men ónerdegi tájirıbem shákirt tárbıeleý isinde óz nátıjesin bergendigi desem, artyq aıtpaımyn. Kásibı bilim qashanda bıikke jeteleıdi. Degenmen teorııalyq bilimdi belgili bir óner ujymynda eńbekpen ushtastyra bilý jas maman úshin asa mańyzdy. Meniń kez kelgen jańa baǵdarlamam, sahna syrtyndaǵy daıyndyǵym, stýdııadaǵy jumystarym da jastarǵa úlgi bolady dep oılaımyn. О́zimiz de jas bola júrip aǵa býynnan úırengenimizdi, kórgenimizdi úlken sahnadaǵy eńbegimizge arqaý ettik. Sondyqtan da óner adamyn ósiretin onyń kásibı bilimi. Kórermen talǵamyn ósiretin de osy kásibı óner ortasy.
– Uldaryńyz Álı men Mádı de sahnada óz ónerlerimen tyńdarmanyn tánti etip júr. Zamanaýı mýzyka ókilderimen shyǵarmashalyq baılanystaryńyz qandaı?
– Álı de, Mádı de kásibı mýzyka salasynyń ókilderi. О́z josparlary, baǵdarlamasy, mýzykasy bar. Karantın kezinde albomdaryn jazyp, kásibı izdeniste boldy. Beınebaıan túsirý de josparlarynda bar. Álıdiń «Jarasty januıa», «Bolashaq úni», «Senemin men», Mádıdiń «Biz birgemiz» ánderiniń meniń repertýarymda erekshe orny bar. Al mýzyka salasyndaǵy ortaq kózqarasymyz otbasyndaǵy shyǵarmashylyq úılesimniń dálelindeı.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»