Álemdik órkenıettiń kóshine ilesýdiń jalǵyz joly ulttyń ıntellektýaldyq áleýetin arttyrý. Jas urpaq jańa zaman bilimin meılinshe meńgerip, ár salasynan sýsyndap jatsa, el erteńi jarqyn bolaryna eshkim shúbá keltirmes. Shúkir deımiz! Bul baǵytta bizde barlyq jaǵdaı jasalǵan. Keńestik bilim berý júıesiniń kendirine shyrmalyp qalǵan keıbir memleketterge qaraǵanda kóshimiz boıyn baıaǵyda-aq túzedi. Osy oraıda, qazaqstandyq orta bilimniń ozyq úlgisin qalyptastyryp otyrǵan Nazarbaev Zııatkerlik mektepteriniń jasampaz jumysy maqtaýǵa turarlyq. Qurylǵanyna kóp ýaqyt bola qoımaǵan zııatkerlik mektepteri qysqa merzim ishinde ozyq oıly ustazdar men ozat oqýshylardy bir ortaǵa toptastyryp, zamanaýı bilim júıesi negizinde oqytý isine batyl kirisip ketti.
Álemdik órkenıettiń kóshine ilesýdiń jalǵyz joly ulttyń ıntellektýaldyq áleýetin arttyrý. Jas urpaq jańa zaman bilimin meılinshe meńgerip, ár salasynan sýsyndap jatsa, el erteńi jarqyn bolaryna eshkim shúbá keltirmes. Shúkir deımiz! Bul baǵytta bizde barlyq jaǵdaı jasalǵan. Keńestik bilim berý júıesiniń kendirine shyrmalyp qalǵan keıbir memleketterge qaraǵanda kóshimiz boıyn baıaǵyda-aq túzedi. Osy oraıda, qazaqstandyq orta bilimniń ozyq úlgisin qalyptastyryp otyrǵan Nazarbaev Zııatkerlik mektepteriniń jasampaz jumysy maqtaýǵa turarlyq. Qurylǵanyna kóp ýaqyt bola qoımaǵan zııatkerlik mektepteri qysqa merzim ishinde ozyq oıly ustazdar men ozat oqýshylardy bir ortaǵa toptastyryp, zamanaýı bilim júıesi negizinde oqytý isine batyl kirisip ketti.
– Jańa ǵasyr Bizdi jańasha oılaýǵa mindetteıdi. Budan bylaı tek bilimdi adamdy tárbıelep shyǵarýmen shektelmegen abzal. Balalarymyz ǵumyr boıy bilimge umtylatyndaı bolýy kerek. Mindetimiz – soǵan qol jetkizý, – deıdi Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri derbes bilim berý uıymynyń basqarma tóraıymy Kúlásh Shamshıdınova. Uıymnyń uıymdastyrýymen Astanada ótken «Bilimdegi joǵary sapa men kóshbasshylyq – 2013» halyqaralyq konferensııasy barysynda osy baǵytta jasalyp jatqan jumystardyń jaı-japsary úsh kún boıyna talqyǵa tústi. Sharaǵa Qazaqstannyń jetekshi ustazdarymen birge, álemniń 14 memleketinen kelgen 57 halyqaralyq sarapshy qatysyp, sharapatty oılaryn ortaǵa saldy. Mamandar «erteńgi el bastaıtyn danalar – búgingi balalar», – dep máseleni áriden qozǵap, bolashaq kóshbasshylardy tárbıeleýdiń san túrli tásilderin usyndy.
Bul baǵytta jeti qaǵıdatty negizge alǵan zııatkerlik mektepterdiń baǵyt-baǵdary oń baǵalandy. Olarda tárbıe men bilim berýdiń birtutastyǵyn buzbaý, úshtildik saıasaty, oqýshynyń bilimge degen yntasyn arttyratyn jańa baǵalaý júıesin endirý, «Ǵylymǵa kirispe», «Aqparattyq-baılanys tehnologııalary», «Mádenıet», «Qazaqstan jańa álemde» atty jańa pánderdi baǵdarlamaǵa engize otyryp, oqýshylardyń tanymyn arttyrý t.b. mindetter keńinen qamtylǵan.
Bul arada Nazarbaev Zııatkerlik mektepteriniń bilim berý baǵdarlamalaryna toqtala ketsek artyq bolmas. Búginde mektepter bazasynda bilim berýdiń eki modeli júzege asyrylýda. Birinshisi – jaratylystaný men matematıka ǵylymdaryn biriktirgen eksperımentti baǵdarlama. Ol aprobasııadan ótip, endirilgennen keıin eldiń jalpy orta bilim júıesine translıasııalaýǵa usynylady. Biriktirilgen bilim berý baǵdarlamasy nátıjege baǵyttalǵan bilim berý modeline aýysýdy qarastyrady, ıaǵnı bilim alýdan qabilettilik pen biliktilikti meńgerýge, oqýshylar jetistikterin sýbektıvti baǵalaý júıesinen obektıvti túrine aýysýdy bildiredi.
Ekinshi bilim berý modeli halyqaralyq bakalavrıat uıymynyń fılosofııasy negizinde orta jáne joǵarǵy synyptar baǵdarlamasyn júzege asyrady. 2013 jyldyń 9 sáýirinde Astana qalasyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektebi dıplomdyq baǵdarlama boıynsha halyqaralyq bakalavrıattyń álemdik mektebi retinde maquldandy. Dıplomdyq baǵdarlama oqýshylarǵa halyqaralyq talaptarǵa saı sapaly bilim alýǵa jáne álemniń aldyńǵy qatarly joǵary oqý oryndarynyń stýdentterine qosylýǵa múmkindik beredi.
Zııatkerlik mektepter ustazdarynyń deni qazaqstandyqtar. Degenmen, oqytýshylar arasynda Ulybrıtanııa, AQSh, Jańa Zelandııa, Kanada, OAR sekildi ózge elderdiń mamandary da bar. Nazarbaev Zııatkerlik mektepterine oqýshylar konkýrstyq irikteý arqyly qabyldanady. Alǵash ret 7-synypqa qabyldaý 2013 jylǵy maýsymda Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri derbes bilim berý uıymynyń Cito jáne CTY-men birlesip ázirlegen jańa júıesi negizinde ótkizildi. Jańa konkýrstyq irikteý júıesiniń testilik tapsyrmalary bilimdi tájirıbede qoldaný jáne oqýshylardyń jaratylystaný-matematıkalyq ǵylymdardy oqyp bilý qabiletterin anyqtaýǵa baǵyttalǵan.
Bıylǵy oqý jylynda 78 oqýshy, ıaǵnı Nazarbaev Zııatkerlik mektepterdiń ár altynshy túlegi jalpy orta bilim týraly úzdik attestatqa jáne «Altyn belgige» ıe boldy, 135 túlek Nazarbaev Ýnıversıtetine, 27 túlek sheteldik joǵary oqý oryndaryna jáne TMD elderiniń ýnıversıtetterine oqýǵa tústi.
Ozyq oqytý júıesimen otandyq ustazdardy qýantyp otyrǵan osynaý mektepterdiń sany búginde 15-ke jetti. Bıyldyń ózinde Atyraýda, Aqtóbede, Qaraǵandyda, Tarazda, Shymkentte, Qyzylordada jáne Pavlodarda 7 jańa Nazarbaev Zııatkerlik mektebi esikterin aıqara ashty. Semeıde, О́skemende, Taldyqorǵanda, Kókshetaýda, Astanada jáne Oralda ashylǵan zııatkerlik mektepter óz jumystaryn jalǵastyrýda. Aldaǵy jyldary Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri Almatyda, Aqtaýda, Qostanaıda jáne Petropavlda boı kóteredi. Árbir jańa bilim uıasynda basqa qaladan kelgen oqýshylarǵa arnap 120 oryndyq demalatyn ǵımarattar da salynýda. Al jalpy, elimiz boıynsha atalǵan zııatkerlik bilim oshaqtarynyń qurylysyn tolyq aıaqtaý 2015 jylǵa josparlanyp otyr.
Dosymjan ERMURAT.
