Elbasy • 01 Jeltoqsan, 2020

Tarıh týdyrǵan tulǵa

92 ret kórsetildi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń tulǵasyn óz eliniń, óz memleketiniń tarıhy men taǵdyrynan bóle-jara qaraý múmkin emes.

«Tarıhty tulǵalar jasaıdy» deı­tin támsil – buljymas aqıqat. Álem órke­nıetiniń arǵy-bergi tarıhyndaǵy úl­kendi-kishili memleketterdiń, qaýym­das­tyqtardyń, ult pen ulystardyń sheji­resine, tabıǵaty men damý úderisine zer salar bolsaq, olardyń dúnıege kelýi men ósip-órkendeýiniń, damýynyń bastaýynda árdaıym saıası qaıratker, rýhanı kósem, danyshpan tulǵalar turǵanyn kóremiz.

Qazaqstannyń Tuńǵysh Pre­zı­dentiniń esimi de ultymyzdyń ótken tarıhymen, búgini jáne bolashaǵymen ajyramastaı, bite qaınasyp jatyr.

Qazaqstan otyz jyldyq táýel­sizdigi tarı­hynda júz jyldyq­tarǵa tatıtyn al­maǵaıyp damý jolynan, orasan qıyn­dyqtar men táýekelderden ótti. Al keńestik júıe kúırep, ekonomıka tolyq­taı turalap, qoǵam men adamdardyń oı-sanasy toqyrap jatqan tusta, mundaı synaqtardy eńserý Elbasy úshin de, elimiz úshin de ońaıǵa soqpaǵanyn endi ǵana ba­ıyptap, túsinip jatyrmyz.

Qazaqstan osy bir alapat synaqtan súrin­beı, abyroımen ótti deýge tolyq negiz bar. Biz otyz jyldyń ishinde irgesi my­ǵym, bolashaǵy jarqyn, tolerantty, ómir­sheń qaǵıdattardy ustanǵan memle­ket­tik damý modelin jasaý­ǵa qol jetkizdik. Elba­synyń eldiń damýyna, halyqtyń ál-aý­qatynyń jaqsarýy men bolashaqqa qatys­ty ustanymdary men kózqarastary mem­le­kettiń ózindik, uzaq merzimdi órken­de­ýiniń alǵysharttaryn jasap, irgesin bekitip berdi.

Búgingi tańda Tuńǵysh Prezı­dent bas­tamashy bolǵan saıası, eko­nomıkalyq, rýhanı jańǵyrý úderisi jańa kókjıekter men keńis­tikterge jol ashyp otyr. Buǵan mysal retinde Elbasynyń tapsyrmasymen jasalǵan «Rýhanı jańǵyrý» ulttyq baǵdarlamasyn keltirsek te jetkilikti.

Saıası, ekonomıkalyq moder­nı­za­sııa­lardyń tabıǵı, zańdy jalǵasyna aınalǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy Qazaq­stannyń mádenı, rýhanı áleminde zor serpilis týǵyzdy.

«Rýhanı jańǵyrý» baǵdar­lamasy – HHI ǵasyrdaǵy sońy synaqtar men nar táýekelderge, tosyn ózgeristerge jatsynbaı, shuǵyl beıimdeletin, kerisinshe synaq-táýekelderdi óz paıdasy men jeńisine aınaldyra biletin ulttyń temirqazyǵy bolýy shart.

Bul baǵdarlama – ulttyń boıyndaǵy biregeılikti, básekege qabiletti saqtap, jetildire otyryp, bilim men oı-sananyń ashyq­tyǵy, pragmatızm arqyly sıfr­ly-tehnologııalyq dáýirdiń talaptaryna is júzinde beriletin jaýap. Baǵdarlamanyń arqasynda qazaq rýhanııaty – tarıhy men áde­bıeti, mádenıeti men óneri álem­dik deńgeıde tanylyp, nası­hat­talýdyń orasan múmkindigine ıe boldy. 

Ultymyz úshin qasıetti sanalatyn nysan­dardyń, kıeli jer­lerdiń tolyq tizimi jasaldy. Tarıhı, arheologııalyq mura­la­ry­myzdy ózimiz ǵana emes, bedeldi sheteldik ǵalymdardyń zert­tep-zerde­leýi­ne tolyq jaǵdaı jasalǵan. Týrızm, ólke­taný sala­larynyń jańa tynysy ashyldy.

Elbasy qoǵamdyq sanany jań­ǵyrtý HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan­nyń, qazaq ulty­nyń básekege qabilettiligin arttyrýdyń birden bir kepili ekendigine basa nazar aýdardy.  Iаǵnı «Jańa jaǵdaıda jań­ǵyrýǵa degen ishki umtylys – biz­diń damýymyzdyń eń basty qaǵı­dasy. О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek. Oǵan kónbegender tarıh­tyń shańyna kómilip qala beredi». 

Ýaqyt bir ornynda turmaıdy. Aıtyp kelmeıtin apattar da bizdiń kúndelikti, úırenshikti ómirimizdi astań-kesteń etkenin kórip otyrmyz. COVID-19 pandemııasy, tipti álemdegi geosaıası, geoekonomıkalyq ahýaldyń astyn ústine shyǵardy dese de bolǵandaı. Ol ǵana emes, adamdardyń ómirge, qorshaǵan ortaǵa, densaýlyǵyna degen kóz­qarasy oqys ózgerdi, qalypty daǵ­dylar men qundylyqtar qaıta súz­giden ótkizilip jatyr. Osy al­maǵaıyp ýaqytta Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarla­masynda qozǵalǵan aýqymdy prob­lemalardyń qanshalyqty mańyzdy ekendigine taǵy bir kóz jetkizip otyrmyz.

N.Nazarbaev usynǵan básekege qabilet­tilik, pragmatızm, ulttyq biregeılikti saqtaý, bilimniń sal­tanat qurýy men sananyń ashyq­tyǵy ıdeıalary bizdiń pandemııa kezinde de, pandemııadan keıin de ıgerýge, meńgerýge tıis qundy­lyqtar ekenin ómirdiń ózi moıyndatyp otyr.

Básekege qabilettilik – qazirgi ja­handyq damýdyń basty sharty. Zamannyń kóshinen qalmas úshin qaı salada da deńgeıi bıik jurt, talǵamy bıik ult bolýy kerek. Aldymen ulttyń ıntel­lektýaldyq, bilik pen kásibı deń­geıin kóterýdi maqsat qylý qajet. Sebebi sana-sezimdi ózgertpeı ulttyń sapasy kóterilmeıdi.

Pragmatızm aınalaǵa salqyn aqylmen, taza júrekpen qaraýdan bastaý alady. Osy qasıet pandemııa kezinde aına-qatesiz kórindi. Halqymyzdyń qanyna sińgen izgi qasıetter – qıyn kezdegi bir-birine degen qamqorlyǵynan kórinis taýyp jatty.

Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, qolda bardyń qadirin bilý, ysy­rap­shyldyqqa, dańǵazalyqqa salynbaý, únemge úırený máselesine basqasha qa­raı bastadyq. Eń bastysy – densaýlyqtyń qa­dirin uqtyq. Densaýlyqtyń kútimine de prag­matıkalyq oılaý qajet ekendigin tú­sindik. Árıne, biz bul indetti de eńse­remiz. Eń bastysy, biz damýdyń Elbasy qa­lyp­taǵan jolynan taımaı, saıası, ekono­mı­kalyq, rýhanı modernızasııany tabysty iske asyrǵan jaǵdaıda ǵana elimizdiń shy­naıy jańarýy men jańǵyrýyna qol jetkizemiz.

«Tuńǵysh Prezıdent esimi Qazaq­stan­nyń ótken tarıhymen, búgini jáne bolashaǵymen ajyramastaı bite qaınasyp jatyr» degende biz osy aqıqatty negizge aldyq.

 

Aıda Balaeva,

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri

 

Sońǵy jańalyqtar

Ana tilinde oqýdan nege qashady?

Bilim • Búgin, 00:05

Abaı murasy asqaqtady

Abaı • Búgin, 00:04

Ulttyq mereke

Abaı • Búgin, 00:02

Et máselesine ep kerek

Ekonomıka • Búgin, 00:01

Jedel járdem nege keshigedi?

Medısına • Keshe

Ult ustazy jáne Batpaqty mektebi

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Jaýynger jyr

Tanym • Keshe

Talant pen taǵdyr

О́ner • Keshe

Shıpaly sýlar shejiresi

Aımaqtar • Keshe

Tańbaly tanymy

Tanym • Keshe

Sırk

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar