Álem • 03 Jeltoqsan, 2020

Ulybrıtanııada Abaı ánderiniń aǵylshyn tilindegi jınaǵy tanystyryldy

802 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

"Abai. Book of Songs" – Abaı ánderiniń kitaby tuńǵysh ret aǵylshyn tilinde Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshiligimen onlaın-konsert formatynda tanystyryldy, dep habarlaıdy Egemen.kz

Ulybrıtanııada Abaı ánderiniń aǵylshyn tilindegi jınaǵy tanystyryldy

Kitaptyń tusaýkeseri jáne konsert qazaqtyń uly aqyny jáne aǵartýshysy Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalar serııasynyń bir parasy.

Kitapty Qazaqstan Ulttyq aýdarma bıýrosynyń qoldaýymen Elshilik basyp shyǵardy. Ishinde Abaıdyń avtorlyǵymen jazylǵan 23 án men úsh kúı, sondaı-aq partıtýralar men mýzykaǵa beıimdelgen aǵylshyn tilindegi ánderdiń mátinderi bar. Oqyrmandardyń, sondaı-aq, QR-kodtar arqyly www.kitap.kz saıtyna kirip, Abaıdyń qazaq tilindegi ánderin tyńdaýǵa múmkindikteri bar.

Shotlandııanyń ataqty aqyny jáne kóptegen marapattardyń ıegeri, sonyń ishinde bedeldi "Forward Prize for Poetry" jáne "T. S. Eliot Prize" te bar, professor Djon Bernsaıd óleńderdiń aǵylshyn tilindegi aýdarmasyn jasady. Ol Abaı lırıkasynyń maǵynasyn jetkizip qana qoımaı, túpnusqa áýenderiniń yrǵaǵyna barynsha jaqyn bolýǵa tyrysty. Bedeldi Gıldholl Mýzyka jáne drama mektebiniń professory Saımon Ýılls kitapqa alǵy sóz jazyp, ony qazaq mýzykasynyń rýhyna arnady.

Onlaın-konserttiń ashylýynda Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshisi Erlan Ydyrysov: "Abaı keıingi urpaqqa ádebı shyǵarmashylyǵymen qatar qazaq mádenıetiniń ajyramas bóligine aınalǵan baı jáne alýan túrli mýzykalyq murasyn qaldyrdy. Kitapty oqyǵan aǵylshyntildi aýdıtorııa Abaıdy jańa qyrynan ashady", dedi.

Konsert aıasynda Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń rektory, álemge áıgili mýzykant Aıman Musaqojaeva men Qazaq memlekettik sımfonııalyq orkestri Abaıdyń mýzykalyq shyǵarmalarynan popýrrı oryndady. Tanymal qazaqstandyq jas ánshi, "Balalar Evrovıdenıesi – 2019" baıqaýynyń júldegeri Erjan Maksım óziniń tálimgeri Gúlmıra Ahmedıarovanyń fortepıanodaǵy súıemeldeýimen "Jelsiz túnde jaryq aı" ánin tartý etti.

Brıtanııa estradasanyń jańa juldyzy Smilee "The Apple of My Eye" ("Kózimniń qarasy") ánin oryndasa, opera ánshisi Djozefın Hotorn túrik pıanısi Ilaıda Denız Ogýzdyń súıemeldeýimen "Blessings on You" ("Aıttym sálem qalam qas") ánin usyndy.

Qazaq folklorlyq mýzykasynyń sheberleri Erlan Rysqalı men Perızat Turarova dombyranyń súıemeldeýimen "О́lsem ornym qara jer syz bolmaı ma" jáne "Esińde bar ma jas kúni" ánderiniń klassıkalyq nusqalaryn shyrqady.

Kantrı-rok stıline mamandanǵan brıtanııalyq ánshi Annabel Pattınson "The Moon" ("Jelsiz túnde jaryq aı") ániniń jańasha ınterpretasııasyn usynsa, kúıshi Rústem Nurkenov "Torjorǵa" kúıin ejelgi aspap, dástúrli túrde Abaı kúılerin oryndaý úshin paıdalanylatyn úsh ishekti dombyrada oryndady.

Professor Dj.Bernsaıd pen professor S.Ýılls Abaı shyǵarmashylyǵynyń poetıkalyq jáne mýzykalyq aspektileri týraly óz oılaryn ortaǵa saldy. Dj.Bernsaıd: "Qazaq aǵartýshysynyń óleńderin aýdarý jumysy shyǵarmalarynyń jan-jaqtylyǵy men tereńdigine, sondaı-aq yrǵaqtyq erekshelikterine baılanysty óte qyzyqty ári kúrdeli boldy. Uly aqyn óziniń ánderi arqyly tyńdaýshymen suhbattasady. Sonymen qatar qarapaıym, uǵynyqty tilde mahabbat, dostyq, qaıǵy-qasiret, qýanysh jáne basqa da emosııaǵa toly kúrdeli taqyryptardy talqylaıdy", dedi.

S.Ýılls óz monologynda qazaq mýzykasynyń erekshelikteri men onyń eýropalyq klassıkadan túbegeıli aıyrmashylyqtaryn taqyryp ózegine aınaldyrdy. Ol Abaı shyǵarmashylyǵy men jalpy qazaq mýzykasy ımprovızasııaǵa negizdelgenine jáne oryndaý boıynsha bekitilgen nusqaýlar jıyntyǵyna baǵynbaıtyndyǵyna erekshe toqtady. Sondyqtan, onyń aıtýynsha, aǵylshyn tildi oqyrmandar kitaptaǵy ánderdi oryndaý kezinde ımprovızasııa ónerine daıyn bolýlary kerek ekenin atap ótti.

Konsert Elshiliktiń saıtynda, sondaı-aq Facebook-tegi resmı paraqshasynda kórsetildi.