Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde Táýelsizdik jyldarynda memlekettiń qoldaýymen otandyq bıznestiń jańa legi qalyptasqanyn jáne olar ulttyq ekonomıkanyń basty qozǵaýshy kúshine aınalǵanyn atap ótti.
– Indýstrııalandyrý kezeńinde elimizde 1300-den astam jańa óndiris iske qosyldy. Nátıjesinde buryn óndirilmegen kóptegen taýarlar shyǵaryla bastady. Sondaı-aq 200 myń jumys orny ashyldy. Azamattarymyz zaman talabyna saı jańa kásipterdi ıgerýde. Osynyń bári halqymyzdyń ál-aýqatyn jáne básekelik qabiletin arttyrýǵa múmkindik beredi. Bizdiń maqsatymyz – Qazaqstandy qýatty memleketke aınaldyrý, dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, pandemııa men álemdik ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan, 11 aıdyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibindegi ósim qarqyny 3,3% deńgeıinde saqtalyp otyr. Bıyl Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda 20 myń jańa jumys ornymen qamtamasyz etetin 200-den astam óndiris iske qosyldy. Sońǵy bes jylda ekonomıkadaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 24-ten 32 paıyzǵa artty.
Kásipkerlik saladaǵy jumyspen qamtý kólemi 21 paıyzǵa, ıaǵnı 2,8-den 3,4 mıllıon adamǵa kóbeıdi. Bul Úkimet pen «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń qolaıly bıznes-ahýal qalyptastyrý, qarjylaı jáne basqa da qoldaý sharalaryn usyný jónindegi dáıekti jumystarynyń nátıjesinde múmkin boldy. Bıyl bızneske memlekettik qyzmet kórsetý merzimin qysqartý, rásimderdi qaıta retteý jáne odan ári jeńildetý máselelerin qamtıtyn zańnamalyq bastamalardyń segizinshi toptamasy qabyldandy.
– Bıylǵy 1 qańtardan bastap meniń Jarlyǵymmen shaǵyn jáne mıkro kásipkerlik sýbektilerin tekserýge aldaǵy úsh jylǵa moratorıı engizildi. Meniń tapsyrmam boıynsha Úkimet pen Ulttyq palata retteý saıasatynyń jańa ádisterin ázirleýge kirisip ketti. Kelesi jyldan bastap qazirgi talaptardy qaıta qaraý jáne «jańadan retteý» qaǵıdatyn engizý jónindegi zańnamalyq normalar birtindep qabyldanatyn bolady. Bul bıznesti «aqyldy retteýdiń» túbegeıli jańa júıesin qalyptastyra otyryp, mańyzdy emes erejeler men qaıtalanatyn talaptardy alyp tastaýǵa múmkindik beredi, dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent ekonomıkany memleket menshiginen odan ári alý isi naqty básekelestikti damytýda jáne ár kásipkerge shyn máninde teń múmkindik berýde mańyzdy ról atqaratynyn aıtty.
– Biz memlekettiń ekonomıkaǵa aralasý úlesin aıtarlyqtaı azaıtý úshin birtindep jaǵdaı jasaımyz. Bıyl kvazımemlekettik sektor sýbektilerin qurýǵa jarııalanǵan moratorıı aıaqtalady. Bul baǵyttaǵy maqsatqa áli tolyq qol jetkizilgen joq dep sanaımyn. Sondyqtan meniń Jarlyǵymmen atalǵan moratorıı kelesi jyldyń aıaǵyna deıin sozylady. Memleket ońtaıly bıznes orta qalyptastyrýdan bólek, elimizdegi kásipkerlikti jan-jaqty damytý úshin júıeli sharalar qabyldamaq, dedi Memleket basshysy.
Pandemııa kezinde bıznes nesıelerdi qaıtarý merzimin shegerýge múmkindik aldy, salyqtan bosatyldy jáne basqa da jeńildikter men artyqshylyqtarǵa ıe boldy. Kórsetilgen qoldaýdyń jalpy kólemi 1,5 trıllıon teńgeden asty. Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń DSU men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe bolýy, ınternet saýdasynyń damýy jańa múmkindikter men taýar ótkizý naryqtaryna jol ashady. Biraq sonymen birge sheteldik ónim óndirýshiler tarapynan bolatyn básekelestikti kúsheıtedi. Mundaı jaǵdaıda Qazaqstan bıznesi ónim sapasy men eńbek ónimdiligin únemi jaqsartyp, jańa ári ozyq tehnologııalar men bıznes-praktıkany meńgerýi qajet.
– Ýaqyt bir ornynda turmaıdy. Álem, ekonomıka, tehnologııalyq qurylymdar jyldam ózgerýde. Konkýrstyń talaptary jańartylyp, kásipkerlerimizdi óz jumystaryn únemi jetildirip otyrýǵa yntalandyrýy kerek. Bul jahandyq «sıfrlyq álem» jáne Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııanyń tehnologııalaryn qarqyndy engizý jaǵdaıynda asa mańyzdy. Úkimet pen Ulttyq palata jeńimpaz kásiporyndarǵa qosymsha qoldaý kórsetý tetikteri týraly oılanýy kerek. Bul bıznesti Konkýrsqa kóp qatysý úshin yntalandyrady jáne elimizdegi sapa menedjmentiniń tujyrymdamasyn ilgeriletýge yqpal etedi, dedi Prezıdent.
Sonymen qatar Memleket basshysy konkýrs jeńimpazdarynyń osyndaı sheteldik konkýrstarǵa qatysýyn qamtamasyz etýge jáne olarǵa qoldaý kórsetýge shaqyrdy. Osy rette, 2019 jyly «Altyn sapa» syılyǵynyń bes jeńimpazy ónim jáne qyzmet kórsetý sapasy salasyndaǵy jetistikteri úshin TMD syılyǵynyń ıegerleri jáne dıplomanttary atandy. Mundaı keshendi qoldaý otandyq kásiporyndar úshin ózderiniń básekege qabilettilikterin arttyrýǵa, ónim eksportyn ulǵaıtýǵa jáne ekonomıkada jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi. Qasym-Jomart Toqaev sóziniń sońynda «Altyn sapa» konkýrsyna qatysqan barlyq bıznes ókilderine alǵys bildirdi.
Bıyl «Úzdik ındýstrııalyq joba» nomınasııasy boıynsha Almaty qalasyndaǵy «KELET» aksıonerlik qoǵamy jeńimpaz atandy. Al, «Úzdik ınnovasııalyq joba» júldesine «KSP steel» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń Pavlodar fılıaly ıe boldy. Jeńimpazdardyń syılyqtaryn Prezıdenttiń atynan Premer-Mınıstr Asqar Mamın tapsyrdy. Sonymen qatar «О́ndiristik baǵyttaǵy úzdik kásiporyn» nomınasııasy boıynsha «Almaty kópir qurylysy zaýyty» JShS (Almaty q.), «MAKS jolqurylysservıs – 21» JShS (Almaty oblysy), «Stadbolt Manýfaktýrıng» JShS (Atyraý oblysy); «Halyq úshin taýar óndiretin úzdik kásiporyn» nomınasııasy boıynsha «GrandMiks» JK (Túrkistan oblysy), «Global-Arnaıy kıim» О́ndiristik birlestigi» JShS (Aqtóbe oblysy), «Dana-Del» JK (Jambyl oblysy); «Qyzmet kórsetetin úzdik kásiporyn» nomınasııasy boıynsha «Turan» ýnıversıteti (Almaty qalasy), «SKF «Otdelstroı» JShS (Batys Qazaqstan oblysy), «Elıt-NS ortalyǵy» JShS (Nur-Sultan qalasy); «Azyq-túlik taýarlaryn jáne/nemese aýyl sharýashylyǵy ónimderin shyǵaratyn úzdik kásiporyn» nomınasııasy boıynsha «Aqsaı» Nan-bálish kombınaty» JShS (Almaty qalasy), «Nátıje «Sút Fabrıkasy» JShS (Qaraǵandy oblysy), «Paseka» sharýa qojalyǵy (Shyǵys Qazaqstan oblysy) «Altyn sapa» konkýrsynyń 2020 jylǵy ıegerleri atandy.