Rýhanııat • 21 Jeltoqsan, 2020

Ulylar ulaǵatymen tanysatyn oryn

412 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ulttyq mýzeıde Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵy, Ábý Nasyr ál-Fara­bı­diń 1150 jyldyǵy, Jeńistiń 75 jyldyǵy jáne Táýelsizdik kúnine oraı qaıta jańǵyrtylǵan «XIII-XX ǵǵ. Qazaqstan tarıhy» zalynyń ashylý rásimi ótti.

Ulylar ulaǵatymen tanysatyn oryn

Is-sharanyń maqsaty – mýzeı salasyn damytýdaǵy qazirgi zamanaýı je­tis­tikterdi keńinen paıdalana otyryp, qazaq halqynyń tarıhı-mádenı qun­dy­lyq­taryn dáripteý. Sondaı-aq qazaq mem­lekettiligin qalyptastyrýda eleýli je­tistikterimen tanylǵan Qazaq­stan ta­rıhyndaǵy uly tulǵalardyń róli men qyzmetin nasıhattaý.

Atalǵan zal óz meımandaryn Qazaq­stan­nyń jańa jáne qazirgi zaman tarıhyna arnalǵan biregeı qundy dúnıelermen tanysýǵa shaqyrady. Ekspozısııalyq zal birneshe taqyryptyq bólimderden quralǵan.

Atap aıtqanda, «Qazaq handyǵy» kezeńine arnalǵan ekspozısııalyq bó­li­minde – Abylaı hannyń, Qazybek bı ­men Tóle bıdiń shapandary men mó­ri­niń kóshirmesi, memlekettik bılik atrıbýttary – muraq, tý bastary, asataıaq, altyn jalatylǵan dýlyǵa jáne ózge de jaýyngerlik qarýlar men qorǵanys jaraqtary qoıylǵan.

«Tarıh tuǵyryndaǵy Uly tulǵalar» ekspozısııalyq bóliminde – Ábý Nasyr ál-Farabı, Qoja Ahmet Iаsaýı, Shoqan Ýálıhanov, Ybyraı Altynsarın, Abaı Qunanbaıuly, Shákárim Qudaıberdiuly, Máshhúr Júsip Kópeıuly jáne Qanysh Sátbaevtyń ómiri men shyǵar­mashylyǵyna arnalǵan materıaldar men jádigerler kórsetilgen.

Sonymen qatar XVIII-XX ǵasyrlar­da­ǵy ult-azattyq kóterilister jáne patsha ókimetiniń otarlaý saıasaty, XX ǵasyrdyń bas kezindegi Alash qozǵalysy jáne Alashorda ókimetiniń qurylýy men Keńes ókimetine deıingi kezeńderge arnalǵan ekspozısııalyq bólimder qarastyrylǵan.

Taǵy bir ekspozısııa bólimi, Qazaq­stan tarıhyndaǵy eń bir qasiretti ke­zeń – XX ǵasyrdyń 20-30-jyldaryna arnalǵan. Ekspozısııalanǵan tarıhı qujattar zor­lyq-zombylyqpen ujymdastyrý jáne kóshpeli qazaq hal­qyn kúshtep oty­ryqshylandyrý saıa­­saty saldarynan oryn alǵan ashar­­shylyq, sondaı-aq qýǵyn-súr­gin, Qazaqstanǵa túrli halyq­tar­dy qonystandyrý sııaq­ty, Keńestik ta­rıhtaǵy stalındik ke­zeń­di sıpattaıtyn oqıǵalardan habar beredi.

Kishi zaly 1931-1934 jyldaryndaǵy ashtyq pen 1937-1938 jyldar araly­ǵyn­da­ǵy Aljır men Karlagtaǵy qý­ǵyn-súrgin saıasaty saldaryna ar­nal­­ǵan. Bul bólimde qýǵyn-súrgin saıa­saty qurbandarynyń fotosýretteri, qujattary, statıstıkalyq málimetter, D.Júrgenovanyń saqınasy, Sh.Tátimo­va­nyń shálisi, T.Nuralınanyń ydy­sy jáne t.b. jádigerler kórermen nazaryna usynylǵan.

Sondaı-aq atalǵan zalda, adamzat tarıhynda oryn alǵan, qasiretti Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldaryndaǵy Qazaq halqynyń erligi men Uly Jeńiske qos­qan úlesi jóninde jan-jaqty aqparat bere­tin, arnaıy ekspozısııa bólimi de jabdyqtalǵan.

Kelesi ekspozısııa bólimi, Qazaq­stan­nyń 1946-1991 jyldardaǵy ǵylym, mádenıet jáne sport baǵyttaryn sýret­teı­tin qundy materıaldar toptamasymen jabdyqtalǵan. Ekspozısııadan belgili qoǵam qaıratkerleriniń tutynǵan jeke zattaryn tamashalaýǵa bolady.

Qorytyndy ekspozısııa bólimi – 1946-1991 jyldardaǵy Qazaqstannyń qoǵamdyq-saıası ómirinen syr shertedi. Atalǵan bólimde kópshilik nazaryna alǵashqy tyń ıgerýshilerdiń jeke zattary, memlekettik marapattary men resmı qujattardan úzindiler keltirilgen qundy zattar usynyldy.

Aıta keteıik, «XIII-XX ǵǵ. Qazaqstan tarıhy» zalynyń ashylý rásimine memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, belgili ǵalymdar, tarıhshylar men arheologter qatysyp, aq tilegin joldap, tarqasty.

 

Sońǵy jańalyqtar