Byltyrǵy qazan aıyna deıin qazaq jaýyngeri týraly esh derek tabylmaǵan edi. Soǵysta habar-osharsyz ketken jaýyngerdiń qaıda jerlengeni de belgisiz boldy. Týystary onyń bir deregin kútýden jalyqqan joq. Desek te Saparǵalı Muqalovtyń súıegi Reseı Federasııasyndaǵy Smolensk oblysynyń aýmaǵynda jerlengen bolyp shyqty. Sol eldegi «Pereprava» otrıadynyń komandıri Natalıa Maksımovanyń málimetinshe, qazanda Smolensk oblysynyń Kardym aýdanyndaǵy izdestirý jumystary kezinde belgisiz jaýyngerdiń tutynǵan zattary men elge jazǵan haty tabylypty.
– Jaýyngerdiń medalonyndaǵy qaǵazda «Kaz. SSR. Gýrevskaıa oblast, g.Gýrev, Baksaıskıı r-n, posıolka Saraıchık, polýchıt Erbatyrovoı Rahımoı» degen jazý ǵana bar. Biraq qaǵazda jaýyngerdiń aty-jóni jazylmaǵan. Bul biz úshin jumbaq boldy. Qazaqstandyq izdestirýshilerden belgisiz jaýyngerdiń týystaryn tabýǵa kómek suradyq. Keıin 1940 jyldary atalǵan eldi mekende Erbatyrova Rahıma esimdi jalǵyz áıel bolǵany anyqtaldy, – deıdi «Pereprava» otrıadynyń komandıri Natalıa Maksımova.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan jaýyngerdiń batyr ekeni daýsyz. Osy turǵydan aıtqanda,maıdan dalasynda habarsyz ketken batyr súıeginiń týǵan jerge oralýyna «Pereprava» izdeý otrıadynyń komandıri Natalıa Maksımova, Pavlodardaǵy «Maıdan joly» izdeý otrıadynyń komandıri Aleksandr Shıtov, Atyraý oblystyq «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysynyń múshesi Qýanysh Iýsýpov, oblystyq «Bylına» orys etnomádenı qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Andreı Korablev pen ózge de belsendi azamattar atsalysty.
– Adamzat tarıhyndaǵy qandy qyrǵyn atanǵan Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qazaq elinen júz myńdaǵan jaýynger qatysty. Soǵystan oralmaǵan bozdaqtardyń biri – Saparǵalı Muqalov. Atyraýlyq jaýyngerdiń súıegi 80 jyldan keıin týǵan jer topyraǵyna jetkizildi. Onyń rýhy endi týǵan jeriniń tósinde tynyshtyq tabady, – deıdi oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov.
Jaýynger deregin kútken urpaqtarynyń biri Marat Úmbetálıev «óshkeni janǵandaı, joǵalǵany tabylǵandaı» tolqynysyn jasyra alǵan joq. О́ıtkeni Saparǵalı Muqalovtyń ózinen urpaq qalmaǵan.
– Adamzat balasy týǵan jerine týǵan boıda tamyrymen baılanady desedi. Arada qansha ýaqyt ótse de olardy ajyratpaıtyn bir tylsym kúsh bar. Saparǵalı Erbatyrulynyń súıeginiń týǵan jerine jetkizilýi – atameken men adam arasyndaǵy baılanystyń aıǵaǵy, – deıdi Marat Úmbetálıev.
Smolensk dalasynan tabylǵan atyraýlyq jaýyngerdiń súıegi musylmandar qorymyna jerlendi. Al oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıine onyń áskerı kaskasy men qutysy, qarýynyń shtık-pyshaǵy men beldiginiń bólikteri, aýylynyń mekenjaıy jazylǵan haty tapsyryldy.
Atyraý oblysy
