Iаdrolyq qarýsyzdaný jónindegi sharalarǵa járdemdesý jónindegi koalısııaǵa kiretin Nıý-Iorktiń 40-tan astam úkimettik emes uıymdarynyń ókilderi elimizdiń álemdegi ıadrolyq qarýǵa tyıym salýǵa qosqan úlesin moıyndap, Qazaqstanǵa alǵys hat pen raýshan gúlin tabys etti. Is-shara osy jyldyń 22 qańtarynda Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly sharttyń kúshine enýi qarsańynda ótti.
«Biz Qazaqstanǵa ıadrolyq qarýdy joıýǵa ǵana emes, sonymen qatar ıadrolyq jarylystardyń qurbandaryna kómek kórsetýge, sondaı-aq qorshaǵan ortany qalpyna keltirýge baǵyttalǵan Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartty ratıfıkasııalaǵany úshin erekshe rızashylyǵymyzdy bildiremiz», dep atap ótti «Iаdrolyq qarýsyz álem úshin Manhetten jobasy» (Manhattan Project for a Nuclear-Free World) uıymynyń ókili Ketlın Salıvan.
ÚEU belsendileri AQSh-ta Qazaqstandaǵy kóptegen ıadrolyq synaqtardan zardap shekkender týraly biletinin jáne elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Semeı synaq polıgonyn jabý týraly tarıhı sheshimin, sondaı-aq memleketimizdiń jahandyq ıadrolyq qarýsyzdanýǵa qosqan ólsheýsiz úlesin joǵary baǵalaıtynyn atap ótti.
Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókili Maǵjan Ilııasov óz kezeginde Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly sharttyń kúshine enýi halyqaralyq qoǵamdastyqtyń ıadrolyq qarýdy zańnan tys jarııalaý jónindegi kópjyldyq kúsh-jigeriniń nátıjesi ǵana emes, sondaı-aq álemdi jappaı qyryp-joıatyn qarýdan qutqarý úshin kúrestiń jańa kezeńiniń bastalǵanyn atap ótti.
«Qazaqstan basqa eldermen jáne azamattyq qoǵammen kelise otyryp, bul jumysty bolashaq urpaq úshin jalǵastyrýǵa nıetti», dep túıindedi M. Ilııasov.
Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shart 2017 jylǵy 7 shildede Nıý-Iorkte qabyldandy. Qujat ıadrolyq qarýǵa tolyq tyıym salady. Sharttyń birinshi babynda «árbir qatysýshy memleket eshqashan jáne eshqandaı jaǵdaıda ıadrolyq qarýdy nemese basqa da ıadrolyq jarylǵysh qurylǵylardy ázirlemeýge, synamaýǵa, óndirmeýge, jasamaýǵa, ózgeshe túrde satyp almaýǵa, ıelikte bolmaýǵa jáne jınaqtamaýǵa mindettenedi» delingen.
Qazaqstan shartty ázirleýge jáne qabyldaýǵa belsendi qatysyp, qujatty 2019 jylǵy 29 tamyzda ratıfıkasııalady.
Shart ony elý memleket ratıfıkasııalaǵannan keıin 90 kúnnen soń kúshine enedi. О́tken jyldyń qazan aıynda shartty ratıfıkasııalaǵan 50-shi memleket Gondýras boldy. Búgingi tańda 86 el qujatqa qol qoıyp, onyń 51-i shartty ratıfıkasııalady.
«Mıssııalarǵa arnalǵan raýshandar» is-sharasy «Beıbit áreket – Nıý-Iork shtaty» (Peace Action NYS), «Iаdrolyq qarýsyz álem úshin Manhetten jobasy» (Manhattan Project for a Nuclear-Free World), «Iаdrolyq qarýdy joıý jónindegi halyqaralyq naýqan» (ICAN) jáne basqa da Nıý-Iorktegi 40-tan astam úkimettik emes uıymdar Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly sharttyń kúshine enýin atap ótýge oraı uıymdastyrdy.
