Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Qalamgerdiń qazaq rýhanııatyna qosqan osy bir eleýli eńbegi L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda erekshe atalyp ótti.
Sharanyń shymyldyǵy túrile salysymen L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Erlan Sydyqov sóz alyp, kitap mazmunyn, kesh ıesiniń adamgershilik qasıeti men rýhanı bolmysyn erekshe iltıpatpen áńgimeledi.
«Namazaly Omashuly tulǵasyn sóz etkende myna bir jaıtty aıtpaı ketýge bolmaıdy. Egemendik alyp, ár jerde joǵary oqý oryndary qurylǵan tusta jýrnalıstıka mamandyǵyn ashamyz degen ýnıversıtetter kóp boldy. Biraq bilikti mamandar tapshylyǵy seziletin edi. Oǵan qosa joǵarǵy jaqtaǵylardyń «osynshama kóp jýrnalısterdiń qajeti joq, Qaraǵandy men Almaty-aq qamdaı alady» degen kózqarastary basymyraq-tyn. Tipti ruqsat ta bermegen kezder boldy. Osyndaı qat-qabat kedergi men kózqaras qaıshylyǵyna qaramastan Namazaly Omashuly elordamyzda Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń negizinde jýrnalıstıka fakýltetiniń kerektigin dáleldedi. Jaı dáleldep qana qoımaı, jýrnalıstıka mamandyǵynyń ashylýyna tikeleı muryndyq boldy. Sondyqtan da búgingi Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýlteti Nákeńniń tabandylyǵy men kúsh-jigeriniń arqasynda dúnıege keldi. Nákeń shákirt daıyndap, ustazdyq etip qana qoıǵan joq. Ǵylymmen de tereń aınalysty ári úzdiksiz shuǵyldanyp keledi. Sonyń negizinde ózi bastamashy bolyp, Jýrnalıstıka máselelerin zertteý ınstıtýtyn ashty. Qazir kesek týyndylar men tom-tom zertteýlerdi dúnıege ákelip jatyr», degen E.Sydyqov bul jınaqtardyń keshegi alyptardyń taǵylymy men óristi mol ónegesi jınaqtalǵan, jaýharlary tizilip, asyldary súzilgen týyndy ekenin jetkizdi. Sondaı-aq kesh ıesine uly Abaıdyń 175 jyldyǵyna oraı «Abaı akademııasy» shyǵarǵan 20 kitapty syıǵa tartty.
Rektordyń lebizinen keıin Eltańba avtory Jandarbek Málibekov, professor Serik Negımov, Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli saltanatty túrde jınaqtardyń lentasyn qıdy. Ári qaraı dóńgelek ústelge jınalǵan ǵalymdar men zertteýshiler, buqaralyq aqparat quraldarynyń basshylary aq lebizin joldap, aqjarma tilegin arnady.
«Sóz hatqa basylyp qalsa, urpaqtan-urpaqqa jalǵasady. Ony arhıv aqtarǵan ózińiz jaqsy bilesiz. Bul úsh tomdyq qazaq jýrnalıstıkasynda oqýlyqtyń ornyn toltyratyn qundy jádiger. Sonaý 70-jyldary baspasóz betterinde jaryq kórgen tańdaýly maqalalary toptasqan eken. Árbir qalam ustaǵan jan jata-jastana oqýy tıis. Siz qazaq jýrnalıstıka shańyraǵyn bıik kóterýge úles qostyńyz. Eńbekkerligińiz, izetti izdenisterińiz kópke úlgi. Otandyq jýrnalıstıka salasyna olja salǵan eńbek úlken olqylyqtyń ornyn toltyryp, qalam ustaǵan qaýymnyń oqýlyǵy ispetti bolady dep oılaımyz», dedi D.Qydyráli.
Odan ári sharany fılologııa ǵylymdarynyń doktory, akademık Dıhan Qamzabekuly júrgizdi. Tamyry tereńge ketken ulttyń qundylyqtary men tarıhı tulǵalarynyń qaldyrǵan mol murasynan tartyp, kún sanap jaryqqa shyǵyp jatqan san kitaptyń sapasyna toqtalyp, olardyń ishindegi oqyrmandy oılandyratyn, rýhanı lázzat syılaıtyn shyǵarmalar jaıly keńinen tolǵanǵan kesh júrgizýshisi eseli eńbegimen el yqylasyna bólenip, halqynyń qurmetine kenelip júrgen qaıratkerdiń qalamynan týyndaǵan jınaqtyń rýhanııatqa qosylǵan súbeli úles ekenin erekshe atap ótti.
Aıta keteıik, úsh tomdyq jınaq Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Til saıasaty komıteti «Ádebıettiń áleýmettik mańyzdy túrlerin satyp alý, basyp shyǵarý jáne taratý» kishi baǵdarlamasy aıasynda jaryq kórgen. Oǵan avtordyń jarty ǵasyrǵa jýyq shyǵarmashylyq izdenisindegi qundy zertteýleri men ózekti kósemsózderi enip otyr. Ár tomnyń kólemi – 25 baspatabaqty quraıdy.
Kesh ıesine arnalǵan izgi nıetpen jalǵasqan jınaqtyń jalpy mazmuny halyq qundylyqtary men danalyq sózderin keńinen baıandaý, urpaq sanasyna sińimdi ári ońtaıly jolmen taldaý, bederleý jáne avtordyń ózindik paıymy arqyly kóńildegi kórkem dúnıelerin keleshektiń qajetine jaratý syndy asyl armandardy arqalap tur. Muny kóziqaraqty hám talǵampaz oqyrman birden ańǵarady. Mine, osy kitaptyń avtory el múddesin oılaǵan ǵalym jáne pýblısıst ǵana emes, sóz ónerin dáriptep, ulttyq qundylyqtarymyzdyń qadirin tereńnen tolǵap júrgen jan. Bul jaıly fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Nyǵmetollauly keńinen baıan etti.
«Namazaly Omashuly – aldymen respýblıkaǵa tanymal jýrnalıst. Onyń qalamynan týǵan shyǵarmalarynan ótip jatqan ómirdiń beder-belesterin, kórinisterin kórgendeı kúı keshemiz. Ol – jýrnalıstıkanyń tanymal teoretıgi, óz salasynyń bilgir mamany, ony damytýǵa zor úles qosqan ǵalym. Bul rette Namazaly Omashulynyń 500-den astam ǵylymı, pýblısıstıkalyq maqala, otyzdan asa kitap shyǵarǵandyǵyn aıtsaq ta jetkilikti», dedi S.Negımov.
Jıynda sóz alǵan professor-ǵalymdar jáne alys-jaqynnan onlaın qosylǵan Mımar Sınan kórkemóner ýnıversıtetiniń professory Ábdýaqap Qara, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary, UǴA korrespondent-múshesi Baýyrjan Jaqyp, Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Aıazbı Beısenqulov, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Saǵatbek Medeýbek, t.b. áriptesteri men shákirtteri Namazaly Omashulynyń eńbegi týraly aıta kelip, radıo-jýrnalıstıka tarıhyn zertteýdiń úlgisin qalyptastyrýda úlken eńbek sińirip jatqanyn jetkizdi.
Alǵaýsyz tilekter men ataly sózder aıtylǵan kesh barysynda ǵalym Namazaly Omashulyna EUÝ-dyń Ǵylymı keńesi sheshimimen «Qurmetti professor» ataǵy berildi.
Mazmuny men mańyzy jaǵynan da el rýhanııatynan ózindik oryn alar tamasha týyndylar toptasqan jınaq tusaýkeseriniń qorytyndy sózin «Ádilet.Rýhanı jańǵyrý» gazetiniń bas redaktory Muratbek Toqtaǵazın aldy. Ol ózine rýhanı ustaz, ult jýrnalıstıkasy úshin eńbek etken azamattyń adamgershilik kelbeti, dara bolmys-bitimi jaıly sóz etti. Sonymen qatar úsh tomdyq tańdamaly shyǵarmalar jınaǵynyń ózine erekshe áser etkenin aıtty.
