«Memleket basshysynyń reformalaryn sapaly zańdarmen qamtamasyz etý – Parlamenttiń basty mindeti. Prezıdentimiz atap ótkendeı, qoǵamdy alańdatqan máseleler Parlamentte talqylanýy qajet. Parlament ózekti máselelerdiń sheshimin tabatyn ortalyqqa aınalýǵa tıis. Sondyqtan ár zań jobasyn talqylaǵan kezde qoǵamnyń pikirin eskerýimiz kerek», dedi Máýlen Áshimbaev.
Sondaı-aq Senat Tóraǵasy Palata jumysyna qoǵamdyq uıymdar men áleýmettik toptardyń ókilderin, tıisti mamandardy keńirek jumyldyrý qajet ekenin, mundaı qadam zań shyǵarý jumysynyń jáne qabyldanyp jatqan zańdardyń tıimdiligin arttyratynyn atap ótti.
Senat otyrysynda depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jol júrisi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn qarap, qabyldady. Bul qujat Parlament depýtattarynyń bastamasymen ázirlengen. Onda júrgizýshi kýáligin jáne kóliktiń tirkeý qujattaryn ózińmen birge alyp júrmeýge múmkindik beretin jańa normalar bar.
«Osy zań jobasy qabyldanǵannan keıin avtokólik ıesin polısııa toqtatqan kezde, ol jeke kýáligin usynýǵa tıisti. Sol qujat boıynsha polısııa qyzmetkeri planshet arqyly elektrondy bazada qajetti tekseristi júrgize alady», dedi zań jobasy týraly baıandama jasaǵan senator Nurlan Beknazarov.
«Zań jobasyndaǵy ózgerister sheteldik júrgizýshiler men sheteldik kólik quraldaryna qoldanylmaıdy, ıaǵnı olar ózimen birge barlyq qajetti qujattardy alyp júrýge mindetti», dedi baıandamashy.
Eki oqylymda bolǵan talqylaýdan keıin depýtattar zań jobasyn qabyldady. Budan keıin Senat Tóraǵasy osy qujatqa qatysty pikirin bildirdi. Spıkerdiń aıtýynsha, qabyldanǵan zań jobasy Memleket basshysynyń Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń otyrysynda jasaǵan usynystary aıasynda ázirlengen. «Bul zań jobasyndaǵy jańashyldyqtar elimizdegi sıfrlandyrý jumystarynyń naqty nátıjesi ekeni sózsiz», dedi Máýlen Áshimbaev.
Otyrys barysynda «2007 jylǵy 6 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Grýzııa Úkimeti arasyndaǵy Halyqaralyq avtomobıl qatynasy týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qabyldandy.
Budan bólek, senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasy men Halyqaralyq qarjy korporasııasy arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynda ofıster qurý jáne olardyń qyzmeti týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qabyldady.
«Bul kelisim Halyqaralyq qarjy korporasııasynyń ofısi qyzmetiniń negizgi erejelerin, sondaı-aq, qyzmetkerler úshin artyqshylyqtar men ımmýnıtetterdi belgileıdi. Halyqaralyq qarjy korporasııasy halyqaralyq damý ınstıtýty bolyp sanalady. Onyń negizgi qyzmeti jeke sektordyń damýyna járdemdesýge baǵyttalǵan», dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev.
Halyqaralyq qarjy korporasııasynyń óńirlik ofısteri álemniń 13 qalasynda, onyń ishinde Almatyda ornalasqan.
«Halyqaralyq qarjy korporasııasy ofısteri ornalasqan barlyq memlekettermen ofısterdiń qyzmeti týraly uqsas kelisimder jasady. Ol Qazaqstanda óz qyzmetin 1994 jyldan bastap júzege asyryp keledi. Osy kezeńnen bastap 1,6 mlrd dollar kóleminde jobalar qarjylandyryldy. Bul Ortalyq Azııa elderine salynǵan ınvestısııalardyń jalpy kóleminiń 70 paıyzyn qurady. Atalǵan kelisim Halyqaralyq qarjy korporasııasynyń qazaqstandyq ofısiniń ornyqty jumys isteýine jáne jańa ınvestısııalar tartýǵa yqpal etedi», dedi vedomstvo basshysy.
Sonymen qatar jıyn barysynda «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń ıadrolyq avarııa nemese radıasııalyq avarııalyq ahýaldyń týyndaý jaǵdaıyna daıyndyqty jáne olardyń zardaptaryn joıý kezindegi ózara kómekti qamtamasyz etý boıynsha ózara is-qımyly týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qabyldandy.
«Osy kelisimdi ratıfıkasııalaý ıadrolyq avarııa nemese radıasııalyq avarııalyq ahýal týyndaǵan jaǵdaıda TMD-ǵa qatysýshy memleketter arasynda aqparat pen kómekti jedel usynýǵa múmkindik beredi», dedi Energetıka mınıstri Nurlan Noǵaev.
Kelisimge Armenııa, Belarýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Tájikstan jáne Reseı qol qoıǵan. Qujat ıadrolyq avarııa nemese radıasııalyq avarııalyq ahýaldyń týyndaý jaǵdaıynda mamandandyrylǵan qutqarý qurylymdaryn, mamandardy, qural-jabdyqtardy, kólik quraldaryn jáne osy qurylymdardy tehnıkalyq jaraqtandyrý úshin paıdalanylatyn materıaldardy transshekaralyq ótkizý rásimderin jeńildetýge múmkindik beredi.
Palata otyrysynda senator Ǵumar Dúısembaev Atyraý oblysynyń bıýdjetine bólinetin qarajat kólemin ulǵaıtý máselesi boıynsha depýtattyq saýal joldady. Onyń aıtýynsha, Atyraý oblysy «donor» bolyp sanalady. Sondyqtan respýblıkalyq bıýdjetke 2021 jyly 213,7 mlrd teńge aýdarýy kerek.
«2021 jyly respýblıkalyq bıýdjetten Atyraý oblysyna beriletin nysanaly transfertterdiń kólemi 56,9 mlrd teńgeni quraıdy. Al basqa donor óńirler boıynsha múldem basqa kórinis qalyptasýda», dedi depýtat. Ol óńirdiń áleýmettik jáne ınfraqurylymyn damytý boıynsha Úkimet deńgeıinde sheshýdi talap etetin birqatar máselelerdi atap ótti. Búgingi kúni 2018-2019 jyldary bastalǵan bıýdjettik ınvestısııalyq jobalardy oblys boıynsha tolyq aıaqtaý úshin 76,3 mlrd teńge qajet eken. Al jergilikti bıýdjettiń damý bóligindegi múmkindigi shamamen 30 mlrd teńgeni quraıdy.
«Budan basqa 153 aýyldyq eldi mekenniń 12-si áli kúnge deıin ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etilmegen jáne 18 eldi mekenge aýyz sýdy arnaıy jetkizý uıymdastyrylǵan. О́ńir respýblıkada alǵashqy bolyp gazdandyrýdy bastaǵanyna qaramastan, áli kúnge deıin 18 aýyldyq eldi meken tabıǵı gazben qamtamasyz etilmegen. Oblys boıynsha apatty jaǵdaıdaǵy 79 turǵyn úı bar. Apatty jaǵdaıda – 4, úsh aýysymdy 11 mektep bar. Munaıly óńirdiń qarjy tapshylyǵyna baılanysty sheshilmeı otyrǵan basqa problemalary da bar», dedi Ǵumar Dúısembaev.
