Mektep jasyndaǵy balalardy tárbıeleýde erekshe yjdahattylyq pen yqylas qajet. Osy rette biz “Ybyraı – balalar ádebıetiniń atasy” degen taqyrypta ashyq sabaq ótkize otyryp, qazaqtyń tuńǵysh aǵartýshysy, jaryq juldyzy atanǵan ǵalym-ustaz Ybyraı Altynsarınniń ómiri men eńbekterin oqytý arqyly eńbekke, shyǵarmashylyqqa, oılampazdyqqa úıretýdi qolǵa alyp kelemiz.
Ashyq sabaqtyń maqsaty da osynda jatyr. Qazaq halqynyń aǵartýshy ustazy arqyly halqymyzdyń ulttyq qasıeti men adamgershiligin ashyp kórsetý. Jáne de urpaqty izgilikke, meıirimdilikke, birtýar adamdaryn qurmetteýge, úlgi alyp úırene bilýge baýlýdy basshylyqqa aldyq. Y.Altynsarınniń sýretteri men slaıd kórsetilimi jáne de ustazdyń izbasarlarynyń sýretteri: Ahmet Baıtursynov, Mirjaqyp Dýlatov jáne Spandııar Kóbeev arqyly jan jaqty túsindirýge tyrystyq. Bezendirilgen kórnekilikter arqyly jáne áńgimelesý ádisimen, biletinin aıtqyzý úshin suraq-jaýap túrinde balany únemi yntalandyryp otyrý qajet. Sonda ǵana oqýshy múmkindiginshe sabaqqa atsalysýǵa tyrysady. Ulaǵatty ustazdyń “Halyq mektepteri úshin eń kerektisi – muǵalim” deýi bolashaq urpaqty tárbıeleýde muǵalimniń alar orny erekshe ekendigin kórsetedi. Shynynda da, ustaz qoǵam aınasy ispettes. Qoǵamnyń qandaı bolyp qalyptasýynda ustazdardyń alar orny erekshe. Osy rette Ybyraı Altynsarınniń taǵy bir sózine júginelik: “Tamasha jaqsy pedagogıka quraldary da, eń jaqsy úkimet buıryqtary da, ábden muqııat túrde júrgiziletin ınspektor baqylaýy da muǵalimge teń kele almaıdy”, deıdi. Osy arqyly biz aǵartýshy ustazdyń muǵalimderge degen iltıpatyn kóremiz, onyń mánisin joǵaryda ashyp kórsetýge tyrystyq ta. Endigi másele uly ustazdyń tálimdi qasıetterin, onyń balalarǵa arnaǵan shyǵarmalaryn oqýshylarǵa barynsha ashyp kórsetý bolsa, oǵan jańadan muǵalimdik oqýyn bitirip kelgenderdi de jumyldyrýǵa týra keldi. Ondaǵy oı kórsin, bilsin jáne úırensin.
Ashyq sabaqtyń ótkizilý máneri balalarǵa oı salyp, olardyń boıynda úlken áser qaldyratyndaı bolýyn basty nazarda ustandyq. Ol úshin topty úshke bólip, olardyń arasynda bilim saıysy uıymdastyryldy. Sonyń nátıjesinde, balalar Ybyraı atalarynyń óz zamanynda nendeı zattardy qoldanǵany, mektebiniń sulbasy qandaı bolǵanyn kóz aldaryna elestetip, qaǵaz betine túsirdi. Ekinshi top onyń áńgime, ertegilerin qulshyna áńgimelese, sońǵy toptaǵylar óleńderin jatqa aıtyp jatty. Munyń barlyǵy da balalardyń boıyndaǵy bilimge degen yqylasty qulshynysyn oıatyp, qushtarlyqtaryn ushtaı túsedi. Oqýshylar Ybyraı ashqan mektepterde ǵalym-aǵartýshylar A.Baıtursynov pen M.Dýlatovtardyń, aqyn-jazýshylar S.Máýlenov, Ǵ.Qaıyrbekov, Q.Jarmaǵanbetov, Q.Sársekeev, S.Kenjeahmetov, S.Ospanov, S.Turǵynbekov sııaqty elge belgili tulǵalar oqyǵandyǵyn bilip, keńinen maǵlumattar aldy.
Qoryta aıtqanda, Y.Altynsarınniń isi balalarǵa ǵana emes, búkil qoǵamǵa úlgi bolýy shart. О́kinishke oraı, qazirgi kezde osyndaı ulaǵatty ustazdardyń jetispeýshiligi baıqalyp otyr. Bul urpaqtar sabaqtastyǵynyń kezinde úzilip qalǵandyǵynan bolsa, endigi másele sony qalpyna keltirip, ustazdyq qyzmetti mereıli etý mindeti tur. Bul baǵytta bizdiń basty úmit artarymyz osy oqýshylar, biz solardyń boıyna durys tárbıe sińire bilýimiz kerek. Bolashaq búginnen bastalady dep tegin aıtylmasa kerek.
Gúlbaný SÁBDENOVA, №27 mektep-lıseıiniń muǵalimi.
ASTANA.