Keshe Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń qatysýymen ótken alqaly jıynda osy saýal tóńiregindegi máseleler talqylandy. Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń Etalon ortalyǵynda bolǵan atalmysh jıynǵa ortalyq memlekettik organdar, ulttyq kompanııalar, salalyq qaýymdastyqtar basshylary jáne basqa da jaýapty tulǵalar qatysty. Onda elimizdiń tehnıkalyq retteý jáne metrologııa júıesin jetildirý sharalary sóz boldy.
Keshe Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń qatysýymen ótken alqaly jıynda osy saýal tóńiregindegi máseleler talqylandy. Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń Etalon ortalyǵynda bolǵan atalmysh jıynǵa ortalyq memlekettik organdar, ulttyq kompanııalar, salalyq qaýymdastyqtar basshylary jáne basqa da jaýapty tulǵalar qatysty. Onda elimizdiń tehnıkalyq retteý jáne metrologııa júıesin jetildirý sharalary sóz boldy.
Elbasy «Qazaqstan-2050» Strategııasynda qalyptasqan memlekettiń jańa ekonomıkalyq saıasatynyń basym mindeti retinde eń jańa tehnologııalyq standarttarǵa sáıkes óndiristik aktıvterdi jańartý qajettigi men eń básekege qabiletti salalarda otandyq óndiris úshin jańa naryqtyq ortany qalyptastyrý strategııasyn ázirleýdi aıtqan bolatyn.
Keshegi jıynda, mine, osy baǵytta atqarylyp jatqan jumystar jaıy, Kedendik odaq pen Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistik sheńberindegi ıntegrasııalyq úderisterdi tereńdetý jaǵdaıynda Qazaqstannyń tehnıkalyq retteý men metrologııa júıesin damytý máseleleri, sondaı-aq, otandyq ónimder sapasyn jáne qazaqstandyq mazmun úlesin arttyrý joldary qaraldy.
Negizinen biryńǵaı ekonomıkalyq keńistik úrdisteri kezinde, sonymen qatar, DSU-ǵa kirý perspektıvasy esepke alynǵan shaqtarda bul máselelerdiń mańyzy zor ekendigi aıtpasa da túsinikti. Iаǵnı, dál tehnıkalyq retteý otandyq ónimdi tıimdi rynokqa jyljytýdyń taptyrmas tásili bolyp tabylady. Osyny eskergen jaýapty organdar jaǵdaıǵa barynsha taldaý júrgizgen eken. Taldaý azamattar ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigi jaǵdaıyna, eldiń ekonomıkalyq damýyn turaqty ustaýǵa, ınnovasııalar engizý men óndiristi ártaraptandyrýǵa áser etetin tehnıkalyq retteý júıesinde jetilmegen oryndardyń bar ekendigin kórsetip otyr. Al bul kemshilikterdiń otandyq ónimniń básekege qabilettiligi men tehnologııalyǵyna keri áserin tıgizetini anyq. Bul jaıynda keńeste baıandama jasaǵan Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń tóraǵasy Birjan Qaneshev málimdedi. Ol óz sózinde, sondaı-aq, Keden odaǵy sheńberinde biryńǵaı qazaqstandyq úlgini qalyptastyrý maqsatynda memlekettik organdar tehnıkalyq reglamentter jobalaryn ázirleý kerektigin, memlekettik organdar quzyretine kiretin máseleler boıynsha usynystar daıyndaý úshin saraptamalyq keńester qurý jaıyn tilge tıek etti. Sonymen qatar, baıandama barysynda Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglamentteri jobalaryn ázirleý men beıimdeý boıynsha óńirlik shtabtar qurý, iri saýda uıymdarynyń aınalasynda konsorsıýmdar qurý boıynsha jumysty uıymdastyrý jóninde usynystar aıtyldy.
Komıtet tóraǵasynyń atap ótýinshe, atalǵan tehnıkalyq reglamentter kelissózder barysynda Qazaqstan múddesin qorǵaıtyn delegasııanyń qolyna túspes buryn tórt márte saraptamalyq keńestiń qaraýynan ótedi. Osy oraıda Premer-Mınıstr bul máselege zor jaýapkershilikpen qaraýdy talap etti. Sonymen qatar, ol qazirgi ýaqytta memlekettik organdardyń janyndaǵy saraptamalyq keńesterdiń jumysy turaqsyz ekendigin de basa aıtty. «Erinbegenniń bári de oǵan qatysady. Búgin bireýi, erteń basqasy. Sondyqtan ustanym joǵalady. Osydan baryp bizdegi barlyq problemalar týyndaıdy. Kelissózder úderisi de túsiniksiz júredi. Demek, biz bólingen resýrstar aıasynda jańa shtabtardyń shtattyq sanyn aıqyndaıtyn bolamyz. Olar turaqty jáne jedel bolýy tıis», dedi S.Ahmetov.
B.Qaneshev sóz arasynda Qazaqstandaǵy Metrologııa týraly zańnyń 16-shy baby oryndalmaı otyrǵandyǵyna toqtaldy. «Bizde metrologııa týraly jaqsy zań bar. Degenmen, osy zańnyń 16-shy baby salalyq memlekettik organdarda, ulttyq kompanııalarda jáne iri óndiristerde metrologııalyq qyzmettiń bolýyn talap etedi. Bul bap oryndalmaı otyr. Sonyń saldarynan kadr jetispeýde», dedi ol. Buǵan baılanysty pikir qosqan Úkimet basshysy zań normasy talabynyń oryndalmaýyna mınıstrlikter men jaýapty vedomstvolardyń ózderi kináli ekendigin jetkizdi.
«Demek, zań normasy túsiniksiz jasalǵan. Zańnyń bul normasyn oryndamaǵany úshin jaýapkershilik joq. Iаǵnı, sizder zań jazylǵanda jaýapkershilik tanytpaısyzdar. Shaǵymdana bergenshe, jumysty kúsheıtińizder. Normatıvtik-quqyqtyq akti ázirlep, baqylaýdy kúsheıtińizder. Zańnamany saqtamaǵandar áshkerelensin», dedi S.Ahmetov. Osy rette, Premer-Mınıstr mınıstrlikter men vedomstvolar kez kelgen problemany sheshý úshin olardy prezıdenttik nemese úkimettik deńgeıge kóterýdi ádetke aınaldyryp otyrǵandyǵyn eskertip, mınıstrlerdiń jumysqa belsendi bolýyn talap etti. Úkimet basshysy sóz arasynda elimizde búginge deıin qazirgi zaman talaptaryna sáıkes kelmeıtin et óńdeıtin keshender salynyp jatqandyǵyna toqtalyp, jaqynda iske qosylǵan birqatar et óńdeý keshenderin synǵa aldy. Máselen, sońǵy salynǵan Almaty, Shyǵys Qazaqstan oblystaryndaǵy et óńdeý keshenderiniń «Astana agroónim» kásipornymen salystyrýǵa kelmeıtinin atap ótti. О́ıtkeni, «Astana agroónim» kompanııasynyń kásiporny 5 jyl buryn salynsa da, onda barlyq talaptar eskerilgen. Al jaqynda iske qosylǵan túrkııalyq nemese qytaılyq tehnologııa keshenderi tek etti shabýǵa ǵana, ıaǵnı ony bólshektep, qandaı da bir muzdatqyshqa ornalastyrýǵa arnalǵan. О́nim sapasy men ony saqtaýdyń talaptary mardymsyz. Premer-Mınıstr qaıta óńdeıtin kásiporyndardy salý kezinde olar qurylystyń basynan bastap búgingi standarttarǵa sáıkes jobalanýy tıis ekenin qadap aıtty. Bul, talaptar eskerilmese, kásiporynnyń ónimderi Keden odaǵy aıasynda da básekege qabiletti bolmaıdy, dedi Úkimet basshysy.
Keńes qorytyndysy boıynsha Premer-Mınıstr tehnıkalyq retteý jáne metrologııa júıesin odan ári jańǵyrtý men damytý boıynsha Jol kartasyn qalyptastyrýǵa ókim etti. Osyǵan oraı S.Ahmetov Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligine, basqa da múddeli memlekettik organdarǵa bir aı ishinde Úkimetke Jol kartasy jobasyn engizýdi tapsyrdy. Úkimet basshysy, sondaı-aq, ókiletti memlekettik organdarǵa jáne «Atameken» Odaǵy» ulttyq ekonomıkalyq palatasyna basqa da birqatar tapsyrmalar berdi.
S.Ahmetov tehnıkalyq retteý jáne metrologııa júıesin jetildirýge qarjy aıamaý qajettigin basa aıtty. Sebebi, taýarlardyń sapaly bolýy qaı jaǵynan alsa da el úshin óte mańyzdy másele. «Men Ekonomıka mınıstrligine tapsyrma beremin. Bul saladan bıýdjet qarajatyn únemdeýdiń qajeti joq. Bul júıeni keńeıtý men jańǵyrtýda, ásirese, zerthanalar, ónim sapasy, tehnıkalyq reglamentter boıynsha ótinimderdi qaraǵan kezde mınıstrlik olardy qoldaýy tıis», dedi Úkimet basshysy.
Etalon ortalyǵynda S.Ahmetov, sondaı-aq, synaq zerthanalary jáne Biryńǵaı normatıvtik- tehnıkalyq qujattamalar memlekettik qorynyń jumystarymen tanysty.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».
