Jergilikti jurtshylyqtyń arasynda «Jolaqy qymbattap ketipti» degen sózdiń shyqqanyna da biraz boldy. Qajetti taýarlaryn arqalanyp-qaýǵalanyp qaladan tasıtyn qaratóbelikterge mán-jaıdyń astaryn túsindirý maqsatynda arnaıy mamandardyń pikirine júgindik.
Jergilikti jurtshylyqtyń arasynda «Jolaqy qymbattap ketipti» degen sózdiń shyqqanyna da biraz boldy. Qajetti taýarlaryn arqalanyp-qaýǵalanyp qaladan tasıtyn qaratóbelikterge mán-jaıdyń astaryn túsindirý maqsatynda arnaıy mamandardyń pikirine júgindik.
Buǵan deıin Batys Qazaqstan oblysy Qaratóbe aýdanynda Qaratóbe – Oral, Oral – Qaratóbe baǵytynda qatynaıtyn jeńil kólikterdegi jolaqy 1500 teńge kóleminde bolatyn. Qarasha aıy bastalysymen jolaqy 2000 teńge bolyp, birden sharyqtap shyǵa keldi. Muny jolaýshy tasymaldaýshy kólik ıeleri bolsa, kún raıynyń qolaısyzdyǵymen túsindiredi.
Aıta keterligi, ótken jyly oblys ákiminiń qoldaýymen qalamen eki aralyqta qatynaı bastaǵan «Qazaqstan-Elim» JShS-ne qarasty jolaýshylar avtobýsy jolaqyny burynǵy qalpynda saqtap qaldy.
– Bizdiń mekemeniń quzyretine jolaýshylar kóligi men avtomobıl joldary máselesiniń jaı-japsary da enedi. Bul baǵytta júıeli túrde josparǵa saı maqsatty jumys júrgizilip keledi. Búgingi tańda qalamen eki ortaǵa qatynaıtyn kólik ıeleriniń jolaqysyn qymbattatýy qaratóbelikterdi alańdatyp otyrǵany ras. Bul – oılanarlyq másele.
– Bizdiń bólimge aýdandyq salyq basqarmasy arqyly patent alyp, jolaýshy tasymalymen aınalysýǵa ruqsat alǵan jeke kásipkerler joǵary organdar belgilegen talaptarǵa sáıkes bolǵan jaǵdaıda ǵana jolaýshy tasymaldaýshy retinde tirkeýge tura alady. Soǵan oraı arnaıy tarıf belgilenip, baqylaýǵa alynady. О́kinishke qaraı, bólim boıynsha kúni búgin tirkelgen jeke kásipkerler múldem joq. Sondyqtan biz «tıip-qashyp» jolaýshy tasymalymen aınalysyp júrgen kólik ıelerin baqylaýǵa ala almaımyz, quqyǵymyz da joq, – deıdi Qaratóbe aýdandyq turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń meńgerýshisi Esbolat Qydyrǵoja.
Al Qaratóbe aýdandyq salyq basqarmasynyń bólim basshysy Asylanbek Beısembaıdyń aıtýynsha, ústimizdegi jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha patent alyp, jolaýshylar tasymalymen aınalysatyn 59 jeke kásipker tirkelgen. Onyń 40-qa jýyǵy jumysyn júrgizip otyr. Salyq salasynyń zańnamalaryna sáıkes kólik salyǵyn ýaqtyly tólep, esep-qısaptaryn júrgizip otyrady.
Biz saýal salǵan aýdan ortalyǵyndaǵy «Álim» JShS men «Muqanov» jeke kásipkerligi ıeligindegi janar-jaǵarmaı quıý beketterindegi janarmaı baǵasynyń narqy – AI-80 markaly janarmaıdyń lıtri 102-105 teńge, AI-93 120-122 teńge aralyǵynda. Demek, kólik júrgizýshiler úshin eń ótimdi, suranysqa ıe AI-93 markaly janarmaı ekendigi daýsyz. Sol sebepti onyń baǵasy 5 teńgege joǵarylap otyr.
Zerdelep qarasaq, jolaqynyń negizsiz sharyqtap kóterilýine aýdan turǵyndarynyń, onyń ishinde jekelegen jolaýshylardyń ózderi tikeleı sebepker bolyp otyrǵanǵa uqsaıdy. Sebebi, «barar jerime tez jetsem boldy» degendi maqsat etken jolaýshy ataýlynyń bar nazary jolaqysy arzan avtobýsqa qaraǵanda, jeńil kólikterge aýyp turary basymdyqqa ıe. Muny jete ańǵarǵan jolaýshy tasymalymen aınalysatyn jeke kásipker bolsa, baǵany kóterip álek.
«Jol muraty – jetý» demekshi, tıimdi jolaqysy baǵasyna qol jetkizýdiń, baǵany turaqtandyrýdyń tetigin qarastyrýdy tarazy talqysyna saldyq.
Serikbaı HASANOV.
Batys Qazaqstan oblysy,
Qaratóbe aýdany.
