Búkil ǵylymı eńbek jolyn qazaq tili bilimine sarp etken kórnekti ǵalym, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Áset Bolǵanbaevtyń týǵanyna 85 jyl tolýyna arnalyp akademık E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetinde «Til tanýdaǵy iri tulǵa» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Búkil ǵylymı eńbek jolyn qazaq tili bilimine sarp etken kórnekti ǵalym, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Áset Bolǵanbaevtyń týǵanyna 85 jyl tolýyna arnalyp akademık E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetinde «Til tanýdaǵy iri tulǵa» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Bilikti lıngvıst turǵysynda elimizden de syrtqary jerlerge tanymal bolǵan tilimizdiń qaısar qaıratkeri qazaq leksıkografııasyna aıtýly úles qosýymen erekshelenedi. Osy ilim salasyndaǵy alǵashqy zertteýleri turaqty izdeniske ulasyp, ǵylymı eńbekteri tolyqtyrylyp, jınaqtalyp 1962, 1975 jáne 1998 jyldary «Qazaq tiliniń sınonımder sózdigi» degen atpen jaryq kórdi. Alǵashqy nusqasynda 4 myń sóz bolsa, sońǵysynda 9 myń sóz qamtylyp, sınonımdik qatarǵa ortaq sıpattama berildi. Ana tilimizdiń sóz baılyǵynyń naqty aıǵaǵy retinde bul eńbekter qundy mura sanalady.
Á.Bolǵanbaev, sonymen birge, qazaq tiliniń tuńǵysh túsindirme sózdikterin 2, odan soń 10 tom etip shyǵarýǵa qatysqan bedeldi avtorlardyń biri bolýymen belgili. Ol, sondaı-aq, 12 tomdyq «Qazaq sovet ensıklopedııasy», qysqasha 5 tomdyq «Qazaq KSR ensıklopedııasy», 1 tomdyq «Qazaq tili ensıklopedııasy» tárizdi beldi basylymdardaǵy sózdik uıalaryn jasaýǵa súbeli úles qosty.
Atalǵan konferensııaǵa qatysýshylar aldynda ǵalymnyń til ǵylymyndaǵy osyndaılyq san qyrly eńbegi jan-jaqty zerdelenip, ortaǵa salyndy. Bul týraly fılologııa ǵylymdarynyń doktorlary Almagúl Ádilova, Sholpan Toqsanbaeva, Shapaǵat Jalmahanov, Berik Rahımov jáne basqalary baıandamalarynda keńinen sóz qozǵady. Seksııalyq májilisterde aımaq mektepteri muǵalimderi men til bilimine talapker oqýshylar da ǵalym eńbekterine toqtalyp, qundylyǵyn joımaıtyn ǵylymı negizderin taldap, atap kórsetti. «Tilderdi oqytýdyń ıntensıvtik-ınteraktıvtik tehnologııalary» sheberlik sabaǵy konferensııa mánin arttyrdy.
Qaraǵandy óńirindegi Aqtoǵaı aýdanynan qanattanyp, úlken ǵalym atanǵan azamat esimi týǵan topyraǵyna qasterli. Úsharal aýylyndaǵy negizgi mektep Áset Bolǵanbaev atymen atalady. Aqtoǵaı aýdanynyń qurmetti azamaty ataǵy berilgen.
Ana tilimizdiń ár sózin qyzǵysh qussha qorǵaǵan ǵalymnyń eńbekteri umytylmaýyn, ulttyq muramyzǵa qasıetti isti alǵa aparýshy shákirtteri az emestigi osynaý alqaly jıynda taǵy bir tanyldy.
Aıqyn Nesipbaı,
«Egemen Qazaqstan».
QARAǴANDY.
