Rýhanııat • 05 Naýryz, 2021

Tatıananyń tátti jymıysy

22 ret kórsetildi

Sulýlyqqa munsha qushtar bolarmysyń, dúnıe! Orys qyzynyń teńiz janary taǵy da aldymyzdan shyqty. Kóńilge ińkár beınesi kúlimsirep qarap tur. Maǵan, sizge, oǵan... bárimizge birdeı kózqarasta. Onyń kelbetine uzaq úńilgen saıyn qymsynamyz. Quddy, ózine sonsha súısingenimizge ókpeleıtindeı.

Bizdi mundaı oıǵa jetelegen Sýret­shiler odaǵynyń múshesi Vıktor Keldiń «Tatıana» atty kartınasy. Avtor kúlli slavıan halqynyń sulýlyǵyn bir adam­nyń boıyna syıdyrǵandaı. Qaraǵan jan qaıran qalary anyq. Siz de aınalyp óte almaısyz. Sebebi «Tatıananyń» názik jymıysy júrek tolqytyp, keýdeńe áldebir kúıdiń yrǵaǵyn ákeledi. Kóktem shyǵar deımiz ishimizden...

Qylqalam sheberi Týla oblysynda dúnıege kelgen. Alaıda onyń otbasy kóp uzamaı Selınogradqa kóship ketedi. 1969-1973 jyldary Smolensk pedagogıkalyq ınstıtýtynyń kórkem­sýret-grafıka fa­kýl­tetinde oqý bitir­gen soń, óziniń týǵan qalasyna qaıta oralady. Týlamen sýret­shiniń bar ǵumyry bite qaınasyp jatyr.

Vıktor Kel ártúrli sıpatty sýretshi. Ol maıly boıaý, akrıl, akvarel, pastel, temper syndy túrli mate­rıal­dardy paıdalana otyryp, keskin­dememen jáne tasqa sýret salýmen aı­nalysady. Búginde keskindemeniń túrli janrlaryn damytýda. Peızaj ben portret onyń eń súıikti janrlary sanalady. Biz usynyp otyrǵan kartına – solardyń biri.

О́nerdegi eń uly taqyryp – áıel beınesi. Árbir qylqalam ıesi óz dáýiriniń sulýlyq ıdealyn salady. Onyń osy bir týyndysy ózine kóptegen sýretshiniń nazaryn aýdartty. Nege deseńiz, avtor keıipkeri retinde selınogradtyq sý­ret­shi Tatıana Hohlovanyń beınesin alǵan. Kartınanyń bar qupııasy sonda jatqandaı.

Portrette kelbeti aıqyn, jumsaq júzdi, jymıysy súıkimdi, ıyǵyna túsken shashtary sarǵylt, kózderi meıirim nuryn shashqan arý beınelengen. Ol ózi taratyp turǵan qýanysh pen mahabbatqa qosylýǵa shaqyryp turǵandaı. Qyz oıdaǵy peızaj fonyna salynǵan. Naızaǵaı aldyndaǵy bult bolmasa kartınada kún kórinbeıdi. Alaıda qyzdyń boıynan tógilgen jaryq sáýleleri aınalaǵa shashyrap tur. Vıktor Kel bas mólsherine boıaýdy jalpaq jaǵý arqyly áıeldiń júzine jaryq beredi. Bul nurly jaryq bet kelbetiniń ásemdigi men moınynyń uzyn ári ádemi ekendigin áıgileıdi.

Kartına bir qaraǵanda qarapaıym-aq, alaıda tereń úńilseńiz shynaıy hám tabıǵı sulýlyqty kórýge bolady. Sýretshi naǵyz emosııany, sezimdi jetkize alǵan. Oǵan qarap turyp, Tatıanaǵa ja­ýa­p retinde ózińizde jymıǵyńyz keledi.

Sońǵy jańalyqtar

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar