Koronavırýs: Úshinshi tolqyn bastaldy

Úshinshi tolqyn bastalǵa­nyn Eýropa komıssııasynyń resmı ókili Dana Spınant málimdedi. «Úshinshi tolqyn bastalǵany sezi­­le­di. Alaıda Eýropanyń keı elin­de naýqastar sany tez ul­ǵa­ıyp barady, ıaǵnı vırýs qar­qy­ny shapshań. Ol ekono­mı­ka­ǵa úlken kesirin tıgizeri anyq», dedi res­mı ókil.

Eýrokomıssııa ókili bul jaǵ­daı­dan shyǵar jalǵyz jol retin­de vaksınalaýdy usyndy. Joǵa­ryda aıtyp ótkenimiz­deı, ja­qyn­da Eýropa elderine vaksınaǵa tapsyrys berý kezinde Eýropa komıssııasy olqylyq jibergen. Tóraǵa orynbasary Frans Tım­mer­mans koronavırýske qatysty stra­tegııa daıyndaý barysynda birneshe máseleniń nazardan tys qalǵanyn jasyrmady. Alaı­da dál qazir qan­daı qatelik ketip, onyń qandaı saldary bolaryn anyq­taý múm­kin emes degen oıda. «Dál qazir tap basyp aıtý qıyn. Neniń durys, neniń burys bolǵa­nyn tek pandemııa aıaqtalǵan soń bile alamyz. Búgin Eýro­pa hal­qy túgeldeı vaksına alǵa­ny mańyzdy bolyp otyr», dedi F.Tımmermans.

Eýrokomıssııa jalpy alǵan­da 4 kompanııaǵa 1,4 mlrd vak­sı­na­ǵa tapsyrys bergen. Kom­pa­nııalardyń barlyǵy Eýropa aımaǵynda lısenzııadan ótken. Degenmen Eýropa hal­qy bı­lik­te­gilerdiń sheshim qa­­byl­da­ýy baıaý dep synady. Ony­men qoımaı, keı el Eýropa oda­ǵyna ákelingen vaksına mem­le­­ketter arasynda teń bólin­be­di degen pikir aıtady.

Eýrokomıssııa durys ne burys degen sheshim aıtpasa da aımaqta koronavırýs ınfeksııasynyń taralýy údep barady.

Máselen, Ulybrıtanııada vırýs juqtyrǵandar sany bir mı­l­lıon adamǵa shaqqanda 1440 jaǵdaıdy quraıdy. Biraq bú­gin­ge deıin Ulybrıtanııadaǵy eresekterdiń teń jartysy vaksına ektirip úlgergen. Memlekettiń Densaýlyq saqtaý mınıstri Mett Henkok jeksenbide azamattar vaksına ektirýge belsene qa­tys­qanyn aıtady. Osylaısha, daǵ­darystan shyǵar kún jaqyn degen oń pikirimen bólisti. Jel­toqsannan beri 26,8 mln brıta­nııa­lyq ekpe saldyrǵan.

Al Polshada taǵy da lokdaýn jarııalandy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi sársenbide qarashanyń aıaǵynan bastap koronavırýs juqtyrǵandardyń eń kóp sanyn tirkedi. Bir kúnde 26,4 myń jaǵdaı anyqtalǵan. Bir apta ishinde naýqastar sany 25 paıyzǵa ósipti. Jalpy alǵanda 2 mıllıonnan astam adam vırýs juqtyrsa, 50 myńǵa jýyǵy baqılyq bolǵan.

Germanııada koronavırýsqa baılanysty erejelerge qarsy mıtıng áli de jalǵasýda. Elde jaǵdaı turaqsyz bolsa da bel­sen­diler narazylyqtaryn toq­tatar emes. Oǵan qosa, úkimet­te­giler de aldaǵy saılaýǵa qatysty ha­lyq­tyń kóńilin baǵýda. Bılik bıylǵa birqatar saıası aksııa jos­­­parlap qoıǵan. Alaıda onyń oryn­dalýy ekitalaı bolyp otyr. Shekteýlerden shar­sha­ǵan ha­lyq po­lı­sııaǵa kúsh kór­se­tý­ge kóshken. Keshe Kassel qala­syn­­daǵy belsendiler polısııa departamentine shabýyl jasap, qarý qoldanǵan. Quqyq qorǵaý organdary da qarsylasýǵa májbúr bolypty. Twitter jeli­sin­degi paraqshasynda olar «Beı­bit sherý mynadaı bolmaýy kerek» dep jazypty.

Majarstanda da pandemııa bastalǵaly eń úlken kórsetkishter jańa tolqynda tirkelgen. Medı­sına qurylymdary kú­ni­ne 6 myńnan astam adam indet juqty­ra­tynyn málimdedi. Mun­daǵy ólim-jitim deńgeıi de joǵary. Eldiń premer-mınıstri Vıktor Orban bul kórsetkish áli de kó­beıe­tinin, aýrýhanaǵa jatýshylar sany 8 myńnan 20 myńǵa deıin jetýi múmkin dep eskertti. Majarstan Reseıdiń Spýtnık V vaksınasyn qoldanýdy maqul­da­ǵan EO-daǵy alǵashqy el boldy. Búginge deıin halyqtyń shamamen 10 paıyzy vaksına alyp úlgergen.

Fransııada alǵashqy 5 mıllıon adam vaksına alyp úlgergen. Senbide úkimet lokdaýn jarııalanatynyn habarlady. Degenmen el ishinde saparlaýǵa tyıym sa­lyn­baǵan. Munda vaksınany koro­navırýspen kúreste alǵy shep­te júrgen azamattar aldy. Alaıda ıntensıvti tera­pııa­daǵy naýqastardyń sany azaıǵan joq. Bılik aýrýhanalardaǵy jaǵdaı turaqsyz deıdi, biraq olar jappaı vak­sınalaý jolyndamyz dep halyqty sen­diredi. Áli de 60 mıllıon adam vaksınalanýy kerek.

Slovakııada da ólim men ın­fek­­sııa juqtyrýdyń jańa jaǵ­daı­lary kóbeıip tur. Seısenbide eldiń premer-mınıstri Igor Matovıch EO-nyń dári-dármek agent­tigine halyq densaýlyǵyna qaýip tónip turǵanyn eskertip, reseılik vaksınany maquldaýdy tezdetýge shaqyrdy. Buǵan deıin Matovıch EO sheshimin kútpesten jáne alıanstaǵy kórshilerge es­kertýsiz eki mıllıon doza Spýt­nık V vaksınasyn satyp al­ǵan.

Ispan dárigerleri eńbek jaǵ­daıl­aryn jaqsartýdy talap etip, ereýilge shyqty. «Biz ábden toıdyq» degen uranmen dárigerler 35 saǵattyq jumys aptasyna jetý jáne túngi aýysymdardyń sanyn azaıtýdy talap etti.

 Italııada kún saıyn tirkeletin jańa aýrý juqtyrýshylar sany aqpan aıynyń ortasynan bastap kóbeıe bastady jáne búginde 3, 39 mln-ǵa jetti. Pandemııa bas­tal­ǵannan beri munda 105 myń­nan astam adam koronavırýstan qaıtys boldy. Indet saldarynan Italııada ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 2020 jyly shamamen 82,3 jylǵa deıin qysqardy, dep habarlady Istat Ulttyq statıstıka basqarmasy. 2019 jyly Italııa osy kórsetkish boıynsha Eýro­palyq odaqta birinshi orynda tur­ǵan edi.

Jeltoqsan, qańtar aılarynda bas­talǵan vaksınalaý Eýropada ázir­ge toqtap tur. О́ıtkeni komıssııa AstraZeneca kompanııasynyń vaksınasy qannyń uıýyna alyp keledi degen tujyrymdama jasady. Ondaı sheshimge vaksına ek­tir­gen danııalyq áıel men norvegııalyq dárigerdiń ólimi sebep boldy.