Alık Shpekbaev 2017 jyldyń sońynda Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy qyzmetine keledi. 2018 jyldyń maýsym aıynda ol 32 sheneýniktiń jemqorlyqqa qatysy baryn anyqtap, qamaýǵa alynǵanyn habarlady. Olardyń 15-i memlekettik organdardyń birinshi basshylary, onyń ishinde beseýi respýblıkalyq mańyzy bar basshylar. Aınaldyrǵan bir jyldyń ishinde 700 laýazymdy sheneýniktiń qatysýymen sybaılas jemqorlyq faktilerin anyqtap, jaýapqa tartty.
«Olardyń arasynda energetıka vıse mınıstrleri, syrtqy saıasat departamentiniń jaýapty hatshysy, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi komıtetteriniń tóraǵasy men tóraǵa orynbasary, ulttyq kompanııalardyń top-menedjerleri, quqyq qorǵaý organdarynyń basshylary, sondaı-aq túrli deńgeıdegi sýdıalar», dedi Shpekbaev.
«Tárbıesizdik pen toıymsyzdyq túrmege jeteleıdi, al qanaǵat qaryn toıǵyzady», degen urandaǵy Alık Shpekbaev 2019 jyldyń 1-qarashasyna deıin 1028 sheneýnikti jemqorlyqqa qatysy bar 1028 sheneýnikti anyqtady.
Sybaılas jemqorlyq úshin ásirese pandemııa ýaqyty jemisti boldy. Bir jyldyń ishinde 25 aýyr jáne 1368 qylmystyń jolyna tusaý salyndy, sondaı-aq júıelik sybaılas jemqorlyqtyń 112 faktisi anyqtaldy. Derekterge súıener bolsaq, 2020 jyldyń qańtar aıynda Pavlodar oblysynyń ákimi Bolat Baqaýov «týysynyń múddesi úshin» áreket etip, «AqsýTransLogıstık» JShS-ne tıesili boldy, ıaǵnı basqa adamdar men uıymdarǵa birneshe ret zańsyz túrde artyqshylyqtar men óz múddesin júrgizýdi kózdegen. О́zine berilgen quqyqtar men ókilettilikter sheńberinen shyǵyp, Pavlodar oblysy boıynsha memlekettik kirister basqarmasynyń laýazymdy adamdarynan tekserýdiń shynaıy nátıjesin jasyryp qalýdy tapsyrǵan edi. Alaıda, eks-ákimniń qylmysynyń barlyǵy áshkerek bolyp, ómir boıyna memlekettik qyzmette isteýge tyıym salynyp jáne 3,5 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jazasy taǵaıyndaldy.
О́tken jyldyń naýryz aıynda Qyzylorda oblysynyń ákimi Qýanyshbek Ysqaqov úı qamaǵyna jiberildi. Ýaqyt óte kele Ysqaqovtyń da jasyrǵan qylmystary ashyla bastady, Arys qalasyndaǵy polıgondaǵy jarylystardan keıin qalany qalpyna keltirýge qaıyrymdylyq retinde berilgen 80 mıllıon teńgeni jymqyrdy degen aıyp taǵylyp jeti jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.
Alık Shpekbaev kadr rezervine asa uqyptylyqpen, jaýapkershilikpen qaraıdy. Agenttik jumysyna jasampaz, jańashyl jastardy tartý basymdyqqa ıe ekendigin áýel bastan aıtaqn edi. Byltyr Agenttikti qaıta qurý barysynda merıtrokratııa qaǵıdatyna sáıkes júzden asa qyzmetkeri joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndapty. Sonymen qatar 2018 jyldyń tamyz aıynyń sońynda Shpekbaev óziniń facebook paraqshasynda ofıserlerdiń resmı jalaqysy 62%-ǵa, 300-350 myń teńgege kóterilgenin jazǵan edi, sondaı-aq basshylyq laýazymdardyń qysqaryp, burynǵydaı bir basshyǵa eki baǵynýshy emes, jeteý keletinin de aıtqan.
Qoryta kelgende Shpekbaevtyń kezinde Qazaqstan sybaılas jemqorlyqqa qarsy memleketter tobyna (GREKO)- Eýropa Keńesi sheńberindegi bastamaǵa múshe bolyp qosyldy, onyń maqsaty – memleketterdegi sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres ádisterin jetildirý jáne baza quryp, bir-birimen tájirıbe almasatyn oryn bolyp sanalady.
Gaýhar QAPASh
