Hokkeı • 04 Mamyr, 2021

Myqtylar Baltyq jaǵalaýynda bas qosady

22 ret kórsetildi

21 mamyrda Latvııanyń bas shahary – Rıgada shaıbaly hokkeıden álem chempıo­natynyń shymyldyǵy túriledi. 6 maýsymǵa deıin sozylatyn dúbirli dodada 16 komanda baq sy­naıdy. Bul jarysqa Eýro­panyń Fınlıandııa, Shvesııa, Reseı, Chehııa, Shveısarııa, Nor­vegııa, Danııa, Germanııa, Uly­brıtanııa, Belarýs, Latvııa, Italııa jáne Slovakııa elderi qatys­sa, Amerıkadan Kanada men AQSh kelgeli otyr. Al Azııa qurlyǵynan jal­ǵyz Qazaqstan quramasy ǵana óner kórsetý qurmetine ıe boldy.

Negizi aıtýly jarysty Belarýs pen Latvııa birigip uıymdastyrýǵa tıis edi. Bul sheshim 2017 jyly Ger­manııanyń Keln qalasynda ót­ken Halyqaralyq shaıbaly hokkeı fe­derasııasynyń kongresinde qabyl­dandy. Alaıda osy sport túri­­niń tizginin ustaǵan azamattar Bela­rýs elindegi saıası jaǵdaı­dy eske­re otyryp, bastapqy ustany­my­nan bas tartty. Osylaısha, álem chem­pıonatynyń jalaýy Baltyq jaǵa­laýynda jelbireıtin boldy. Báse­keler 10 226 kórermendi syıdyra alatyn «Rıga Arena» jáne 6 myń adamǵa eseptelgen Olımpıadalyq sport ortalyǵynda ótedi.

Qazaqstannyń hokkeıshileri V tobynda óner kórsetedi. Qarsy­las­tarymyz – Kanada, Fınlıandııa, AQSh, Germanııa, Latvııa, Norvegııa, jáne Italııa quramalary. Bul komandalar arasyndaǵy favorıtter alǵashqy úsheýi ekeni daýsyz. Jasyratyny joq, Úıeńki japyraqtar men Sýomı eliniń ókilderi jáne amerıkalyqtarǵa qarsylyq kórsete almaıtynymyz anyq. Ýaqyt ozǵan saıyn qarqyny kúsheıip kele jatqan nemistermen de tiresý qıyn bolady. Al Latvııa, Norvegııa jáne Italııamen teń dárejede aıqasýǵa bizdiń jigitterdiń shama-sharqy jetedi dep oılaımyz.

A tobynda Reseı, Shvesııa, Chehııa, Shveısarııa, Slovakııa, Danııa, Uly­brıtanııa jáne Belarýs kúsh synasady. Ár toptyń úzdik tórt komandasy shırek fınalǵa joldama alady. Odan keıin ádettegideı jartylaı fınal, qola medal úshin tartys jáne aqtyq saıys.

Tarıhqa zer salsaq, álem chempıonaty sonaý 1920 jyldan beri uıymdastyrylyp kele jatqanyn ańǵa­ramyz. Bir ǵasyrlyq tarıhy bar jarysta eń kóp júldeni Kana­da quramasy oljalady. Úıeńki japy­raqtar eliniń jigitteri 26 márte teń­dessiz dep tanyldy. Kelmeske ketken KSRO-nyń hokkeıshileri 1954-1991 jyldary atoı saldy. Sol aralyqta 35 márte uıymdastyrylǵan dúnıejúzilik dodanyń 22-si Keńes Odaǵy oıynshylarynyń jeńisimen aıaqtaldy. Sondaı-aq Chehııa (Chehoslovakııany qosa alǵanda) – 12, Shvesııa – 11, Reseı – 5, Fınlıandııa – 3, AQSh – 2 jáne Slovakııa men Ulybrıtanııa –1 retten bas júldeni ıelendi.

Sanaýly kúnderden keıin 84 már­te jalaýyn jelbiretkeli otyrǵan jaýapty jarysta osal qarsylas joq. Joǵaryda bizdiń jigitterge Ka­nada, Fınlıandııa jáne AQSh-tyń qar­qynyna shydas berý óte qıyn bo­latynyn ashyq aıttyq. О́ıtkeni bul elderdiń jeńispen órilgen tamasha dástúr, talaı jyldar boıy qalyptasqan keremet júıe, myq­ty bapkerlik mektebi bar. Qazirgi kezde de olardyń oıynshylary muz aıdyndarynda jasyndaı jarqyldaýda. Germanııa álem chem­pıonattarynda tórt ret (2 kúmis+2 qola) jeńis tuǵyryna kóterilse, Eýropa birinshilikterinde segiz júlde (2 altyn+4 kúmis+2 qola) aldy. Bul tabystarǵa nemister HH ǵasyrdyń alǵashqy jartysynda qol jetkizgen. Sońǵy ret olar 1953 jyly kúmis medaldy enshiledi. Biraq soǵan qarap, qazirgi ýaqytta Germanııany «qalpaqpen uryp alamyz» degen oı týyndamaýǵa tıis. О́ıtkeni 2018 jyly Phenchhanda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda nemisterdiń kúlli jankúıerlerdi aýyzdaryna qaratyp, kúmis júldeni oljalaǵany esimizde. Osy jaıttyń ózi-aq, Germanııa hokkeıshileriniń myqtylyǵyn aıqyn ańǵartsa kerek.

Al qalǵandaryn qapy qaldyrýǵa bolady. Máselen, Norvegııa hokkeıi óziniń órleý kezeńin ótken ǵasyrdyń bel ortasynda basynan keshirdi. 1951 jyly olar Fransııada ótken álem chempıonatynda tórtinshi orynǵa taban tiredi. Sol kezderi táp-táýir nátıjelerge qol jetkizdi. Kóp uzamaı el hokkeıi toqyraýǵa ushyrady. Tek toqsanynshy jyldary ǵana nor­vegııalyqtar qaıta eńse tikteı bastady. 2006 jyldan beri Skandınavııa tú­be­giniń túlekteri elıtalyq topta úzd­iksiz óner kórsetýde. 2011 jyly Slo­vakııada shymyldyǵy túrilgen ja­rysta altynshy orynǵa jaıǵasty. Ázirge norvegterdiń eń úzdik nátıjesi osy.

Italııa quramasyn myqtylar sanatyna qosa almaımyz. 1953 jylǵy álem chempıonatynda olar tórtinshi oryn aldy. Olar odan basqa eleýli nátıjelerge qol jetkize alǵan joq. Apennın túbeginiń túlekteri sońǵy ýaqytta birde A dıvızonynda, endi birde V dıvızıonynda baq synaýda. 2019 jyly Slovakııada ótken jarys­ta ıtalııalyqtar 14-oryndy qanaǵat tutty.

Latvııa hokkeıshilerine de osy kúnge deıin bıik belester baǵynǵan emes. Olımpııa oıyndaryna bes márte qatysqan olar 2014 jyly Sochıde shırek fınalǵa deıin jetip, úzdik segiz ujymnyń qataryna qosyldy. Álemdik dodada 31 márte boı kórsetip, bes ret shırek fınalda oınady. Eń úzdik kórsetkishi – 7 oryn (1997, 2004, 2009 jyldary). Osydan eki jyl buryn Slovakııada Baltyq jaǵalaýynyń ókilderi 10 satyǵa jaıǵasty. Desek te latyshtardyń jarys qojaıyndary ekenin esten shyǵarmaǵan abzal. Al óz elinde ótetin jarystarda árbir komanda óz jankúıerlerin qýantý úshin baryn salatyny anyq.

Qazaqstannyń órenderi álem chempıonatynda segiz ret sheberlik baıqasty. О́kinishke qaraı, sol jarystardyń birde-bireýinde eleý­li nátıjege qolymyz jetpedi. Tórt­kúl dúnıeniń myqtylary bas qos­qan ja­rysta jerlesterimiz myna­daı oryn­dardy ıelendi: 1998 jyl – 15-oryn, 2004 jyl – 13-oryn, 2005 jyl – 12-oryn, 2006 – 15-oryn, 2010 jyl – 16-oryn, 2012 jyl – 16-oryn. 2014 jyl – 16-oryn jáne 2016 jyl – 16-oryn.

Reseıde ótken jarysta sońǵy satyda qalyp qoıǵannan keıin otandastarymyz birazǵa deıin elıtalyq topqa qosyla almaı júrdi. 2017 jyly Ýkraınada Aýstrııa men Ońtústik Koreıaǵa ese jiberip, úshinshi orynda qalyp qoıdyq. 2018 jyly Majarstanda dál sol mejeden asa almadyq. Bul joly Uly­brıtanııa men Italııa aldymyzdy orady. Tek 2019 jyly Nur-Sul­tanda uıymdastyrylǵan jarysta bizdiń jigitter Belarýs, Ońtústik Koreıa, Slovenııa, Majarstan jáne Lıtvany artqa tastap, myqtylar tobyna qosyldy. Sol tabystyń arqasynda 2020 jyly Shveısarııada shymyldyǵy túriletin dúbirli dodada kúsh synasýǵa tıis edik. Alaıda jer-jahandy jaılaǵan koronavırýstyń kesirinen aıtýly báseke ótpeı qaldy. Sondaı-aq Qazaqstan quramasy 1998 jyly Naganoda alaýy tutanǵan Olım­pııa oıyndarynda shırek fınalǵa jetip, 2006 jyly Týrınde toǵyzynshy oryndy enshilegenin aıta ketsek, esh artyqtyǵy joq.

Sońǵy álem chempıonaty osydan eki jyl buryn Slovakııanyń Bra­tıslava men Koshıse qalalarynda ótti. Bul jarysta Fınlıandııa qura­masynyń qarqynyna eshkim shydaı almady. Sýomı eliniń saıypqyrandary fınalda Kanadany 3:1 esebimen qapy qaldyrdy. Úshinshi oryn úshin tar­tysta Reseıdiń baǵy jandy. Býllıt soǵý barysynda olar Chehııadan basym tústi – 3:2. Jarys qorytyndysy bo­ıynsha mergender kóshin Shvesııanyń sańlaǵy Vılıam Nıýlander bastady. 22 jastaǵy daryndy jas qarsylastar qaq­pasyn 8 márte dál kózdep, 13 ret nátıjeli pas berdi. Sondaı-aq re­seılik Andreı Vasılevskıı (qaq­pa­shy) men Nıkıta Kýcherov (shabýylshy) jáne chehııalyq Fılıp Gronek (qorǵaýshy) túrli atalym bo­ıynsha arnaıy syılyqtardy ıelendi. Al eń qundy oıynshy ataǵy 26 jastaǵy Kanadanyń myqtysy Mark Stoýnǵa buıyrdy.

Eń sońynda aıta ketetin bir jaıt – bıyl I dıvızıonda álem chempıonaty uıymdastyrylmaǵandyqtan, eń sońǵy oryn alǵan komanda da joǵary dıvızıondaǵy ornyn saqtap qalady, ıaǵnı tómenge syrǵymaıdy.

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda alty óńir «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Búgin, 09:57

13 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Qazaqstan • Búgin, 09:39

Batys Qazaqstanda jańa qaýly shyqty

Aımaqtar • Búgin, 09:16

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

О́ner • Búgin, 09:00

Jazǵa sálem joldaıyq

О́ner • Búgin, 08:55

Jylqyshy aýyldyń jaqsylyǵy

Aımaqtar • Búgin, 08:54

Sýdy únemdeý el úmitin aqtaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:50

Qanmen jazylǵan kartınalar

Tarıh • Búgin, 08:45

Stýdentterdiń sóz saıysy

О́ner • Búgin, 08:41

Halyq únine qulaq asatyn ortalyq

Qoǵam • Búgin, 08:39

Egilgen tal-terektiń obalyna qalmaıyq

Ekologııa • Búgin, 08:37

Ońtaıly onlaın aýksıon

Tehnologııa • Búgin, 08:35

Qoldy bolyp jatqan qaraýsyz mal

Aımaqtar • Búgin, 08:30

Brakonerge buǵaý bolmaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:28

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

Koronavırýs • Búgin, 08:25

Kıik kúıik pe?

Ekologııa • Búgin, 08:18

Qaýiptiń betin vaksına qaıtarady

Medısına • Búgin, 08:15

Halyqpen 200-den astam kezdesý ótkizdi

Parlament • Búgin, 08:14

«Osyǵan deıin nege birikpedi?»

Medısına • Búgin, 08:13

Qorqynyshty seıiltý quraly

Medısına • Búgin, 08:11

«Qazaqstanym!» dep, qalamy júıtkip tur

Qazaqstan • Búgin, 08:10

Hantáńirden qanat qaqqan qaıratker

Qoǵam • Búgin, 08:08

8 raýndta – 8 mıllıon dollar

Boks • Búgin, 08:07

Úı salǵanǵa – úlken kómek

Qoǵam • Búgin, 08:05

Bartımen sheberlik baıqasty

Tennıs • Búgin, 08:05

«Jigitter bar narqasqa...»

Sport • Búgin, 07:59

Uqsas jańalyqtar