Qazirgi ýaqytta maınıngtik fermalar men data-ortalyqtarǵa qosymsha salyq salynýy yqtımal – elektr energııasynyń 1 kılovatt-saǵatyna 1 teńge. Tıisti túzetýlerdi Salyq kodeksi arqyly qabyldaý josparlanýda, ony Qazaqstan parlamentiniń májilisi eki oqylymda maquldap, Parlamentiniń senatyna jiberdi. Mundaı shara maınıng salasyn buzýy múmkin.
Naryq qurylymyn 17 maınıngtik data ortalyq qurap otyr. Qazaqstan Respýblıkasy energetıka mınıstrliginiń derekteri boıynsha, sıfrlyq maınıngtiń data-ortalyqtary tutynatyn elektr energııasynyń kólemi 500 megavatty quraıdy.
Maınıng naryǵynyń kólemi jylyna 4,38 mlrd kılovatt-saǵat. Elektr stansııalarynyń elektr energııasy úshin tóleıtin aqysy jylyna 57 mlrd teńge. Sonymen qatar, jylyna taǵy 10-15 mlrd teńge jalaqy tóleýge, qurylysqa, jergilikti energetıkalyq ónimdi (kabel, baqylaý shkaftary, transformatorlar) satyp alýǵa jumsalady.
Jylyna 70 mlrd teńge — bul sheteldik valıýta túrinde maınıng qyzmetteri úshin túsetin aqsha.
«Qazaqstandaǵy blokcheın jáne data-ortalyqtar ındýstrııasy qaýymdastyǵy» ZTB prezıdenti Alan Dordjıev sıfrlyq maınıng tehnologııalyq prosess ekenin aıtyp berdi. Maınıngti smartfonda jáne kompıýterde, úıde jáne jumysta jasaýǵa bolady. Salyq kodeksine túzetýler qabyldanǵan jaǵdaıda, ol zańdy óz paıdasyn ıkemdep paıdalanýǵa jol ashady, bul óz kezeginde sybaılas jemqorlyq táýekeldikterin týǵyzady.
Sondaı-aq, túzetýlerdiń mundaı asyǵys túrde qabyldanýy ınvestorlardy qatty alańdatýda, olar bul saladan ketip qalýy yqtımal. Eger bir kılovatt-saǵat úshin 1 teńge mólsherinde qosymsha salyq engizilse, onda negizgi QQS jáne KTS sekildi negizgi salyqtardan basqa, maınerler Qazaqstan bıýdjetine 4,4 mlrd teńge tóleıtin bolady. Bul sheteldik ınvestorlardyń regýlıatorlyq táýekeldiligin týǵyzady, olardyń bolashaqta bul salaǵa reınvestısııa jasaýǵa degen qyzyǵýshylyqtary joǵalyp ketedi eken. Sıfrlyq maınıngke baılanysty 2020 jyldyń salyq aýdarymdary 7,5 mlrd teńge QQS jáne 2 mlrd teńge KTS qurady.
Maınıng salasynda 800 adam jumys istep jatyr. Bul ınjener energetıkter men elektrıkter, aıtıshnıkter, mıkrochıpter men platalar jónindegi elektronıka mamandaryna joǵary aqy tólenetin jumys oryndary. Sondaı-aq salada merdigerler jumys isteıdi , bárin qosqanda jumys isteıtinder sany 1 500 adamdy quraıdy. Barlyq data-ortalyqtar óńirlerde ornalasqan. Salyq kodeksine engiziletin túzetýler shtattardyń qysqarýyna áser etpek.
Qazaqstanda onǵa jýyq elektr stansııasy maınerlermen jumys isteıdi. Salyq kodeksine engiziletin túzetýler bul salaǵa da zalal keltiredi. Maınıngtik data ortalyqtary aımaqtyq elektr stansııalarynyń negizgi satyp alýshylary bolyp tabylady. Olardan aıyrylyp qalmas úshin elektr stansııalaryna kılovatt-saǵat qunyn kem degende 1,5 teńgege tómendetý esebinen qosymsha júktemeni óteý qajet bolady.
