«Tarıhtan taǵylym –ótkenge taǵzym»

Is-sharaǵa Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń oryn­basary Marat Ázilhanov, Pavlodar oblysynyń ákimi Ábil­qaıyr Sqaqov, Parlament Máji­lisiniń depýtattary Vakıl Na­bıev, Natalıa Dementeva, orta­lyq memlekettik organdardyń, halyq­aralyq uıymdardyń ókil­deri, ǵylym jáne mádenıet qaı­­rat­kerleri, sarapshylar, qol­dan­baly etnosaıası zertteýler ıns­tıtýtynyń lektorlary, QHA ǵylymı-sarapshylyq ke­ńe­si­niń, kafedralarynyń, jas­tar bir­les­tikteriniń músheleri, de­por­ta­sııalanǵan jáne qýǵyn-súr­gin­ge ushy­raǵan otbasylardyń urpaq­tary qatysty.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigi: tarıh jáne estelik» taqy­ry­byndaǵy ǵylymı-praktı­kalyq forým barysynda spı­kerler elimizdiń Tuńǵysh Prezı­denti – Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryna qatys­ty tarıhı ádilettilikti qalpyna keltirýdegi rólin, jalpyulttyq top­tastyrýshy tarıhı sanany odan ári saqtap, taratý jáne tájirıbeni bolashaq urpaqqa be­rýde azamattyq sektor men mem­le­ket­tiń kúsh-jigerin biriktirý qa­jet­ti­ligi jáne basqa máseleler tal­qylandy.

Marat Ázilhanovtyń aıtýynsha, «Tarıhtan taǵylym – ótkenge taǵzym» jobasy Qazaqstannyń ǵana emes, búkil postkeńestik keńis­tiktiń shekarasynan ári asty. HH ǵasyrdaǵy totalıtarlyq depor­tasııalar men qýǵyn-súrgin­der­diń qasireti tipti HHI ǵasyr­daǵy álemde ómir súrip jatqan mıl­lıondaǵan adamdardyń taǵdy­rynda qaıtalandy.

QHA Tóraǵasynyń orynbasary tarıhı ádilettilikti qalpyna kel­tirý jáne ótkenniń qaıǵyly bet­terin obektıvti zertteý ju­mys­tary qazir de belsendi júrgi­zilip jatqanyn atap ótti. El Pre­zıdenti Qasym-Jomart To­qaev­tyń tapsyrmasy boıynsha qu­rylǵan Saıası qýǵyn-súrgin qur­ban­daryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııa jumys isteıdi.

Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý, halyqtardy deportasııalaý, 30-jyldardaǵy asharshylyq týraly estelikterden bizdiń elde ıgi dástúr – Alǵys aıtý kúni paıda boldy.

Forýmnyń plenarlyq oty­ry­synyń jalǵasy retindegi sek­sııalar jumysy aıasynda Qa­zaq­stannyń ulttyq memlekettiliginiń qalyptasýy, HH ǵasyrdyń 20-30-jyldaryndaǵy asharshylyq, 30-50-jyldaryndaǵy saıası qý­ǵyn-súrgin, Qazaqstanǵa basqa et­nostardyń jer aýdarylýy, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhy jáne basqa máseleler talqylandy.

Sondaı-aq is-sharaǵa qaty­sý­shylar Saıası qýǵyn-súrgin qurban­dary memorıaly men Júsip­bek Aımaýytov eskertkishine gúl shoq­taryn qoıyp, tarıhı-qujattyq kórmeni aralady.

Aıta ketý kerek, «Tarıhtan taǵy­lym – ótkenge taǵzym»  joba­sy jalpyulttyq tarıhı sa­nany qalyptastyrýǵa, Elba­synyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdar­la­masyna sáıkes qazaqstandyq biregeılik pen birlikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

Halyqaralyq jobanyń is-sharalary 2010 jyldan bastap jyl saıyn ótkizilip keledi. Onyń aıasynda birqatar ǵylymı-aǵar­týshylyq kitap, monografııa, derekti fılm túsirilgen. Sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zıdentiniń arhıvimen birlesip, deportasııa tarıhyna arnalǵan qujattar jınaǵynyń birneshe tomy jaryq kórgen.