Sonymen, sońǵy táýliktegi málimetterge sáıkes tek 14 shildede 640 almatylyq jańadan indet juqtyrǵany belgili boldy. Bul kúnderi ınfeksııalyq stasıonarlarda 1 947 adam emdelip jatsa, onyń ishinde 168 bala bar. Jalpy reanımasııa jáne qarqyndy terapııa bólimshesinde 133 naýqas jatyr.
Qysqasy, Almaty «qyzyl aımaqtan» shyǵa almaı tur. S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq Ulttyq medısınalyq ýnıversıtetiniń juqpaly jáne tropıkalyq aýrýlar kafedrasynyń professory Kúlásh Qurmanova: «Sońǵy zertteýler kórsetkendeı, «úndi» shtamynyń qaýiptiligi sol, aýrýhanaǵa jatý men ólim qaýpi joǵary. Koronavırýs ınfeksııasynan keıin derttiń aýyrlyǵyna qaramastan endotelııt, tamyrly mıkro jáne makrotromboz túrinde asqynýlar baıqalady, ıaǵnı ártúrli aǵzalar men júıelerge áser etýi múmkin», deıdi.
Vırýstyń mýtasııasy týraly suraqqa professor «quramynda RNQ bar koronavırýs tabıǵatta joǵary qubylmaly ıe», dep jaýap berdi. Eger popýlıasııada ujymdyq ımmýnıtet qalyptassa, vırýs mýtasııaǵa ushyramaıdy, óıtkeni ol tek tiri jasýshalarda kóbeıe alady.
Professor sonymen qatar balalar men jastardyń aǵzasynda COVID-19-ǵa qarsy antıdeneler joq ekenin atady. Balalar jańa «Delta» shtamymen 5 ese jıi aýyra bastady. Sondyqtan K.Qurmanovanyń aıtýynsha, Qazaqstan balalardy vaksınalaý qajettiligi týraly oılanýy kerek. Bul máseleni ǵalymdar, epıdemıologter jáne klınıkter talqylaýy tıis.
Oraıy kelip turǵanda toqtala ketý kerek, taıaý kúnderi Almaty ákimdigi Fransııanyń jetekshi dárigerleriniń qatysýymen júkti áıelder men bosanatyn áıelderdiń densaýlyǵyn qorǵaý boıynsha vebınar ótkizip, pandemııa jaǵdaıynda ana men balanyń densaýlyǵyn qorǵaý sharalaryn talqylaǵan bolatyn.
Vebınarǵa Almaty men Parıjdegi jetekshi aýrýhanalardyń akýsher-gınekologteri, neonatologtary, anestezıolog-reanımatologteri qatysyp, pandemııa kezinde júkti áıelder men jańa týylǵan nárestelerdi perınataldy kútý tájirıbelerimen bólisti. Tájirıbe almasý bosandyratyn medısınalyq uıymdardyń praktıkalyq dárigerlerine, medısınalyq uıymdardyń basshylarynyń jumysyn jaqsartýǵa septesedi degen senim bar.
Osy baǵytta Almatyda ana men sábı óliminiń aldyn alý boıynsha keshendi jospar júzege asyrylyp jatyr. Júkti, bosanǵan áıelderge ýaqtyly bilikti kómek kórsetý úshin mobıldi toptar quryldy, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek deńgeıinde qalanyń kópsalaly toby deńgeıinde qaýip tobyndaǵy júkti áıelder boıynsha konsılıýmdar ótkiziledi.
Fransııadaǵy Port Royal – AP-HP perınataldyq ortalyǵynyń akýsher-gınekologi Olıvııa Anselem koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵannan keıin ártúrli jastaǵy júkti áıelder arasynda júrgizilgen zertteýdiń aldyn ala nátıjelerimen tanystyrdy. KVI juqtyrǵan júkti áıelder úshin asqynýlardyń arasynda preeklampsııa bolýy múmkin. Bul – júktiliktiń 20-aptasynan keıin damıtyn jáne joǵary qan qysymymen, proteınýrııamen, jıi isinýmen sıpattalatyn júktiliktiń asqynýy. Sonymen birge ınfeksııanyń anadan balaǵa juǵý jaǵdaılary týylǵanǵa deıin de, bosanǵannan keıin de tirkelgen.
Sondaı-aq reanımasııalyq sharalardy basqarý jáne neonataldy kómek kórsetý máseleleri qarastyryldy. Doktor Elı Hadj Port Roıal jáne professor Valerı Bıran júkti nemese bosanatyn áıeldegi bar aýrýlardy eskere otyryp, emdeýdiń núkteli ádisin atap ótti.
Vebınardyń sońynda qatysýshylar júkti áıelderdiń qaýip tobyna jatatynyn jáne osy sanattaǵylarǵa profılaktıkalyq sharalardy kúsheıtýdiń, qajet bolsa psıhologııalyq kómek kórsetýdiń mańyzyn atap ótti. Júkti áıelderdiń densaýlyǵyn saqtaý úshin qaýipsiz orta qajet.
Buǵan qosa mamandar KVI-diń sımptomdy naýqastarynyń úles salmaǵynyń arta túskenin aıtýda. Máselen, ótken aptanyń 7 kúninde aldyńǵy 7 kúnmen salystyrǵanda indet 1,5 esege óskeni anyqtalǵan edi.
Sońǵy aptada jas qurylymyn taldaý balalar men jastarǵa «Delta» shtamynyń tez juǵatynyn kórsetti. Máselen, 1 jasqa deıingi naýqas balalardyń úlesi salmaǵy 0,7%-dan 2,8% deıin ósse, 14 jasqa deıingi balalarda 0,4%-dan 15,0% deıin, 15-19 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderde 0,8%-den 5,2% deıin jáne 40-59 jastaǵy azamattar arasynda 1,5%-dan 24,7% deıin óskeni anyqtaldy. Sondyqtan qala bıligi turǵyndarǵa balalar men jasóspirimderdiń jaǵdaıyna erekshe nazar aýdaryp, olardyń adamdar kóp shoǵyrlanǵan jerlerge barýyna tyıym salýlary kerek ekenin qaıta-qaıta qaperge salyp otyr.
ALMATY
