Ekonomıka • 25 Shilde, 2021

Álemdik qaryz deńgeıi qyryq qubyla bastady

62 ret kórsetildi

RBC Wealth Management kompanııasynyń jýyrdaǵy esebinde AQSh federaldy qaryzyna qyzmet kórsetý quny tómendeı bastaǵany aıtyldy, dep jazady Egemen.kz.

Kongresstiń bıýdjettik basqarmasy qaryz shyǵyndary 2023 jyly odan da az bolady jáne onjyldyqtyń kóp bóligi úshin tómen bolyp qalady dep esepteıdi.

«Pandemııa  kezinde barlyǵy derlik qaryz alǵan bolsa, qazir kópshiligi qaryzdy tóleı bastady. Birinshi toqsanda elder úkimetteriniń, úı sharýashylyqtarynyń, bıznestiń dúnıejúzilik qaryzdarynyń mólsheri sońǵy 2,5 jylda alǵash ret tómendedi - bul kórsetkish 1,7 trln-ǵa, 289 trln dollarǵa deıin azaıdy», dep habarlady Halyqaralyq qarjy ınstıtýty.  

Qarjy ınstıtýty málimdegendeı,  álemdegi eń iri qaryz kólemi AQSh-nyń úlesinde

Pandemııanyń bastalýymen salystyrǵanda, qaryz memlekettik jáne jeke qaryzdardy qosqanda 30 trıllıon dollarǵa kóp. Damýshy elderdiń qaryzdary birinshi toqsanda 86 trıllıonǵa ósti.

2021 jyldyń ekinshi jartysyna qaraı álemniń kóptegen elderi COVID-19-ǵa baılanysty karantındik shekteýlerdi jeńildetip, turaqty damýǵa orala bastady. COVID-19 pandemııasymen úkimetter óz ekonomıkalaryn qoldaý úshin shyǵyndardy kóbeıtýge májbúr boldy. Biraq sonymen birge, salyq túsimderiniń tómendeýine baılanysty egemendi kirister qysqaryp, búkil álem boıynsha memlekettik qaryz aıtarlyqtaı ósti.

Memlekettik qaryzdy kóbinese qaryzdyń IJО́-ge qatynasy arqyly dál taldaıdy. Bul kórsetkish ulttyq qaryzdy el ekonomıkasynyń aýqymynda ornalastyrýǵa kómektesedi. Mysaly, memlekettik qaryzy 27 trıllıon dollardan asqan AQSh-ty alaıyq. Bul kórsetkish qorqynyshty kórinedi, biraq IJО́-niń paıyzdyq úlesinde - 133% - bul qorqynyshty emes. Bul format sonymen qatar elder arasyndaǵy salystyrýlardy jaqsartýǵa múmkindik beredi.

Memlekettik qaryzdyń JIО́-ge qatynasynyń eń tómengi deńgeıi - 1% - Gonkongta. Qazaqstanda bul kórsetkish 27%-ǵa jetedi. Ulttyq banktiń málimetteri boıynsha, memlekettiń qaryzdary 2021 jyldyń 1 qańtaryna 15,2 mıllıard dollardy qurady. Salystyrý úshin: 2016 jyldyń 1 qańtarynda - 12,2 mıllıard dollar.Bes jyl ishinde jalpy ósim 24,6 paıyzdy qurady. Tutastaı alǵanda eldiń syrtqy qaryzyna keletin bolsaq, ol 163,3 mıllıard dollardan asyp, bes jyl ishinde 6,4 paıyzǵa nemese 9,8 mıllıard dollarǵa ósti. Biraq Qazaqstan Qytaı aldyndaǵy qaryzyn - 23,8%, Gonkong - 19,2% jáne Ulybrıtanııa - 6% tómendete aldy.

Japonııa memlekettik qaryzdyń JIО́-ge qatynasy 257%-ben álemdik tizimde kóshbasshy bolyp qala beredi. El úshin bul kórsetkish 1990 jyldary 100%-dan asty, al 2010 jyly bul el 200%-ǵa jetken alǵashqy damyǵan ekonomıka boldy.

Bul mańyzdy qaryz aýyrtpalyǵy aldymen Japonııa, sodan keıin basqa elder júzege asyrǵan dástúrli emes aqsha-nesıe saıasatynyń nátıjesi bolyp tabylady. Mysaly, 1990 jyldardyń aıaǵynda Japonııa Banki deflıasııaǵa qarsy turý jáne ekonomıkalyq ósýge yqpal etý úshin paıyzdyq mólsherlemeni nólge teńestirdi

Sońǵy jańalyqtar

Aqtaýda er adam bıikten qulap mert boldy

Aımaqtar • Búgin, 10:53

Sport jańalyqtaryna sholý

Sport • Búgin, 09:11

Bárimiz bir aspannyń astyndamyz

О́ner • Búgin, 09:10

Sýretshiler úıi ashyldy

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Bal bulaq bolyp aqty

Aımaqtar • Búgin, 09:07

Ońaılyqpen em qonbaıdy

Medısına • Búgin, 09:05

Uqsas jańalyqtar