13 Aqpan, 2014

Sahna sańlaǵy

980 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
sabıra maıqanovaQazaq sahnasynyń aıtýly tulǵasy, analar beınesin jasaýdyń ólshemine aınalǵan, KSRO jáne Qazaq KSR halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Sábıra Maıqanovanyń 100 jyldyǵy el­or­dadaǵy Ulttyq kitaphanada atalyp ótti. Syr óńirinen túlep ushqan sahna sańlaǵy ótken ǵasyrdyń 30-jyldarynan qazaq teatrynyń qalyptasýyna ózindik úlesin qosýmen qatar, tanyp-bile alsaq Sábıra Maıqanova úlgisin qalyptastyrdy. Onyń tuńǵysh róli Beıimbet Maılınniń «Maıdan» dra­ma­syndaǵy Altynaı bolsa, odan keıingi jerde M.Áýezov, Ǵ.Músirepov, S.Muqanov, ózge de qalamgerlerdiń pesalaryndaǵy alýan túrli beınelerdi sahna tórine shyǵardy. Uly ártistiń Shyńǵys Aıt­ma­tov­tyń «Ana – Jer-Anasyndaǵy» Tol­ǵanaı beınesi  kórgenderdiń kózaıymyna aınalyp, keıingilerdiń «kórmedik-aý!» degen armany bolyp qaldy. Osyndaı dara talanttyń búkil bitim-bolmysyn jıylǵan jurtqa Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Rymkesh Omarhanova naqty dáıektermen jetkizdi. Ásirese, onyń úzbeı aıtyp júretin «О́mirde ardyń, adamshylyqtyń izi ǵana qalady», degen sózin mysalǵa keltirip: «Ony búgin Sábıra Maıqanova apamyzdyń ózine qaratyp aıtsam artyq bolmaıdy», deı kelip, «Ana – Jer-Anadan» úzindi kórsetip, «Balasynyń ornyna temirjoldy qushaqtap qalǵan ananyń sońy men bolaıyn» degen sózben oıyn túıindep, kózine jas irikti. Al teatr synshysy, professor Áshirbek Syǵaı «Sábıra kim?» degen suraqty alǵa tartyp, qazaq óneriniń úsh arysy: Qapan Badyrovtaı aqtańgerdiń – 110, qazaq óneri men kınosynyń aq kemesi Sháken Aımanovtyń – 100, qazaq óneriniń aqjelkeni – Sábıra Maıqanovanyń 100 jyldyǵyn bıyl atap ótý jaıyna toqtaldy. «Bıylǵy jyldy «Sábırataný jyly» dep atasaq artyq bolmaıdy», degen ýájin alǵa tartyp, Sábıradaı asylymyzdy orystyń belgili ártisterimen salystyryp, «búgingi urpaqtyń baqyty – óz tarıhyn ózimizden bastaý qajettigin biletindigi keńes zamanynda biz aldymen ózgeni aıtyp, odan keıin baryp ózimiz týraly sóz qozǵaıtynbyz. Sábıra qazaq óneriniń sımvoly, metaforasy», dedi. Synshy ol zamannyń ártisteri ómirde de, ónerge de birdeı ekenin aıtyp, búgingi ártisterdiń keıbiri daıyn mátinniń «quly» ekenine,  jetinshi qatarda otyrǵan kórermenge daýysyn jetkize almaı jatatynyna ókinish bildirip, Sábırany taný úshin onyń búkil óner jolyn, sahnaǵa shyǵarǵan rólderin saralaı bilýdiń, ásirese, keıingi jastarǵa asa qajettigin alǵa tartty. Professor Sáýlebek Asylhan Sábıra Maıqanovanyń ózi Arqa tósindegi Astanaǵa jetpegenmen rýhy, óneri jetkenin tilge tıek etip, danagóı, qamqorshy, «bas kespek bolsa da, til kespek joq» dep aqıqatty aıtatyn adam qandaı bolady dese, Sábıra Maıqanova eske túsetinin jetkizdi. Ol keshegi keńes dáýirinde ártister kóp nárseden kem de qalmaǵanyn, bir jylda 17 óner ıesiniń páter alyp, 12-siniń joǵary ataqqa qoly jetkenin nazarǵa salyp, búgingi ártisterdiń, onyń ishinde jastardyń 30-40 myń teńgemen jankeshti jumys istep júrgenine mysaldar keltirdi. Satırık Kópen Ámirbek te Sábıra apamyzdyń jasandylyqtan aýlaq naǵyz halyqtyq qasıetterin taratyp aıtty. Keshte Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Akademııalyq qazaq mýzyka teatrynyń ártisteri jáne Qazaq ulttyq óner akademııasynyń stýdentteri Sábıra Maıqanova oınaǵan  spektaklderden úzindi kórsetip, monologtar oqydy. Aıtýly óner ıesiniń súıip tyńdaǵan ánderin jastar birinen keıin biri áýeletti. Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan».
Sońǵy jańalyqtar