Sýrette: Jambyl men Ǵalı. 1939 jyl.
Sonyń biri – «Jambylmen qaljyń» atty Ǵ.Ormanovtyń 1942 jyly jazý mashınkasymen tergen qoljazbasy. Bul qundy derek Ǵalı aqynnyń otbasylyq qorynda saqtalǵan. Alǵash ret 2017 jyly, ıaǵnı aqynnyń týǵanyna 110 jyl tolǵan mereke qarsańynda bul qoljazba qujat NDH portalynda jarııalansa, sondaı-aq aqynnyń nemere-jıeni Asqar Qyryqbaevtyń aıtýyna qaraǵanda, qujattyń tupnusqasy qazir Nur-Sultan qalasynda ornalasqan Ǵ.Ormanov atyndaǵy №7 mektep-gımnazııanyń mýzeı-kabınetinde turǵan kórinedi.
Bul oraıda aıta keterlik oqıǵa, 1938 jyly respýblıka basshylary 92 jasqa tolǵan Jákeńe 12 bólmeli úlken úı salyp berip, ózin tolyqtaı Úkimet qamqorlyǵyna alady. Qart aqynǵa jeke dáriger, medbıke, aspaz, kólik júrgizýshi, sondaı-aq birneshe ádebı hatshy taǵaıyndaǵan. Sonyń biri – Ǵalı Ormanov. Bul eki tulǵa ázil-qaljyńy jarasyp, shyǵarmashylyq turǵydan birin-biri ushtap otyrǵan. Ǵalı aqynnyń qyzy Jamıǵa Ormanovanyń esteliginde: «Jambyl ata Almatyǵa kelgende, únemi «Kók bazar» mańyndaǵy bizdiń úıge túsetin. Sheshem bolsa asyn daıarlap, jaǵdaıyn jasaıdy. Mazasyn almasyn dep olar otyrǵan bólmege bizdi jibermeıtin. Úıde úsh bala bolatynbyz. Sonda Jambyl ata «Osy úıdiń balalary qaıda, bala bar ekendigi tipti bilinbeıdi ǵoı deıtin» dep ákesi men Jambyl qarttyń dostyǵyn esine alady.
Sol sııaqty, Jambyl men Ǵalı arasyndaǵy syılastyq qatynasty qart aqynnyń Ǵalıǵa arnap shyǵarǵan birneshe óleńinen de baıqaýǵa bolady. Sonyń alǵashqysy – 1939 jyldyń kúzinde Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Ǵalı Ormanovty qart aqynnyń ádebı hatshysy etip taǵaıyndaǵan kezinde, Almatydan Jambyldyń aýylyna barǵan Ǵalı: «Assalaýmaǵaleıkúm, densaýlyǵyńyz qalaı?» dep suraǵanda, Jambyl birden óleńdetip jaýap qaıyrǵan eken. Bul óleń tarıhta «Kárilik» dep atalyp, Jambyldyń Ǵalıǵa arnaǵan birinshi óleńi esepteldi: «Kókiregiń kirildep, Kózdiń aldy irińdep. Qaz-qaz basqan baladaı, Býyndaryń dirildep. Qartaıǵan soń, nemene, Qaýip oılaıtyn kúniń kóp. Aılashy eken kárilik, Birge túnep, bir júrip. Syr bildirmeı suramaı, Ne kórsetip tonamaı, Músheńdi alǵan birtindep».
Keshikpeı osy jyldyń aıaǵyna taman, naqtyraq aıtqanda 9 qarasha kúni Almatyda qazaq aqyndarynyń respýblıkalyq sleti ótedi. Sletke júrgeli jatqanynda Ǵalekeń qart aqynnyń kıimine átir seýip, jaǵa-jeńin retteı bastaıdy. Sol kezde Jambyl Ǵalekeńe ázildep «Iisti maıǵa» dep atalatyn óleńin shyǵarǵan eken: «Iisiń jaqsy nársesiń jas adamǵa, Jaraspaısyń toqsandy jasaǵanǵa. Jas kúnimde janymnan shyqpaıtyndar, Bári de uqsap ketti ǵoı qashaǵanǵa. Jaby kúlik bolar ma baılaǵanmen, Jasyq – bolat bolar ma qaıraǵanmen? Jambyl qaıta jasaryp jigit bolmas, Jaǵasyn neshe qaıta maılaǵanmen. Jabaǵyny japsyryp ıegime, Júrgenime, ózim de kúlemin de. Korolindeı kartanyń qaýjıyppyn, Qansha jylý bolǵanmen júregimde».
Qart jyraý aqyn inisine budan basqa da «Jambylmen qaljyń», «Jetippin júre-júre qyr basyna», «Jambyl óleń aıtpaıdy jantaıǵan soń», «Kekilik ushyp dúr etti», t.b. óleńderin arnaǵan. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, «Jambylmen qaljyń» óleńiniń hatqa túsken nusqasynda – Jambyl:
Kel, Ǵalı-jan, beri otyr,
Maıpalaýdan jeı otyr,
Qasyńyzǵa qalaısha,
Shaqyrdyńyz deı otyr.
Saǵan aıtar qaljyń bar,
Hatshym ediń qaljyńdar,
Qaǵys tıse keı sózim,
Deme munda aljý bar.
Shólge shyqqan butadaı,
Boıyń qysqa myrtıǵan,
Qara sholaq buqadaı,
Sýǵa toıyp tyńqıǵan, – dep ótkir qaljyńmen ilip túskende, Ǵalı aqyn da qarap qalmaı:
Jáke, meni shaqyrdyń,
Ádeıilep qasyńa,
Aýlaǵyraq otyrdym,
Ortaq bolmaı asyńa.
Meniń aıtar jaýabym,
Qaljyńyńa tatyr ma,
Qatty tıse, qalaýym,
Qapelimde aqyrma, –
degen eken.
