Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
2021 jyldyń birinshi jartysynda jeke tulǵalardyń bank aldyndaǵy qaryzy 8,6 trln teńgege jetken. Bul 2020 jyldyń kórsetkishinen 26 paıyzǵa kóp. 5 trln teńgege jýyq negizgi qaryz tutynýshylyq nesıelerge tıesili. Sonymen qatar nesıeniń ortasha kólemi 970 myń teńgege deıin ósken. Bul somaǵa barlyq zaım túrleri, onyń ishinde ıpotekalyq qaryzdar da qosylyp otyr. Sondyqtan tek qana tutynýshylyq nesıede adam basyna ortasha soma 560 myń teńgege jýyqtaıdy.
«Nesıelerdiń jalpy ósimi qazaqstandyqtardyń qarjylyq ahýalyna qysym túsirip otyrǵan joq. Mundaı qorytyndy 12 myńnan astam respondent qatysqan saýaldama negizinde shyǵarylyp otyr. Olardyń 50 paıyzynda nesıe boıynsha aı saıynǵy tólem jalpy shyǵynnyń 20 paıyzynan aspaıdy. Qatysýshylardyń úshten biri aı saıynǵy tólemge tabysynyń 15 paıyzyn ǵana jumsaıdy. Respondentterdiń 54 paıyzy sońǵy jarty jylda nesıe tóleý boıynsha qandaı da bir qıyndyqtarǵa tap bolmaǵanyn aıtady. 36 paıyzy 30 kúnnen aspaıtyn nesıe tólemin keshiktirip alǵan. Tek 10 paıyzy ǵana qaryzdy tolyǵymen óteı alǵan» delingen IDF Eurasia zertteýinde.
Zertteý barysynda qazaqstandyqtardyń qaryz júktemesiniń basym bóligin ıpotekalyq nesıeleý ıelenip otyrǵany da anyqtalǵan. Respondentterdiń 40 paıyzynda ıpoteka bar eken. Sondaı-aq turmystyq tehnıka, bilim jáne saıahattaýǵa baılanysty tutynýshylyq nesıe úlesi de (45 paıyzynda) joǵary. Taǵy 10 paıyz azamat avtonesıe boıynsha qaryz tólep júr. Tek 5 paıyz qazaqstandyq qandaı da bir nesıe mindettemesine ıe emes ekendigin málimdegen.
«Qazaqstandyqtar nesıege oń kózqaraspen qaraıdy. Qatysýshylardyń 60 paıyzy bank qaryzy olar úshin paıdaly jáne qolaıly qural ekenin aıtty. Tórtten birinde tólep jatqan nesıe bar jáne ony tólep bitkennen keıin taǵy nesıe resimdeýge qulyqty emes. Tólenbegen zaımdary joq 10 paıyz respondent jaqyn arada iri satyp alýǵa baılanysty nesıe resimdeýi múmkin», delingen saraptamada.
