Kýperdiń qateligi, Amartıdiń sımýlıasııasy

Kýper qandaı qatelik jiberdi?

J tobynyń sońǵy týr oıyny aldynda Benın quramasy 10 upaımen týrnır kestesinde birinshi orynda, Kongo 8 upaımen ekinshi satyda tur edi. Matchty óz alańynda ótkizetin Kongo eger bul oıynda je­ńiske jetse, birinshi orynmen ke­lesi irikteý kezeńine shyǵady, al teń nátıje tirkelse qonaq qurama jarysty jalǵastyrady. Biraq bul kezdesýde 2:0 esebimen Kongo basym túsip, óz tobynda birinshi orynmen kelesi kezeńge shyqty.

Kezdesýdiń 90-mınýtynda «Va­lensııany» eki márte Chem­pıon­dar lıgasynyń fınalyna shyǵar­ǵan tájirıbeli bapker Ektor Kýper ýaqyttan utý maqsatynda qa­jet­tilik joq kezde alańǵa tórtinshi múm­kindikte tórtinshi fýtbolshyny shyǵardy. Al FIFA reglamenti boıynsha oıynda úsh múmkindikti paıdalana otyryp, bes oıynshyny aýystyrýǵa ruqsat berilgen. Qalaıda Qatarǵa baratyndardyń qatarynan tabylýdy kózdegen Benın quramasy oıynnan keıin qarsylastarynyń match erejesin óreskel buzǵanyn baıqap, FIFA-ǵa shaǵym túsirdi.

Endi bul jaıt Afrıka sheń­berinen asyp túsip, búkil álemge tarady. Al FIFA óz kezeginde Benın fýtbol qaýymdastyǵynan oıyn reglamentin buzǵan Kongo quramasy ústinen túsirilgen shaǵym hat alǵa­nyn jáne onyń aldaǵy ýaqytta qa­rastyrylatynyn málimdedi.

Kongony qandaı jaza kútip tur?

FIFA 3 múmkindikte 5 oıyn­shy aýystyrýǵa ruqsat bergen ýa­qyttan beri Eýropanyń TOP-5 chem­pıonatyndaǵy eki komanda Kongo quramasy sııaqty ereje buzǵany úshin jazalanǵan. Máselen, maýsym basynda Germanııa kýbogy aıasynda «Volfsbýrg» qarsylasynan basym tússe de, týrnırden shettetilgen edi. Sebebi bas bapker Van Bommel kýbok oıynynyń qosymsha taımynda qatelesip, tórtinshi múmkindikte tórtinshi oıynshyny alańǵa shy­ǵarǵan. Al qańtar aıynda Italııa kýbogy aıasynda «Roma» da dál osyndaı qatelikti qaıtalaǵan. Rım klýby da qosymsha taımda 6-shy fýtbolshyny almastyryp, sońynda tehnıkalyq jeńiliske ushyraǵany barshaǵa belgili.

Demek eger FIFA oıynshylardy aýystyrý erejesine saı sheshim qabyldaıtyn bolsa, onda Kongo Demokratııalyq Respýblıkasyn da tehnıkalyq jeńilis kútip tur dep aıta berýge bolatyn shyǵar. Al onyń ornyna kelesi kezeńge Benın qura­masy ótedi.

Amartıdiń sımýlıasııasy

G tobynyń sońǵy týrynda OAR men Gana quramalary birinshi oryn úshin oınap, match taǵdyryn 11 metrlik aıyp dobyn sátti oryndaǵan Andre Aııýdiń goly sheship ketti. Biraq OAR jankúıerleri senegaldyq tóreshi alań ıelerine jaqtasyp, ádiletsiz penaltı belgiledi dep esepteıdi. Sebebi OAR aıyp alańynda bolǵan kezekti bir qarbalas sátte ganalyq fýtbolshy Denıela Amartı bar akterlik qabiletin iske qosyp, tóreshi senetindeı etip sımýlıasııa jasaıdy. Muny senegaldyq tóreshi Magett N’Dıaıe shyn qabyldap, OAR qaqpasyna esh oılanbastan penaltı belgileıdi. Iá, osyndaı kúmándi sátte tóreshi VAR-ǵa nege júginbegen deýińiz múmkin. Afrıka qurlyǵyndaǵy irikteý oıyndarynda VAR júıesi qoldanylmaıdy. FIFA mundaı kezeńde jańa tehnologııany engizý, engizbeý týraly sheshimdi ár qurlyqtyń konfederasııalaryna qaldyrady. Sebebi VAR júıesin ornatýǵa qyrýar qarjy ketedi. Al ondaı qarjy kóp eldiń federasııasyna aýyr tıedi.

Oıyndaǵy jalǵyz gol Ganaǵa úsh upaı syılap qana qoımaı, soǵylǵan gol aıyrmashylyǵy boıynsha da basymdyq berdi. Al OAR týrnır kestesinde Ganadan tek dop aıyrmasy boıynsha ǵana artta qalyp tur. Sondyqtan da ganalyqtar bul janjaldan ońaı qutylyp kete almaıtyn sııaqty. Afrıkalyq fýtbol jankúıerleri oqıǵanyń mán-jaıy jazylǵan petısııa uıymdastyryp (ázirge oǵan 6 myńnan astam adam qol qoıǵan), FIFA-dan oıyndy qaıta ótkizýdi talap etip jatyr.

«Biz FIFA-nyń Etıka komıte­tinen senegaldyq tóreshiniń qate­liginen týyndaǵan oıynnyń nátı­jesin joıyp, eki qurama ara­syn­daǵy oıyndy beıtarap alańda qaı­ta ótkizýdi talap etemiz. Al bul oıynǵa arab elderiniń birinen tóreshi ta­ǵaıyndaýdy suraımyz. Eger match­ty qaıta oınatýdyń múmkindigi bolmasa, onda Qatarda ótetin álem chempıonaty bizdiń jadymyzda sybaılas jemqorlyq pen kelisilgen oıyndarǵa toly bolǵan álem chempıonaty retinde saqtalyp qalady», delingen jankúıerlerdiń hatynda.

Bul – fýtbol tarıhyndaǵy bi­rinshi petısııa emes jáne jan­kúıer­ler tarapynan buǵan deıin jazylǵan shaǵymdar eshqashan FIFA tarapynan qanaǵattandyrylmaǵan.