Bıznes • 28 Qarasha, 2021

Ulttyq banktiń bızneske aralaspaǵany jón

427 ret kórsetildi

Halyqaralyq valıýta qory (HVQ) qarashanyń 4-i men 17-si araly­ǵynda Qazaqstanda kezekti konsýl­tasııalyq raýnd júrgizip, sonyń qorytyndysyna arnalǵan brıfıng ótkizdi. Jıyn barysynda qor mıssııasynyń basshysy Nıkolıa Blanshe Ulttyq banktiń 2023 j­yl­dan bastap bıznesti qol­da­ý­ǵ­a arnalǵan memlekettik baǵ­dar­lamalardan shyǵa bastaýyn quptaı­tynyn ańǵartty. Sondaı-aq qor ókilderi kásiporyndardyń jekeshe­lenýi, básekelestikti qoldaýǵa ba­ǵyt­­talǵan táýelsiz agenttik qurý máselesine oraı da pikir bildirdi.

«Bul máselede mindetti emes bolsa da Ult­tyq bank kvazımemlekettik qyz­me­t­­­­pen aınalysyp keldi. UB aqsha-nesıe saıa­­­­­satyn qalyptastyrýǵa, baǵa turaq­ty­­l­y­­ǵyn qoldaýǵa mindetti. Bıýdjet isi­men bıýdjet organdary aınalysýy kerek. Qazaq­stan 2021 jyly pandemııadan týyn­da­ǵan daǵ­daryspen durys kúres júrgizdi. Bul úshin Ulttyq qor qarajaty paıda­la­nyl­dy. Qarjy halyqtyń tabysyn, el ekono­­mı­­kasyn qorǵaýǵa jumsaldy», deıdi N.Blanshe.

Onyń aıtýynsha, HVQ fıskaldyq jáne kedendik ákimshilendirýdi sıfrlan­dyrý úshin el Úkimeti qabyldaǵan sharalar­men tanys jáne bul sharalardyń júzege asýy bıýdjetke salyq túsimderin ulǵaıtady.

«Biz salyq bazasy keńeıip, salyq kvotalary qysqaryp, qosymsha qun salyǵynyń mólsherlemesi kóterilýi kerek dep sanaımyz. Bıýdjettiń tabys bóligine salyq túsimin kóbeıtý úshin mólsherlemeni kóterý qajet. Qazaqstannyń resmı organdarynda salyq máselesi boıynsha úlken kólemde aqparattar bar. Al eger Qazaq­stan bıligi mólsherleme esebin ázirleýge kómek­tesý úshin bizge júginse, árıne, kómek­tesýge daıynbyz» deıdi qor basshysy.

Ol sonymen qatar Qazaqstan ekonomıkasyn ártaraptandyrý máselesin orta jáne uzaqmerzimdi perspektıvadaǵy mańyzdy aspekti dep atady.

«Bul máseledegi eń mańyzdy baǵyt – jeke sektordy damytý úshin keńistik aıasyn keńeıtý bolmaq. Ol úshin memleket ekonomıkadaǵy rólin qaıta qaraýy kerek. El ekonomıkasyndaǵy basym úles qazir kvazımemlekettik sektorǵa tıesili. Sondyqtan memlekettik kásiporyndar sektoryn reformalaý kerek. Muny qyrkúıekte Prezıdent Q.Toqaev ta aıtqan bolatyn. El Úkimeti de pandemııa aıaqtalǵan soń kásiporyndardy jekeshelendirý bastalatynyn aıtty. Básekelestikti qoldaýǵa baǵyttalǵan táýelsiz agenttik qurý da sóz boldy. Menińshe, bul monopolııaǵa, kásip­kerlikti damytýdaǵy kedergilerge qa­tysty máselelerdi sheshetin jáne jańa jumys oryndaryn ashý, halyqty jumyspen qamtý máselelerimen aınalysatyn keleshegi zor reforma. Biz mundaı bastamalardy joǵary baǵalaımyz», deıdi N.Blanshe.

Ol sondaı-aq eldegi ınflıasııa ósimine baılanysty pikirin de bildirdi. «Inflıa­sııalyq qysymǵa Qazaqstan ǵana emes, álemniń biraz eli ushyrady. Qazaqstan azyq-túlik jáne basqa da taýarlardy syrttan satyp alatyndyqtan ınflıasııa deńgeıi tym qatty ósti. 2020 jyly ulttyq valıýtanyń 10 paıyzǵa álsireýi de ınflıasııaǵa áser etti. Respýblıka ekono­mıkalyq qalpyna kelý kezeńinde tur. Ekonomıkany qoldaýǵa arnalǵan túrli sharalar qabyldanýda, onyń ishinde bıznes úshin sýbsıdııalar jáne fıskaldyq sharalar da bar» dedi HVQ ókili.

N.Blansheniń sózine qaraǵanda, Qazaq­standaǵy ınflıasııa qysymy ýaqytsha jáne ony Ulttyq bank pen Úkimet tejeýge tyrysady. 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııa 8,5 paıyz deńgeıinde bolmaq. «2022 jyldyń ekinshi jartysynda, jyl sońyna taman ınflıasııa 4-6 paıyz­dyq maqsatty dálizge oralady dep otyrmyz. Bul baǵa qysymyna tikeleı baılanysty» dedi ol.

Mıssııa 10 aıdyń nátıjesi boıynsha naqty ishki jalpy ónim (IJО́) dınamıkasy 3,5 paıyz deńgeıinde jáne óndiris kólemi pandemııaǵa deıingi kezeńge jaqyndap qalǵanyn málimdedi. Halyqaralyq valıýta qory sarapshylarynyń boljaýynsha, jyl qorytyndysy boıynsha eldegi ekonomıka ósimi 3,7 paıyzǵa jetedi. Al keler jyly IJО́-niń naqty ósimi 3,9 paıyzǵa, 2026 jyly 5,2 paıyzǵa jetýi múmkin. IJО́-niń ortasha jyldyq ósý qarqyny 5 jylda 4,8 paıyzdy quraıdy. Mundaı boljamdy Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev aıtty. Mınıstrdiń sózinshe, shıkizattyq emes sektor sapaly ósimniń negizgi draıverine aınalmaq.

«Nomınaldy IJО́ 2022 jyly 87,1 trln teńgeni, 2026 jyly 119,9 trln teńgeni quraıdy. Jan basyna shaqqandaǵy IJО́ 2022 jyly 10,7 myń dollardan 2026 jyly 14,2 myń dollarǵa deıin ósedi. О́ńdeýshi ónerkásip ortasha eseppen 4,1 paıyz deńgeıinde ósim kórsetedi jáne osy qarqynymen taý-ken ónerkásibin basyp ozady» deıdi mınıstr.

Eske salaıyq, HVQ mıssııasy Qazaq­stan Úkimetimen kelisim aıasynda jylyna eki márte Qazaqstanǵa kelip, konsýltasııa ótkizýmen aınalysady.

Sońǵy jańalyqtar

Elimizde taǵy 4 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 10:41

Ustazdyń aty ólmeıdi

Bilim • Búgin, 10:30

Karapastyń qarqyny kúshti

Sport • Búgin, 10:29

«Kaspıı» kósh bastady

Sport • Búgin, 10:27

Medısınalyq poıyzdar jolǵa shyqty

Medısına • Búgin, 10:17

Tórtinshi orynda qalyp qoıdy

Sport • Búgin, 08:59

«Jas daryn» baıqaýy ótti

Aımaqtar • Búgin, 08:58

Elıtadaǵy ornyn saqtap qaldy

Hokkeı • Búgin, 08:55

«Jasyl» ósim ornyqty damýǵa jeteleıdi

Ekologııa • Búgin, 08:52

Jarqyn beınesi jadymyzdan óshpeıdi

Qazaqstan • Búgin, 08:50

Adaldyq pen shyndyqty shyraq etti

Qazaqstan • Búgin, 08:48

Kóshelerde sý kólkimeýi úshin...

Ǵylym • Búgin, 08:44

Daıyndyq jumystary júrip jatyr

Referendým-2022 • Búgin, 08:35

Jastar jaýapty tańdaý jasaýǵa daıyn

Referendým-2022 • Búgin, 08:30

Bul – ózekti máseleni birlesip sheshý joly

Referendým-2022 • Búgin, 08:28

Halyq pen bıliktiń úılesimi

Referendým-2022 • Búgin, 08:25

Bolashaq zańgerlermen kezdesti

Referendým-2022 • Búgin, 08:18

Erteńge degen senimdi oıatady

Referendým-2022 • Búgin, 08:15

52 elde 65 ýchaskelik komıssııa quryldy

Referendým-2022 • Búgin, 08:10

Uıymdastyrý men ótkizý jumystary pysyqtaldy

Referendým-2022 • Búgin, 08:06

Salyq túsimderi byltyrǵydan joǵary

Ekonomıka • Búgin, 08:00

Uqsas jańalyqtar