Prezıdent • 06 Jeltoqsan, 2021

Qazaqstan men О́zbekstan prezıdentteri birlesken brıfıng ótkizdi

72 ret kórsetildi

Shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótkizilgen ekijaqty kelissózderdiń qorytyndysy boıynsha eki eldiń basshylary buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken brıfıng ótkizdi, dep jazady Egemen.kz Aqordaǵa silteme jasap.

Memleket basshysy óz sózinde Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańyndaǵy О́zbekstan Prezıdentiniń memlekettik saparyn baýyrlas ózbek halqynyń qazaq halqyna degen erekshe qurmeti dep baǵalaıtynyn aıtty.

«О́zbekstan – biz úshin tatý kórshi ári mańyzdy seriktes qana emes, tamyrlas, taǵdyrlas jáne baýyrlas memleket. Eki el arasyndaǵy strategııalyq áriptestik  tabysty damyp keledi. Saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy yntymaqtastyq keńeıe tústi. Búgingi kelissózde qazaq-ózbek qatynasyn jańa deńgeıge kóterýdiń tıimdi joldary aıqyndaldy. Biz halyqaralyq jáne óńirlik ózekti máseleler boıynsha pikir almastyq. Kópjaqty yqpaldastyqty odan ári damytý jóninde ortaq sheshimge keldik. Búgingi sapar ózara qatynasqa da tyń serpin beredi dep senemin. Osy oraıda, yntymaqtastyǵymyzdy jańa odaqtastyq deńgeıge kóterý týraly tarıhı sheshim qabyldanǵanyn erekshe rızashylyqpen atap ótkim keledi. Bul – bizdiń baýyrlastyǵymyzdy bekemdep, san qyrly yqpaldastyqty nyǵaıta túsetin mańyzdy qadam», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy qazaq-ózbek qatynastarynyń búginde joǵary deńgeıde damyp kele jatqanyn jáne onyń dostyq, tatý kórshilik, strategııalyq seriktestik rýhyna tolyq saı keletinin atap ótti. Qazaqstan men О́zbekstan – aımaqtaǵy eń iri ekonomıkalyq seriktester. Bıylǵy 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha taýar aınalymy 30 paıyzǵa artyp, 3,2 mıllıard dollardan asty. Qasym-Jomart Toqaev ónerkásip, mashına jasaý, farmasevtıka, kólik jáne logıstıka salalaryndaǵy birlesken jobalardyń júzege asyrylýy osyndaı jetistikke qol jetkizýge septigin tıgizdi dep sanaıdy. Energetıka jáne agroónerkásip kesheni baǵytyndaǵy yqpaldastyq turaqty damyp keledi. Eki eldiń úkimetterine saýda kólemin 10 mıllıard dollarǵa deıin jetkizý mindeti júkteldi. Memleketterimizdiń azamattary úshin qolaıly jaǵdaı jasalýda. Eki el astanalary men iri qalalarynyń arasynda qosymsha áýe reısteri iske qosyldy, avtobýs qatynastary keńeıe tústi, jańa temirjol baǵdarlary pysyqtalýda, qajetsiz kedergiler alynyp tastalýda.

«Munyń bárin halyqtarymyz zor qýanyshpen qabyldap jatyr jáne bul baýyrlas halyqtardyń odan ári jaqyndaı túsýine tyń serpin beredi. Osyǵan baılanysty búgin qurmetti Shavkat Mıromonovıch ekeýmiz memleketaralyq qatynastardy odaqtastyq deńgeıine kóterýge sheshim qabyldadyq. Bul tarıhı sheshim senimge, qoldaýǵa negizdelgen ári ortaq múddeni eskere otyryp, tyǵyz yqpaldastyqty odan ári nyǵaıtýǵa degen ózara shynaıy umtylysymyzdyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Odaqtastyq qatynastardy úılestirý úshin Joǵary memleketaralyq keńes, Parlamentaralyq keńes, sondaı-aq jumys organy retinde Syrtqy ister mınıstrleri keńesin qurýǵa ýaǵdalastyq. Odaqtastyǵymyzdyń qaǵıdattary jańa ǵana qol qoıylǵan Odaqtastyq qatynastar týraly deklarasııada kórsetilgen. Osylaısha biz kópjaqty qazaq-ózbek baılanystary jylnamasynyń jańa ári jarqyn paraǵy ashyldy dep senimdi túrde aıta alamyz. Munyń Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etýge jáne óńirdi órkendetýge qosylǵan eleýli úles ekeni sózsiz», dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev kelissózder barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa basa mán berilgenin jetkizdi. Jańa múmkindikterdi qarastyrýdyń jáne taýar nomenklatýrasyn keńeıtýdiń qajettigi aıtyldy. Qazaqstannyń О́zbekstanǵa tasymaldanatyn yńǵaıly lokomotıvterden bastap jeńil ónerkásip ónimderine deıingi taýarlardy kóbeıtýge múmkindigi bar. Shavkat Mırzııoevtiń Túrkistanǵa sapary qarsańynda Qazaqstan men О́zbekstannyń III О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmy uıymdastyryldy. Sonymen qatar jýyrda elordada Iskerlik keńestiń otyrysy ótti. Osy sharalardyń qorytyndysy boıynsha quny 6,6 mıllıard dollar bolatyn kommersııalyq kelisimder men kelisimsharttardyń aýqymdy toptamasy bekitildi.

«Biz memleketaralyq taýar ótkizý júıesin iske qosý arqyly qýatty ınfraqurylymdyq baza qalyptastyrýdyń perspektıvalaryn talqyladyq. Bul baza kóterme-taratý jáne agrologıstıkalyq ortalyqtardan turady. Olardyń О́zbekstandaǵy qurylysyna Qazaqstandyq ınvestorlar qarjy salýǵa daıyn. Agroónerkásip keshenindegi yntymaqtastyqtyń nyǵaıýy ózara saýda-sattyqtyń jandanýyna tyń serpin beredi. Elderimiz Ortalyq Azııa aımaǵyn azyq-túlikpen qamtamasyz etip qana qoımaı, búkil eýrazııalyq keńistiktegi azyq-túlik qaýipsizdigine kepil bolýǵa múmkindigi bar. Jalpy osy saladaǵy yqpaldastyq jaqsy qarqynmen damyp keledi. Sonymen qatar agroónerkásip keshenindegi áleýetimiz áli bitken joq. Qazaqstan et, kókónis jáne jemis-jıdek ónimderin tereń óńdeý jónindegi jobalardy birlese júzege asyrýǵa daıyn. О́nerkásiptik kooperasııany kúsheıtý seriktestigimizdiń qozǵaýshy kúshteriniń biri bolady dep kelistik», dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sońǵy jyldary birlesken óndiristerdiń qarqyndy damyp kele jatqany baıqalady. «SaryarqaAvtoО́nerkásibi» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bazasynda «Chevrolet» avtokóligin shyǵaratyn birlesken kásiporyn iske qosyldy. Jeńil avtokólikterdi satýmen aınalysatyn «Hyundai Auto Asia» qazaq-ózbek kásiporny tabysty jumys istep jatyr. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn jáne júk kóligin, sondaı-aq avtobýstardy shyǵarý jáne satý jónindegi jobalar iske qosyldy. Qazaqstanda farmasevtıka, qurylys jáne jeńil ónerkásip salalary boıynsha keleshegi zor birqatar óndiris orny ashyldy. 

«Biz birqatar irgeli jobany iske qosýǵa ýaǵdalastyq. Atalǵan jobalar myńdaǵan jańa jumys ornyn ashýǵa baǵyttalǵan jáne eki eldiń de azamattaryna áleýmettik qoldaý kórsetý isine qomaqty úles qosady. Mysaly, «Qazfosfat» kompanııasy Tashkent oblysynda quny shamamen 1 mıllıard dollar bolatyn fosforly jáne keshendi tyńaıtqyshtar shyǵaratyn zaýyttyń qurylysyna qyzyǵýshylyq bildirdi. Qazaqstandyq «BI group» iri qurylys kompanııasy Tashkentte jeke yqshamaýdannyń qurylysyn júrgizýdi josparlap otyr. Osy maqsatpen 1,2 mıllıard dollar  qarjy salmaq. Elimizdiń avtomobıl ónerkásibindegi kóshbasshy «Astana-Motors» kompanııasy О́zbekstanda «Hyundai» avtokóligin óndiretin kásiporyn ashýǵa daıyn. Eki memlekettiń shekarasynda Halyqaralyq ónerkásip kooperasııasy ortalyǵynyń tez arada iske qosylýy mýltıplıkatıvti turǵydan tıimdiligi zor bolady ári paıda ákeledi. Atalǵan mekeme Ortalyq Azııadaǵy iri saýda-ónerkásip habyna aınalmaq. Ol ekijaqty ǵana emes, sondaı-aq aımaqtyq kólemdegi saýdany damytýǵa yqpal etip, aradaǵy kólik-logıstıkalyq múmkindikterdi keńeıte túsedi. Osyǵan baılanysty úkimetterge atalǵan nysandy tez arada salýdy tapsyrdyq», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdenttiń aıtýynsha, Qazaqstan men О́zbekstan Eýrazııadaǵy mańyzdy saýda-kólik dálizderiniń toǵysynda ornalasqan. Taraptar osy baǵytty odan ári damytý úshin strategııalyq mańyzy bar birqatar jobanyń júzege asyrylýyn jyldamdatýǵa ýaǵdalasty.

«Bul jerde memleketterimizdiń týrıstik áleýetin nyǵaıta túsetin «Túrkistan-Shymkent-Tashkent» joǵary jyldamdyqqa arnalǵan temirjol magıstrali týraly sóz bolyp otyr. Al «Darbaza-Maqtaaral-Jyzaq» temirjoly aradaǵy tranzıttik múmkindikterdi keńeıtip, «Saryaǵash» ótkizý beketiniń jumys júktemesin azaıtady. Biz búgin «Úshqudyq-Qyzylorda» temir jol jelisiniń qurylysy týraly máseleni jan-jaqty talqylap, aldyn-ala kelisim jasadyq. Ekijaqty saýda-ekonomıkalyq máselelerdi ilgeriletý úshin prezıdentterdiń arnaýly ókilderin taǵaıyndadyq. Qazaqstannyń atynan Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanovty tańdadym», dedi Prezıdent.

Memleketter basshylary Ortalyq Azııanyń transshekaralyq ózenderiniń resýrstaryn tıimdi paıdalaný máseleleri boıynsha úılesimdi jumysty jalǵastyrýǵa kelisti. Bul asa mańyzdy mindet. Qazaqstan men О́zbekstan ırrıgasııa, gıdroenergetıka jáne ekologııa salalary arasyndaǵy balansty qamtamasyz etýdi dáıekti túrde qoldaıdy.

«Aımaqtaǵy jáne álemdegi sý sharýashylyǵynyń jaǵdaıy týraly kóńil kónshitpeıtin boljamdar jasalyp jatqanda, biz Shavkat Mıromonovıch ekeýimiz jaǵymsyz ssenarıılerdi boldyrmaý úshin batyl sharalar qabyldaý qajet degen ortaq pikirge keldik. Sý sharýashylyǵy máselesiniń asa mańyzdy ekenin eskere otyryp, biz kelissózder úderisin Premer-Mınıstrler deńgeıine kóterýimiz kerek. Sondaı-aq jańa tehnologııalar men sıfrlyq sheshimderdi qoldaný salasyndaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyqtyń múmkindikterin qarastyrdyq. Qazaqstan osy baǵyttarda tájirıbe almasýǵa jáne kooperasııany damytýǵa daıyn ekenin bildirdi. О́zbek dostarymyzdy Qazaqstannyń ozyq ónimderin, sondaı-aq «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń keń múmkindikterin paıdalanýǵa shaqyramyz», dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Dástúr boıynsha mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarǵa erekshe kóńil bólindi. Memleket basshysy Qazaqstannyń astanasynda uly aqyn Álisher Naýaıǵa eskertkish ornatý týraly sheshim qabyldaǵanyn jetkizdi. Taraptar eki eldiń zııaly qaýym ókilderiniń shyǵarmashylyq forýmyn turaqty túrde ótkizý týraly bastama kóterdi. Sonymen qatar ýnıversıtetaralyq yntymaqtastyqty jandandyrý jaıynda da aıtty. Qazaqstannyń aldyńǵy qatarly oqý oryndary О́zbekstanda óz fılıaldaryn ashýǵa múddeli. Bul jumystardy júıege keltirý úshin stýdentterge arnalǵan kvotalardy kóbeıtýdi kózdeıtin tıisti kelisim jasaý josparlanyp otyr. Qazaqstan Ahmet Iаssaýı stıpendııasy boıynsha ózbek stýdentterin Túrkistandaǵy halyqaralyq ýnıversıtetke qabyldaýǵa daıyn.

«Biz ózbek stýdentterin Qazaqstannyń joǵary oqý oryndaryna shaqyrýymyz kerek. Bul úshin arnaıy Ahmet Iаssaýı atyndaǵy stıpendııalar men granttar bólingen. О́zbek stýdentteri Qazaqstannyń joǵary oqý oryndarynda oqýǵa qyzyǵýshylyq tanytady dep oılaımyn. Tıisinshe, qazaqstandyq stýdentterdiń de О́zbekstanǵa baryp bilim alýyna bolady. Qazaqtyń kórnekti zııaly qaýym ókilderiniń kezinde Tashkentte bilim alǵany tarıhtan belgili ekenin qurmetti Shavkat Mıromonovıchke jańa ǵana aıttym. Bálkim, osy ıgi dástúrdi qaıta jańǵyrtý kerek shyǵar», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Sapar aıasynda aımaqtyq jáne jahandyq kún tártibindegi máseleler talqylandy. Prezıdentter aımaqtaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesine, onyń ishinde Aýǵanstandaǵy jaǵdaıǵa basa mán berdi. Taraptar Ortalyq Azııanyń ornyqty damýyn qamtamasyz etý barlyq baýyrlas halyqtardyń túpki múddesine saı keletin ortaq ári qoljetimdi maqsat degen pikirge toqtady.  

Memleket basshysy sóziniń sońyn О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzııoevtiń bul sapary eki el úshin de tabysty boldy dep túıindedi.

Sońǵy jańalyqtar

Uly dalanyń ulaǵaty

Aımaqtar • Búgin, 12:23

Elimizde taǵy 4 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 10:41

Ustazdyń aty ólmeıdi

Bilim • Búgin, 10:30

Karapastyń qarqyny kúshti

Sport • Búgin, 10:29

«Kaspıı» kósh bastady

Sport • Búgin, 10:27

Medısınalyq poıyzdar jolǵa shyqty

Medısına • Búgin, 10:17

Tórtinshi orynda qalyp qoıdy

Sport • Búgin, 08:59

«Jas daryn» baıqaýy ótti

Aımaqtar • Búgin, 08:58

Elıtadaǵy ornyn saqtap qaldy

Hokkeı • Búgin, 08:55

«Jasyl» ósim ornyqty damýǵa jeteleıdi

Ekologııa • Búgin, 08:52

Jarqyn beınesi jadymyzdan óshpeıdi

Qazaqstan • Búgin, 08:50

Adaldyq pen shyndyqty shyraq etti

Qazaqstan • Búgin, 08:48

Kóshelerde sý kólkimeýi úshin...

Ǵylym • Búgin, 08:44

Daıyndyq jumystary júrip jatyr

Referendým-2022 • Búgin, 08:35

Jastar jaýapty tańdaý jasaýǵa daıyn

Referendým-2022 • Búgin, 08:30

Bul – ózekti máseleni birlesip sheshý joly

Referendým-2022 • Búgin, 08:28

Halyq pen bıliktiń úılesimi

Referendým-2022 • Búgin, 08:25

Bolashaq zańgerlermen kezdesti

Referendým-2022 • Búgin, 08:18

Uqsas jańalyqtar