Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Pandemııanyń paıdasy
Úsh toqsanda azamattarǵa 90,75 mlrd teńge tólengen. Bul 2020 jyldyń úsh toqsanyndaǵy tólemnen 22,08 paıyzǵa az. Ulttyq banktiń dereginshe, tólem tek qana táýekeldi saqtandyrý segmentinde ǵana tómendegen, al ómirdi saqtandyrý segmentinde kerisinshe tólem kólemi 14 paıyzǵa ósken. «Halyk-Life» ómirdi saqtandyrý kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Janar Jubanııazova pandemııa saqtandyrý salasynda sıfrly tehnologııalardy damytýǵa serpin bergenin aıtady.
«Sektorda saqtandyrý ónimderi onlaınǵa kóshirilip, mobıldi qosymshalar paıda boldy. Qujat aınalymynyń keıbir bóligi qashyqtan basqarý rejimine aýysty. Klıentke aqparatty tez jetkizý úshin chat-bottar engizildi. Kompanııalar áleýmettik jelini keń kólemde paıdalana bastady. Osynyń bári klıent pen kompanııa arasyndaǵy offlaın qatynasty azaıtty, sol arqyly klıentterdiń ýaqyty únemdeldi. Qazir qarapaıym ónimderdi kompanııa saıty arqyly 5 mınýtta satyp alýǵa bolady. Seriktestermen, memlekettik bazamen ıntegrasııa jasaý arqyly qyzmetterdi tutyný birshama jeńildedi» deıdi J.Jubanııazova.
Marketpleıs, mobıldi qosymsha saıt sekildi satylymnyń jańa kanaldarynyń damýy; jekelegen saqtandyrý ónimderi boıynsha deldal qyzmetinen bas tartý; klıentterge qyzmet kórsetýdiń jedeldeýi – bıznestiń jańa modelin qalyptastyryp, tyń trendke aınaldy.
«Big-data tehnologııalaryn paıdalaný málimetterdiń qosymsha kólemin taldaýǵa jáne paıdalanýǵa, sodan keıin olardyń negizinde táýekelderdi baǵalaý, baǵa belgileý, naryqty segmentteý, marketıng salasynda modelder men sheshimderdi jáne jańa ónimderdi ázirleýge múmkindik beredi. Saqtandyrý bıznesin sıfrlandyrý nátıjesinde ónimder túsinikti ári arzan bola túsedi» deıdi «Halyk-Life» tóraǵasy.
«Kommesk-О́mir» saqtandyrý kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Oleg Hanın sektordyń keleshegi InsureTech-ke baılanysty ekeni tolyq aıqyndalǵanyn jetkizdi.
«Ony qarapaıym mysaldan da túsinýge bolady. Kez kelgen adam úshin densaýlyq, úı jáne kólik mańyzdy. Jaqyn keleshekte osy baǵyttar úshin jańa saqtandyrý ónimderi jasalady. Mysaly, KASKO-daǵy telematıka (júrgizýshini baqylaý júıesi – red). Bul júıe kólik apatyn azaıtady. Qazir álemde júrgizýshisiz kólikter synaqtan ótkizilip jatyr. Eger ol qoldanysqa engiziler bolsa, avtokasko boıynsha barlyq saqtandyrý ónimderi ózgeriske ushyraıdy», deıdi Oleg Hanın.
Mysaly, Smart Health Insurance óz densaýlyǵyńdy basqarýǵa arnalǵan quraldarmen ıntegrasııalansa, keleshekte aqyldy úıler qojaıynyn oıatady, avtokólikti qyzdyrady, kofe daıyndaıdy. Hanınniń sózine qaraǵanda, bolashaqta osyndaı jaıly jaǵdaıǵa ıe, densaýlyǵyn kútetin jáne zııandy ádetten aýlaq azamattar saqtandyrý qunyn azyraq tóleıdi.
Problema da bar
Árıne, saqtandyrý qyzmetin tutyný úshin halyqtyń ál-aýqaty da joǵary bolýǵa tıis. Jaqynda ótken qarjygerlerdiń IX kongresinde mamandar batysta saqtandyrý qyzmetimen halyqtyń 90-95 paıyzy qamtylsa, bizde 37 paıyz tóńireginde ekenin jáne halyq tabysynyń azdyǵy da sektor aıasyn taryltyp turǵanyn málimdedi. Saqtandyrý mádenıetin arttyrý úshin ne isteý kerek?
«Halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn, qarjylyq aqparattarǵa qoljetimdiligin arttyrý kerek. Kóp klıent arajigin ajyratyp jatpaı túrli ónimderdi satyp ala salady. Negizinen mindetti sanalatyn avtokólik, kepildi múlik nemese qaryz alýshyny saqtandyrý sııaqty qyzmetter ǵana suranysqa ıe. Kóbi tutynýshynyń qandaı quqyǵy bar ekenin, ol buzylsa ne isteý keregin bile bermeıdi. Ol úshin halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrýǵa kúsh salyp, saqtandyrý ónimderiniń máni men mańyzyn túsindirý qajet», deıdi J.Jubanııazova.
– Osyǵan qaramastan sektorda pozıtıv tendensııalar bar, – deıdi Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tór-
aǵasy Mádına Ábilqasymova. – Sońǵy úsh jylda naryq aktıvteri 64 paıyzǵa ósip, 1,7 trln teńgeni quraǵan. Mindetti saqtandyrýdyń barlyq túri elektrondy formatqa kóshirilgen.
«Saqtandyrý uıymdarynyń ınvestısııalyq múmkindikteri keńeıtildi jáne 2020 jyly Unit-linked-tiń ınvestısııalarǵa qatysýymen alǵashqy saqtandyrý sharttary jasaldy. Jınaqtaýshy saqtandyrýda 2021 jylǵy qańtardan bastap uzaqmerzimdi saqtandyrý ónimderi boıynsha salyq jeńildikteri engizildi. Zeınetaqy annýıtetteriniń qoljetimdiligin arttyrý úshin onyń eń tómengi quny 40%-ǵa deıin tómendetildi jáne keıinge qaldyrylǵan annýıtet engizildi. Nátıjesinde, saqtandyrý syılyqaqylarynyń jalpy kóleminde erikti jeke saqtandyrýdyń úlesi 43%-ǵa deıin ulǵaıdy. Osylaısha, biz jınaq quraly retinde ómirdi jınaqtaýshy saqtandyrýdyń ósýin baıqaımyz» deıdi agenttik tóraǵasy.
Qazir bizde 27 saqtandyrý uıymy jumys istese, sonyń 9-y ómirdi saqtandyrýmen aınalysady. Saqtandyrý mádenıeti qalyptaspasa olardyń tolaıym tabystan qaǵylǵany qaǵylǵan. Endi oǵan sıfrlandyrý úrdisi kelip qosylyp, sektor jumysyn tipti qym-qıǵash etip jiberdi. McKinsey sarapshylarynyń boljaýynsha, 2025 jylǵa taman korporatıvti tabystyń 30 paıyzyn sıfrly bıznes-ekojúıeler beretin bolady. Mine, osyǵan qarap «alaǵan qolym beregen» deıtin kompanııalardyń jan shyrylyn túsinemiz. Bizge – saqtyq, al saqtandyrýshyǵa aqsha kerek.
