Qazaq halqynyń ardaqty uly «Syr sandyqty ashyp qara, Ashyp qara, syrlasym. Syr perneni basyp qara, Basyp qara jyrlasyn» dep búkil bolmysy óleńinde ekenin aıtyp ketken aıaýly aqyn Sáken Seıfýllınge arnaǵan kólemdi jyr jınaq «Suńqar Sáken» dep atalady. «О́limge jan ekensiń qııa almaıtyn, О́leńniń qushaǵyna syıa almaıtyn. Qazaqty kórgiń kelse, mine, osy dep, Kórsetse jer júzine uıalmaıtyn», dep Syrbaı Máýlenov óleń órnegine túsirgendeı, bul kitapqa qazaq ádebıetiniń jyr dúldúlderi Ilııas Jansúgirov, Qasym Amanjolov bastaǵan ardaqtylarynan bastap jas talanttaryna deıingi tolqyn-tolqyn urpaqtyń arnaýlary toptastyrylypty. Uly aqynnyń 120 jyldyq mereıtoıy qarsańynda osyndaı rýhanı qundylyqqa uıytqy bolǵan elordadaǵy Sáken Seıfýllın murajaıy men «Eýrazııa» rýhanııat mádenıet ortalyǵy» qoǵamdyq birlestigi (qurastyrǵan Aýyt Muqıbek) ekenin aıta ketsek deımiz. Jaqsy qaǵazǵa ádemi bezendirip, jurt qolyna tıgizýge «Folıant» baspasy úlken úles qosypty.
Kitaptyń alǵysózin jazǵan belgili aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, S.Seıfýllın murajaıynyń dırektory Nesipbek Aıtuly tusaýkeser rásimin ashyp, aqyn toıy Astanada bastalyp ketkenin, buǵan qala ákimdigi úlken mán berip otyrǵanyn, qoldaǵy kitapqa demeýshilik jasaǵanyn tilge tıek etti. Aldaǵy ýaqytta murajaı týraly albom shyǵarý isi qolǵa alynǵanyn, oǵan da aqsha qarastyrylyp jatqanyn nazarǵa saldy. Al belgili qoǵam qaıratkeri, ult janashyry Oralbaı Ábdikárimov Sáken toıynyń aıasynda onyń «Tar jol, taıǵaq keshý» romany jelisimen Nura boıyndaǵy aqyn júrgen izben jol joryq uıymdastyryp, ol bolǵan óńirlerden derekter jınaýdy jer aıaǵy keńigen soń júzege asyrý nıetin jetkizdi. Belgili qalamger Nurǵoja Oraz jyr tulparynyń ómirine toqtalyp, kezinde elordadaǵy Kongress Hollda Sábıt Muqanovtyń «Sáken Seıfýllın» dramasy orys tilinde qoıylǵanyn, oǵan aqyn jary Gúlbahram qatysyp, sahnada uly beınemen tabysqanda kózine jas alyp, «О́lgenim tirildi, óshkenim jandy» dep tolqyǵanyn tilge tıek etti. Qaraǵandy oblysynan kelgen Sábıt Qarasholaqov suńqar Sákeńniń kindik qany tamǵan óńir onyń ataýly kúnine ázirlik jumystaryn bastaǵanyna naqty dáıekter keltirip, ánderi týraly derekterge júginip, óziniń qalaýymen, sezim syrymen, júrek lúpilimen jazǵan, halyqtyń úlken iltıpatyna bólengen lırıkalyq óleńderin jınaq etip shyǵarýdy óz moınyna alatynyn atap aıtty. Kórnekti aqyn Serik Turǵynbekov suńqar dese suńqar, tulpar dese tulpar jyr jampozynyń janyńdy terbep, uıqydaǵy oıyńdy oıatatyn názik óleńderine toqtaldy.
Sáken Seıfýllın – aıtýly aqyn, qarymdy qalamgerligimen qatar, kórnekti qoǵam qaıratkeri. Qyzyldardyń jyrshysy bolyp
júrip-aq Qazaq úkimetin basqarǵan tusta «qyrǵyz» ataýyn «qazaq» dep túzeýdi ımenbeı kóterip, «Qazaqty qazaq deıik» dep maqala jazyp, atymyzdy qaıtaryp bergeniniń ózi ulynyń uly isi dep bilemiz. Sol sekildi Qazaq tili týraly dekret qabyldaýǵa uıytqy bolǵany jáne bar. Sol alasapyranda: «Qazaq tili memlekettik til bolsyn, is-qaǵaz qazaq tilinde júrsin, ol qazaq aýyldary men bolystarynda 1924 jyldyń 1 qańtarynan shildege deıin júzege assyn. Al 1 shildeden ári qaraı qazaq pen orys aralas otyrǵan jerdiń barlyǵynda da is-qaǵazy qazaq tilinde júrgizilsin» dep sheshim shyǵarǵan edi. Mine, osynyń ózinen-aq onyń óz zamanynyń uly bolýymen qatar, úreı týǵyzyp turǵan ortalyq bılikten jasqanbaı ulty úshin basyn báıgege tikkenin kórýge bolady. Osyny sol kezde tereńnen ańǵarǵan bolý kerek, óleń sózdiń qulageri Ilııas Jansúgirov «Jyrlamasqa teńizdeı, qýanyshtyń shegi joq. Ardaqtalǵan ózińdeı, qazaqta aqyn tegi joq», dep aqıqat sózdi tap basyp aıtypty. Aqynǵa arnalǵan kitaptyń tusaýkeser rásiminiń sońynda elordadaǵy №62 mektep-lıseıiniń oqýshylary jyr suńqarynyń ómir ótkelderinen kórinister kórsetip, óleńderin ór rýhpen oqydy.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan».
*S.Seıfýllın. Qyrym. 1929 jyl.
