Jańasha jumys isteý - ýaqyt talaby

Elbasy óz joldaýlarynda bilim berý sapasyna úlken kó­ńil bólip, básekege qabiletti, saýat­tylyǵy joǵary elge aı­nalý min­detin alǵa qoıyp kele­di. Iá, bú­gingideı qa­rysh­tap damyǵan zamanda ǵylym men bilimniń ozyq tehno­logııalary men ınnovasııalyq ádis-tásil­derin meńgerýdiń, ká­sip­­ker­likke baǵdarlanǵan oqý baǵ­darlamalaryn engizýdiń ómir­sheń­digi aıqyn sezilip otyr. «О́rleý» biliktilikti arttyrý ult­tyq or­talyǵy Soltústik Qazaq­­stan oblystyq fılıaly bilim men kásibı mashyqty zamanaýı bilim berý júıesiniń, kadr daıa­r­laý men qaıta daıarlaýdyń negizgi baǵdaryna aınaldyra otyryp, ustazdardyń kásibı sheberligin kóterip, qalyptasqan is-tá­ji­rıbelerin taratý, kýrs já­ne kýrs­ara­lyq kezeńderde bilim­derin jetildirý talabynan aýytqyǵan emes. Biliktilikti arttyrýdyń ja­ńar­tylǵan úlgisi boıynsha pe­dagog kadrlaryn qaıta daıarlaý júıesinde sapaly bilim berý qol­jetimdiligi men álemdik standarttar ólshemin jetekshilikke alamyz. Biz aldymen ujym mú­she­leri­niń iskerligi men bi­lik­tiligine sú­ıenemiz. О́ıt­keni, kýrstyq daıyn­dyq baǵdarlamasynyń sapaly bolýy, oqytý ádistemeleriniń tıim­diligi kóp nárseni sheshedi. Oqytýshylar quramynyń 9,3 paıyzyn ǵylymı dárejesi bar oqytýshylar, 43,3 paıyzyn magıstrler quraıdy. Bir-eki jyl kóleminde qatarymyz taǵy 12 magıstrmen tolyǵady. Deńgeılik baǵdarlamalar ortalyǵynyń 11 jattyqtyrýshysy Kembrıdj halyqaralyq emtıhan keńesiniń, «Nazarbaev zııatkerlik mek­tebi» AAQ pedagogıkalyq she­ber­lik ortalyǵynyń sertı­fı­katyn ıelengen. 26 oqy­tý­shy­nyń halyqaralyq jáne respýblıkalyq deńgeıdegi sertıfıkaty bar. 2 kafed­ranyń 19 oqytýshysy, 11 sertıfıkattalǵan jattyq­tyr­ýshy, bólimderdiń 20 qyz­met­keri «Nazarbaev zııatkerlik mektebi» jáne Kembrıdj ýnı­versıtetimen birlesip ázir­legen baǵdarlamalar boıynsha kýrstyq daıarlyq sharalaryn ótkizýge jetekshilik etedi. Budan tysqary fılıaldyń óz ólshemderine sáı­kes qalyptasqan dástúrlerdi jańǵyrta otyryp, pedagogıkalyq qyzmettiń úlgili úderisterinen qalmaý, bastamashyldyqtardy qoldaý jaǵyna da erekshe nazar aýdarylady. Ásirese, kor­po­ratıvtik mádenıetti jańǵyrt­paıynsha bilim berý ortasynda báseke­les­tikti óristetý múmkin emes. Atap aıtar bolsaq, kásibı damytý, shyǵarmashylyq um­ty­lys, komandalyq rýh, alqa bolyp sheshim qabyldaý arqyly biliktilikti arttyrýdyń oń­taı­ly joldaryn tabýǵa bola­dy. Bul salaǵa mektep, lıseı, gım­nazııa jáne taǵy basqa bilim berý uıymdary keńinen qatystyrylyp, bi­lim sapasyn qoǵam men eńbek naryǵynyń joǵary talaptaryna úılestirýdiń ózekti máseleleri jan-jaqty tal­qy­lanady. Ujymda 9 qazan «Jas qyzmetkerlerdiń shyǵar­mashylyq jáne ózindik kásibı iske asyrý kúni» retinde atalyp ótedi. Mundaǵy maqsat aǵa býyn áriptesteriniń baı is-tájirıbesin nasıhattaýdy, ózara shyǵarmashylyq baılanysqa túsýdi, jastardyń tulǵalyq, kásibı daǵdysyn shyńdaýdy kózdeıdi. «Jastar bastamasy» qoǵamdyq birlestigi ortalyǵy da bilim berý keńistiginde aksııalar, fleshmob, tanystyrylymdar uıymdastyrý arqyly óz jobalaryn sátti júzege asyryp keledi. Fılıal oqytýshylary men ob­lys pedagogtary birle­sip jaz­ǵan oqýlyqtar men ádistemelik quraldar shyǵarý tájirıbesi oń úrdis tapqan. Kóptegen oqýlyqtar men ádis­temelik quraldar osyndaı ortaq oıdan týyp, sapaly bilim berýdiń alǵy ıdeıalary, bilim berý men mádenıet salalaryndaǵy ózgeshelikter, ınnovasııalyq jańa­lyqtar toǵysqan. Alda da oqý, oqytý ádistemesin jetildirýge ba­ǵyt­talǵan shyǵarmashylyq izdenisterdiń avtorlyq eńbekteri jaryq kóredi. Al, kýrstyq daıar­lyqtar kezinde «Muǵalimniń ádebin jáne korporatıvtik má­de­nıetin qalyptastyrý», «Pe­dagogıkalyq bedeltaný», taǵy basqa taqyryp­tar aıasyndaǵy sabaqtarǵa qyzyǵý­shylyq kóp. О́z kezeginde ár kýrs kýratorlyq saǵattarmen ashy­lady. Onda oqytýshylar bilik­tilikti artty­rýdaǵy jańa bilim berý saıasatyna, usynylyp otyr­ǵan elek­tıvtik úlginiń fılosofııasyna, oqý materıalynyń ornalasý qısynyna, ınterak­tıvti sabaq úlgilerin tańdaý­ǵa, daıar­lyq kýrsynyń qaty­sý­shy­laryn baǵalaý júıesine keń túsinik beredi. Munyń ózi kýrsqa qatysýshylar men oqytýshylar arasynda syndarly áriptestik qatynas or­natýǵa septigin tıgizeri anyq. Kýrstyq daıarlyqtyń sońyn­da tyńdaýshylardyń shyǵar­ma­shylyqtary toptyq esepter, stendtik materıaldar, ádistemelik usynystar, esse, bilim berý jobalary, aqyndyq, dybys jáne beınematerıaldar túrinde kórinis tabady. Korporatıvtik mádenıetti damytýdyń basqa da joldary qarastyrylǵan. Máselen, fılıal saıtynda materıaldardy ornalastyrýdaǵy jedeldik men utqyrlyqtyń, mazmun sapasynyń, tájirıbe qundylyǵynyń, tekserý men taldaýdaǵy ádistemelik jańashyldyqtyń máni erekshe. Problemalyq-taqyryptyq semınarlarda SWOT taldaý máseleleri, olardy sheshý jolyn­daǵy resýrs­tar­dy aıqyndaý, kadrlyq, uıym­dastyrýshylyq, aqpa­rattyq, tehnologııalyq, ózindik bilim berý jaılary jú­ıe­li talqylanady. Taqyryp­tardyń ózektiligi, ǵy­ly­mılyǵy, tájirıbelik mańyz­dylyǵy basa eskeriledi. Kadrlar­men jumys isteýde «bilim – ómir­diń barlyq aǵymynda» degen fılosofııalyq tujyrymdy sińirý – alǵyshart. Bul qaǵıdatty keń túrde júzege asyrý kýrstyq daıyndyqpen qatar áleýmettik-mádenı izdenis­terdi de qajet etedi. Fılıaldyń bıylǵy qyz­meti korporatıvtik máde­nıetti kókeıkesti etýge, pedagogı­ka­lyq qoǵamdastyqtyń shy­ǵar­­ma­shylyǵyn damytýǵa ba­ǵyt­talǵan. Ol úshin «Aýyl mek­tebi», «Jańa mektep», «Bilim berý­degi kóshbasshylyq» se­kil­di pedagogtardyń kásibı sheber­ligin jetildirýge arnalǵan kon­kýrstarǵa basymdyq be­rilgen. Tálimger-pedagog pen jas ma­man­nyń birlesken jumys­taryna qatysty dóńgelek ústelder, pi­kir­talastar, peda­gogıkalyq sh­e­shen­dikke baılanysty trenıngter, semınarlar, pikir almasý alańdary keńinen paıdalanylady. «О́rleý» saraptamasynan ótken oqý baǵdarlamalary men oqý-ádistemelik keshenderi jalpy jınaqqa engizilip, «Biliktilikti arttyrý kýrsynyń jańartylǵan eń úzdik baǵdarlamasy», «Bilik­tilikti arttyrý kýrsynyń eń úzdik OÁK» baıqaýlaryna qatysady. Bilim jáne ǵylym mınıstr­ligi men oblys ákiminiń ara­syndaǵy memorandýmǵa sáıkes bıyl 3500-ge jýyq muǵalimdi jańa formattaǵy biliktilikti arttyrý kýrstaryna, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııa­lardy oqý-tárbıe úderisine paıdalaný, bilim men tárbıeniń ózekti máselelerin damytý baǵdar­lama­lary boıynsha ǵylymı jáne táji­rıbelik deńgeıde daıarlyqtan ótkizýdi josparlap otyrmyz. Fılıal ujymynyń birlesken shyǵarmashylyq jumystary óz jemisin berip keledi. Alma MYRZALINOVA, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory,  Aına QARABATYROVA, aǵa oqytýshy. PETROPAVL.