Osy oraıda, byltyrǵy shildeden bastap memlekettik qyzmetshilerdiń jalaqysyn tóleýdiń jańa júıesi engizilgenin aıta ketken jón. Jańa erejege sáıkes, eńbekaqy laýazymnyń mańyzyna baılanysty tólene bastady. Soǵan baılanysty oblystar ákimderiniń jalaqysy eki esege jýyq kóbeıdi. Máselen, Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte aılyǵy 1 mıllıon 954 myń teńgeni quraıtynyn jetkizdi. Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbektiń de jalaqysy osy shamalas – 1,9 mıllıon teńge. Qyzylorda oblysynyń ákimi Gúlshara Ábdiqalyqova da jalaqysyn jasyrǵan joq, shamamen 1,8 mıllıon teńge eńbekaqy alady. Degenmen byltyrǵy 1 shildege deıin G.Ábdiqalyqova 986 myń teńge jalaqy alyp kelgen.
Árıne, jýrnalıster qoıǵan suraqtarǵa jaýap berip, jalaqysyn jasyrmaǵan ákimderge ashyqtyǵy úshin alǵys aıtamyz. О́kinishke qaraı jalaqyǵa qatysty jýrnalısterdiń qoıǵan suraǵynan jaltarǵan ákimder de bar. Olar túrli sebepterge baılanysty eńbekaqysyn aıtýdan bas tartty. Álde olar atqarǵan eńbegi men aqysy arasynda alshaqtyq bar dep oılaı ma?!
Bir qyzyǵy, qarapaıym turǵyndar úshin jerles ákimderdiń jalaqysyn bilgennen góri, muhıttyń arǵy betindegi shahar basshylarynyń eńbekaqysyn eseptegen ońaıǵa soǵyp tur. О́ıtkeni damyǵan elderde laýazymdy qyzmet atqaratyn adamdardyń bári jalaqysyn, qosymsha tabysyn, memleket esebinen jumsalǵan qarajattyń esep-qısabyn berýge mindetti.
Máselen, úıde otyryp-aq Vashıngton qalasy meriniń tabysyn anyqtaý qıyn emes. Shahar ákimshiliginiń saıtynda búkil aqparat kórsetilgen. Qazirgi tańda Mıýrıel Baýzer hanymǵa ákim laýazymyn atqarǵany úshin jylyna 220 000 dollar tólenedi. Nıý-Iorktiń basshysy Bıll De Blazıonyń jyldyq jalaqysy 258 750 dollarǵa teń. Aıta keterligi, bıyl Bıll myrza laýazymyn bosatady. Al oǵan deıin, ıaǵnı 2002-2013 jyldary Nıý-Iorkti 12 jyl basqarǵan, álemdegi eń baı adamnyń biri Maıkl Blýmberg ákimge beriletin jalaqydan múldem bas tartqan eken. Sóıtip, oǵan sımvoldyq túrde 1 dollar ǵana tólengen.
Ashyq aqparattyń ozyq úlgisin Ulybrıtanııadan baıqaı alamyz. Mysaly, el ortalyǵy Londonnyń basshysy Sadyq Han jyl saıyn 152 734 fýnt-sterlıng eńbekaqy alady. Shahar ákimshiliginiń saıtynda Sadyq Hannyń ár jylda jumsaǵan shyǵyndary búge-shigesine deıin kórsetilgen. Máselen, London meri 19 mamyrda Londonnan Iork qalasyna barý úshin 196 fýntqa poıyzǵa bılet satyp alǵan. Lıverpýlge barý úshin 104 fýntqa, Brıstolǵa barý úshin 85 fýntqa poıyzǵa bılet alǵan. Munyń bári bıýdjet esebinen tólengendikten, shyǵynnyń bári ákimdiktiń saıtynda tur. Bul az deseńiz, London merine berilgen syılyqtardyń tizimi jarııalanǵan. Mysaly, osy tizimge kóz júgirtip otyryp Sadyq Hanǵa quny 100 fýnt-sterlıng turatyn kózáınek, baǵasy 50 fýnt-sterlıngti quraıtyn kitap, túrli sporttyq sharalarǵa bılet syılanǵanyn baıqaımyz. Byltyr Anglııada Eýro-2020 dodasynyń birneshe týrnıri ótkeni belgili. Qart qurlyqtyń tórt jylda bir keletin dop dodasynyń oıyndaryna qurmetti qonaq bolý úshin Sadyq Hanǵa birneshe bılet berilgen eken. Mundaı aqparatty da London ákimshiliginiń saıtynan bilip otyrmyz.
Mahabbattyń sımvoly sanalatyn Parıj qalasynyń meri Ann Idalgo da jalaqysyn jasyrǵan emes. Oǵan aı saıyn 8 651 eýro eńbekaqy tólenedi. Shahar ákimshiliginiń saıtynda Ann hanymnyń búkil shyǵyny, tapqan tabysynyń bári kórsetilgen.
Qysqasy, damyǵan memleketterde laýazymdy qyzmet atqaratyn tulǵalardyń jalaqysy týraly málimet barshaǵa qol jetimdi. Qalaǵan adam kez kelgen sátte kórýge múmkindigi bar. Maqalamyzda úlken qalalardyń ákimderiniń ǵana eńbekaqysyn sholyp shyqtyq. Áıtpese, prezıdent, premer-mınıstr, depýtat, mınıstr sekildi búkil laýazymdy qyzmettegilerdiń jalaqysy jónindegi derekter kópshilikke jarııalanǵan. Batys elderiniń demokratııalyq dańǵyl jolǵa túsýi de osyndaı málimetti ashyq kórsetýinde jatqan shyǵar, bálkim...
