Máslıhat muraty

Qazaqstan Respýblıkasynyń saıa­sı kózqarasyndaǵy jańa tolqyndy tanytqan jergilikti ókiletti bılik organdary – máslıhattarǵa alǵashqy saılaý ótkizilgeli 20 jyl toldy. Bul saılaý elimizdegi básekege qabiletti alǵash­­­qy saılaý bolyp tanylýymen qatar, órkenıetke umtylǵan qazaq­­stan­dyq qoǵamdy demokratııalandyrý úderisin jedeldetti. Máslıhattar zań sheńberinde jergilikti halyqtyń erkin­digi men erikti is-áreket etýin qamtydy. 1994 jyldyń 7 naýryzynda ob­lystyq máslıhat depýtattaryn saılaý úshin okrýgter qurylyp, Jetisý jerinde 44 depýtat saılanǵan edi. Shyny kerek, sol depýtattardyń árqaısysy óńir ekonomıkasyn órkendetýge, jalpy, ómir qajettiligin óteıtin barlyq salany damytyp, el rýhyn kóterýge ózindik úlesterin qosa bildi. Sóıtip, saılaýshylary aldyndaǵy tól mindetterin adal atqaryp, sol eldiń aldyna árdaıym uıalmaı jarqyn júzben shyqqany da aqıqat. Muny búgingi tarıhqa aınalǵan keshegi ómir belesteri degenimiz de jón. Almaty oblystyq máslıhatynyń I sha­qyrylym depýtattary jumys iste­­gen ýaqyt elimiz egemendigin jarııa­laǵa­nymen, alǵashqy qadamyn apyl-tapyl basqan qıyn da aýyr kezeń bolatyn. Ob­lystyq máslıhattyń sol kezdegi basty mindeti jergilikti bıýdjettegi shekteý­li qarjynyń meılinshe tıimdi jáne maqsat­ty paıdalanylýyn qamtamasyz etý, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń odan ári tómendeýine jol bermeý, eldi mekenderde oryn alyp otyrǵan problemalardy der kezinde sheshý jáne aldyn alý boldy. 1997 jylǵy 22 sáýirde Elbasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń ákim­shilik-aýmaqtyq qurylysyn ońtaıly etý jónindegi sharalar týraly» №3466 Jarlyǵymen Almaty oblysynyń shekaralary onyń quramyna Taldy­qorǵan oblysynyń aýmaǵyn qosý arqy­ly ózgertilip, nátıjesinde Qazaq­stan Respýblıkasynyń 1997 jylǵy 19 maýsymdaǵy «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń ákimshilik-aýmaq­tyq qury­lysyndaǵy ózgerister jaǵda­ıyn­daǵy jergilikti ókildi organdar júıesi týraly» №130 Konstıtýsııalyq zań­ǵa sáıkes burynǵy Taldyqorǵan oblys­tyq máslıhatynyń depýtattary óz ókilettikterin saqtap, Almaty oblystyq máslıhat depýtattary korpýsynyń quramyna engizildi. Elbasynyń Jarlyǵyn gazetterden qıyp alyp tós qaltalaryna saqtap, júrgen jerlerinde shadyman shattyqtaryn irikpegeni de ras. Taǵy bir basa aıtar jaıt – osydan 20 jyl buryn Elbasy aldymen – ekonomıka, sosyn saıasat dep shegelep turyp aıtatyn. Bul ulaǵatty óz basym 1995-2004 jyldar aralyǵynda eki márte Parlament Májilisiniń I jáne II shaqyrylymdarynyń depýtaty bolǵan kezimde kókeıime túıgen edim. Endi she, jumys babymen halyqtyń arasyna barǵanda el-jurt Astanańyzda ne jańalyq, memleketimizdiń ustanǵan baǵyty she? degen sekildi tosyn suraqtar qoıǵanda esh kidirissiz Elbasynyń áýelgi kezek ekonomıkany damytý kerek degen sózin túsindire aıtyp beretinbiz. Sondyqtan Memleket basshysynyń kóregendigin keshegi kúnmen baılanystyra aıtqan jón. 1999 jyldyń 10 qazanynda II sha­qyrylǵan Almaty oblystyq máslıhat depýtattarynyń kezekti saılaýy ótkizildi. 44 depýtattyq mandatqa 80-nen astam kandıdat tirkeldi. Osynaý mańyzdy sharanyń «Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes ótýin 3,5 myń baıqaýshy jiti baqylap otyrdy. II shaqyrylymdaǵy depýtattyq korpýs jergilikti atqarýshy organdar usynymy boıynsha salyq salý jáne baǵdarlamalyq qujattardy bekitý máselelerine birtindep aýysa bastady. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2001 jylǵy 14 sáýirdegi «Almaty obly­sy­nyń oblys ortalyǵyn kóshirý týraly» №585 Jarlyǵyna sáıkes, Taldyqorǵan qalasy oblys ortalyǵy mártebesine ıe bolyp, osy jaǵdaı oblystyń odan ári qarqyndy damýyna úlken serpin berdi. О́tpeli kezeń qıyndyqtarynan yǵyr bolǵan eldiń sol kezdegi qýanyshyn aıta bilý de bir ǵa­nıbet. Memlekettik saıasatqa saı óńir­di damytqan ústine damyta t­ú­­sýge óz kezekterinde oblystyq más­­lı­hat depýtattary bilek sybana kiristi. Taldyqorǵan óńirindegi toqy­rap turǵan óndiris oryndarynyń tyń qarqynmen ári ýaqyt talabyna saı jumys isteýine, Taldyqorǵan qalasy ınfraqurylymdarynyń jańar­tylýyna, ınvestısııa tartýǵa, jańa ǵımarattar men turǵyn úılerdiń salynýyna basa kóńil bólindi. El gazeti «Egemen Qazaqstan» basy­lymynyń múmkindigin paıdalana otyryp, V shaqyrylǵan oblystyq más­lıhat depýtattarymen turaqty qaıy­­rymdylyq qyzmet atqarǵan, ıaǵnı árqaısysy 5 mıllıon teńgeden qaıy­rymdylyq jasaǵan Erǵalı Mıra­zovtyń, Ýseın Qasanovtyń, Ser­geı Kalınınniń jáne Ábdijapar Qys­taýbaevtyń, sondaı-aq, 3,7 mıllıon teńgeden qaıyrymdylyq jasaǵan Serik Donbaevtyń, 180 oryndyq balabaqsha saldyrǵan Erkin Belgibaevtyń, 2 mektep oqýshysynyń «Ǵumyr Darııa» ha­lyqaralyq baıqaýyna barý shyǵyn­daryn tólep bergen Valerıı Sapo­j­nı­kovtiń esimderin qurmetpen atap ótke­nimiz oryndy. Oblystyq máslıhatta bylaıǵy jurt nazar aýdara bermeıtin basty jumystyń biri retinde ekonomıkalyq-áleýmettik jáne taǵy basqa baǵdarlamalardyń ýaqytymen qarjylandyrylýyn qamta­masyz etý maqsatynda oblys ákimi­niń usynymy boıynsha oblys bıýdje­tin bekitý jáne oǵan ózgerister men to­lyqtyrýlar engizý máseleleri qaralady. Bul rette óńir basshysyn qoldap jáne retine qaraı halyq ótinishterine oraı ózekti máselelerdi qoldaı biletin ob­lystyq máslıhat depýtattarynyń belsendiligine de myń alǵys. Jalpy aıtqanda, Qazaqstan Respýb­lıkasy Táýelsizdik alǵannan bergi jyldary máslıhattar jergilikti ózin ózi basqarýda jáne barlyq saılaý naý­qandarynda negizgi rólge ıe bolǵanyn senimmen aıtýǵa bolady. Osy jyldary elimizdiń saıası jáne ekonomıkalyq baǵyttarynda úlken jetistikterge qol jetkizildi. Bul tabystarda jergilikti ókiletti organdar ókilderiniń de súbeli úlesi bar. Jergilikti ókildi organdarǵa saılanyp, depýtattyq qyzmetin atqarǵan árbir halyq qalaýlysy Qazaqstannyń damýyna ózindik úlesin qosty. Rýhanı deńgeıi joǵary eli bar mereıli mem­­­le­kette turatyn jas urpaqtyń búgin­gi býyn, onyń ishinde, máslıhat depý­tat­ta­rynyń atqarǵan qyzmetin laıyqty baǵalaıtyndyǵy esh kúmán týǵyzbaıdy. Ermek KELEMSEIIT, Almaty oblystyq máslıhatynyń hatshysy. Almaty oblysy.