Ádebıet • 08 Aqpan, 2022

Balalaryna kitaptan enshi bergen...

420 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Adamnyń da, qoǵamnyń da baqytsyzdyǵy – kitap oqymaýdan.
Úsh jyl buryn aqyn Baıbota Qoshym-Noǵaı aǵamen kórshi boldym. Bir kúni úıine baryp, kitaphanasyn kórdim,tańǵaldym, úıi tolǵan kitap, balkony da kitapqa lyqsyp tur.

Balalaryna kitaptan enshi bergen...

«Kitaphanańyz baı eken», dep sóz bastap edim.

«Bul kitaptarymnyń azaıǵany ǵoı, úsh balam jeke otaý bolǵanda, árbirine 500 kitaptan enshi berdim» demesi bar ma?

Osy bir sóz denemdi toq soqqandaı dir etkizdi.

«Balalaryma úı alyp berdim», «Kó­lik syıladym», «Demalsyn dep Dýbaıǵa jiberdim» dep maqtanatyn ákelerdi bilýshi edik, al buryn-sońdy balalaryna kitaptan enshi bergen ákeni tuńǵysh ret kezdestirippin. Sol sátte meniń qasymda álemdegi eń oıly da baqytty áke turǵandaı boldy.

Bir kókemiz «Jaqsy kitap – uıattyń antologııasy» dep edi, sol sózdiń shyndyǵy basym bolyp barady. Almatydaǵy búlik kezinde kitap dúkeni ǵana qıratýdan aman qaldy degendi qulaǵymyz shaldy. Bul neni túsindiredi? Rýhanı qundylyqtyń ornyn materıaldyq qundylyq kúshtep tartyp alǵanyn bizden úlkender aıtyp ta, jazyp ta jatyr.

Qazirgi maqtannyń ishinde sóresine jınap qoıyp, oqylmaı turǵan kitaptar­men maqtaný qosylǵaly qashan? Muhtar Maǵaýın «Qalamger kitaphanasy jáne jazý ústeli» degen essesinde: «Aıt­tyq, jazýshy kitaphanasynyń jaıy bas­qasharaq. Negizinen ózińiz oqý úshin ǵana. Áýelgi jasyraq kezińizde oqý­lyq ispet­ti. Tanym, bilimhana emes. Úl­gi­li dáris. Tipti bárine jettim dep baıyp­taǵan kezdiń ózinde... jańa bir sorap, kókjıektiń arǵy jaǵy. Basqasyn by­laı qoıǵanda, artyq tynys, jańa baıyp. Týrasyn aıtqanda, jekeleı kitap­hanasyz jazýshy joq. Jáne bul kitaphana – masattyq pen ózgeshe qanaǵat negizi. Tipti sheksiz maqtanǵa sebep», dep jazady. Sózdiń shyny da solaı.

Qonaqqa barǵan saıyn sol úıdiń k­i­taphanasyn kórýge asyǵamyz,sán úshin satyp alǵan «Babalar sóziniń» 100 tomdyǵynan bastap bári tizilip tura­dy, biraq áńgime aýany taǵy materıaldyq baılyq týraly órbı beredi.

Aqy tóleseń de kitap oqyǵysy kelmeıtin urpaqtyń balalyq shaǵy kitapsyz úı, kitapqa moıyn burmaıtyn ata-ananyń tárbıesimen baılanysty shyǵar degen oı meńdeıdi. Árıne, qaı zaman úshin «adamdy adam etken – kitap, adamzat etken – kitaphana» (Ábish Kekil­baı) ekeni daýsyz. Taǵy bir danyshpan «Kitaby joq úı – terezesi joq úı», depti, álemde, aınalamyzda qanshama terezesiz úıler bar deseńizshi?