Jergilikti bılik óńirdegi keıbir ujymdardyń máselelerin sheshý baǵytynda jumys júrgizilip jatqanyn aıtady. Mysaly, jalaqyny 50-70%-ǵa kóterýdi talap etip birneshe kún sherýletken «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS-da jalaqy 30 %-ǵa ósirilip, máseleni sheshý úshin memlekettik ınspektorlarmen birge eńbek arbıtrajy qurylǵan. Búginde 163 myń turǵyny bar, 10 myń adam «О́zenmunaıgaz» AQ-da jumys isteıtin ózendikter taǵy bir munaı-gaz óndirýshi basqarma ashýdy talap etýde. «Burǵylaý» JShS, «RSKÝ-Aktaý» JShS jumysshylary, «KMG-Sekurity» mekemeleri, ózge de ujymdar óz talaptaryn aıtýda.
Ákimdik máseleni sheshý, mıtıngti taratý baǵytynda jumystarǵa kiristi. Máselen, Jańaózende turǵyndardy jumysqa ornalastyrý máselesi jónindegi komıssııa janynan Halyqtyq baqylaý toby quryldy. Mańǵystaý oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Abzal Meńdibaev bastaǵan jumys toby bastamashyl toppen kelissózder júrgizip, máseleni sheshýdiń úsh baǵyty boıynsha jospar usynǵan bolatyn.
Eki tarap arasyndaǵy kelissózder nátıjesinde qalalyq jumyspen qamtý ortalyǵynda 5 sanat boıynsha kezekte turǵan 150 azamatty qoldanystaǵy algorıtm negizinde jumysqa qabyldaý josparlanyp, «О́zenmunaıgaz» AQ-ǵa servıstik qyzmet kórsetetin mekemelerde jańadan qurylatyn 150 jumys ornyna halyqtyń áleýmettik osal tobyna jatatyn turǵyndardy jumysqa ornalastyrý mejelengen. Sondaı-aq Jańaózen qalasynyń jumyspen qamtý bóliminiń «Jumys isteımin» baǵdarlamasy aıasynda bıyl naýryz aıynan bastap shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri qosymsha 50 jumys ornyn ashady. Eki tarap arasyndaǵy kelissózder qorytyndysy boıynsha 350 adam jumysqa ornalastyrylady degen boljam bar. Ákimdik jumysty qaıdan, qalaı taýyp otyr? Eger buǵan deıin bar múmkindik bolsa, nege mıtıngke deıin qam jasamaǵan, al joqtan jonyp jumys oryndaryn ashqan bolsa, bul Jańaózen ǵana emes, ózge óńirlerdegi jumyssyzdardyń da mıtıngke shyǵýyna sebep bolmaı ma? Qazir jelilerde «bılik Jańaózenge bet buryp ketti, ózge óńirler ógeı me?» degen ráýishtegi ókpeli únder aıtyla bastady.
Osy jerde nazardy kóbirek aýdartyp «áttegen-aı» degizetin sherý de joq emes. Bul – Mańǵystaýdaǵy kópbalaly jáne turǵyn úıdi jekeshelendirip berýdi talap etken analar daýy. Analar keshqurym alańǵa jıylyp, túngi saǵat 3-ke deıin ereýildetti, kóshelerdi japty. Ertesine oblys ákimi Nurlan Noǵaev jalǵa beriletin turǵyn úıdi jekeshelendirýdi talap etken, ıaǵnı Aqtaýdan jaldamaly turǵyn úı alǵan Jańaózen qalasynyń bir top turǵynymen, sondaı-aq Aqtaý qalasynyń kópbalaly analarymen kezdesti.
Ákimdikke kelgen áıelder Jańaózen qalasynan Aqtaý qalasyna qonystandyrý baǵdarlamasy boıynsha 2019-2022 jyldar aralyǵynda jalǵa berilgen páterlerin jekeshelendirip berýdi talap etti. Sondaı-aq páterdi jalǵa alý jáne kommýnaldyq qyzmetter úshin tólenetin tólem aqysyn alyp tastaý týraly talaptaryn aıtty. N.Noǵaev qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes jalǵa beriletin turǵyn úı jekeshelendirýge jatpaıtynyn túsindirdi.
– Aqtaý qalasynda jalǵa bergen páterlerdiń jalǵa alý merzimine shekteý qoıylmaıdy. Eger kelisimshartta tirkelgen adam qaıtys bolǵan jaǵdaıda, jalǵa alý kelisimsharty qalǵan otbasy múshelerine uzartylyp beriledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy «Turǵyn úı qatynastary týraly» zań boıynsha, siz turatyn páterler kommýnaldyq turǵyn úı qorynan satyp alý quqyǵynsyz beriledi, jalǵa beriletin turǵyn úı jekeshelendirýge jatpaıdy. Kommýnaldyq qyzmetterge qatysty, eger sizdiń tabysyńyz tólemdi tolyq óteýge múmkin bolmasa, onda «Turǵyn úı qatynastary» týraly zańǵa sáıkes qajetti qujattar paketin jınap, turǵyn úı kómegin ala alasyz, – dedi aımaq basshysy.
Turǵyn úıdi jaldaý aqysy turǵyn úıdiń sharshy metrine baılanysty 8-den 12 myń teńgege deıin ózgeredi.
Kezdesýge oblystyq máslıhat depýtattary da qatysyp, jınalǵandardy komıssııa jumysyn jalǵastyrýǵa shaqyrdy. Máslıhattyń birqatar depýtaty analar kótergen máselelerdi qaraý úshin Parlamentke hat joldady jáne kezdesý qorytyndysy boıynsha komıssııa jumysyn jalǵastyrý týraly sheshim qabyldandy.
Analardyń arasynda kimder bar? Birqataryn jalǵa berip, qosymsha tabys taýyp júrgen birneshe úıi bar, astynda qymbat kóligi bar aıqaıshy analarǵa qarap qapalanasyń. Olardyń maqsaty – eldiń tynyshtyǵyn buzý ma, álde toıymsyzdyq pa? Jaǵdaıly analardyń jalǵan aıqaıy kómekke shyn muqtaj analardy tasada qaldyryp júrgen joq pa? Rasynda, mıtıngke shyqqan keıbir analardyń jaǵdaıynyń jaqsy ekenine qarap otyryp, shyn muqtaj otbasy men aıqaıshylardy aıyrý qıynǵa túskendeı, mıtıngtiń de máni ketkendeı...
Mańǵystaýdaǵy «kelinder kóterilisi» kóńilge kirbiń uıalatyp, turǵyndar talabyndaǵy kóleńkeli tustardy kórsetkendeı. Shyn muqtajdyq, sheshimin tappaı ýshyqqan másele bolmasa, ýlap-shýlap kóshege shyǵý sán emes ekenin uǵynyp, mundaı sherýler eldiń yqylasyn emes yzasyn týdyratynyn eskereıik.
Mańǵystaý oblysy
