Ana bir jyly Qyrymda ótken referendýmnan keıin kóńilimiz alań bolyp, tutas halyqty bólshekteý túkke turmaıtyndyǵyna ábden kúıingen edik. Al kúni keshegi Donbastaǵy dúrbeleńnen keıin eldiń birligi, memlekettiń tutastyǵy basty másele ekenin túbegeıli ańǵardyq. El tutas bolmaı, jer tutas bolmaıdy eken. «Kópulttylyq dostyq laboratorııasy» dep kókitken keshegi keńestik saıasattyń zardaby búgin qanshalyqty aýyr soǵyp otyrǵanyn da sezinip otyrmyz. Polıetnosty memlekettiń taǵdyry qashanda qıyn ekenin de túsinip úlgerdik. Qadyr aqyn aıtpaqshy, «Joǵalmaıdy kóp halyq kóptigimen, Myqty bolmaı bolmaıdy al bizderge». Toǵyzynshy terrıtorııanyń «ahıllestiń ókshesi» tárizdi osal tusy da osy – qazaq sanynyń azdyǵy!
Adamzat shyr etip dúnıege kelgeli beri aldyńǵysynyń jasaǵan qateliginen sońǵylary sabaq almaı kele jatqany ókinishti. Ýaqyty, sýbektisi ózgergenmen, sol oqıǵalar aına-qatesiz qaıtalanyp jatady. Keıbir basshylardyń áperbaqandyǵy, dańqqumarlyǵy men dúnıequmarlyǵy tutastaı bir halyqtardyń zardap shegýine ákeletini taǵy bar. Álemge azýyn bilemeı-aq qoısyn, óz halqyna tizesin batyrǵan basshylardyń qaı-qaısysy da eldiń damýyn áldeqaıda toqyratyp tastaıtyny tarıhtan maǵlum. Zadynda bul jaǵdaıdyń avtokratııalyq bılikke ıe memleketterde keńinen óris alatyny taǵy belgili. Essizdik eliniń múddesin jamylyp jeke bastyń qamyn kúıttegen dańqqumarlyqtan bastalady ǵoı.
Jaratýshy ıemiz áý basta qonysymyzdy alpaýyttardyń ortasynan aıyrǵannan keıin amal qaısy? Onyń ústine nesibe jaǵynan da qazaqqa sarańdyq tanytpaǵan. Sondyqtan da ushqan qustyń qanaty talatyn aýmaqqa kóz alartqandar qaı kezde de az bolǵan joq. Baǵzy zamandarda babalarymyz alyp aýmaqty naızanyń ushymen, bilektiń kúshimen qorǵaǵan. Osy jerdi qorǵaý jolynda, jat jurtqa toqymdaı jer bermes úshin qynadaı qyryldy, qýǵyn-súrginge de ushyrady. «Myń ólip, myń tirile» júrip aqyrynda táýelsizdikke qol jetkizdik. Kópvektorly saıasatqa júginýdiń qıyndyǵy osy tusta bastaldy, óıtkeni «qamqorshylar» kóbeıe tústi. Burynǵydaı yqpaldy kórshilerge qosa, endi álemdik arenada «sóz qozǵaıtyndar» da ózine qaraı jáýkemdegisi bar. Endi osylardyń árqaısysynyń kókeıindegisin taýyp kór?! Qolyńdaǵy tátti kúlsheni yqpaldylarmen bólisip jemeseń, ishkeniń iriń, jegeniń jelim bolmaqshy. Báriniń de súbeli jerden óz úlesin týraǵysy keledi.
Ult taǵdyryn, eliniń erteńin oılaǵan tulǵalar halyqtyń baılyǵyn tý-talaqaıǵa saldyrmasa kerek-ti. Basty ustanym osyǵan saıady. «Az halyqtyń ulyna; Uly bolmaı bolmaıdy!» (Qadyr Myrza Áli). Sol sebepti de óner ataýlynyń biregeıi sanalatyn dıplomatııa salasyndaǵy arǵy-bergi atalarymyzdyń taǵylymdy ádis-amaldaryn sheberlikpen ıgere otyryp, eldiń upaıyn túgendeıtin, basqaǵa esesin jibermeıtin ustanymymyzdy bekite túskenimiz abzal. Árıne, bul tusta qazaqtyń demografııalyq ósimin, ulttyń qaýipsizdigin, til men jerdiń tutastyǵyn nyǵaıtatyn shuǵyl sharalar qabyldaý qajet. Osy tusta taǵy da Qadyr aqynnyń tóreligine júginýge týra keledi: «Prezıdenttiń júgi qashanda aýyr – bilemiz; Perzenttik paryz odan jeńil dep kim aıtty?!» Endeshe, bul Prezıdent bas bolyp, qalǵan jurty qosshy bolyp atqaratyn is.
Oǵan qosa, qazaqstandyqtardyń boıyna otanshyldyq qasıetti darytý baǵytynda qyrýar jumys kútip tur bizdi. Qarapaıym halyqtyń óz Otanyn berile súıýi, qyzmet etýi memlekettik tulǵalardyń halyqqa qaltqysyz qyzmet etýimen de astasyp jatyr. Sheneýnikti bıliktiń bir bólshegi dep túsinetin bizdiń halyq ulyqtardyń is-áreketine qaraı memleket, Otan týraly tanym-túsinigin qalyptastyrady. Ulyǵy ury memlekettiń halyq aldynda qadiri joǵary bolady deý qısynsyz áńgime. Jasandy urannan góri naqty júrgizilgen sharalardyń áseri kóbirek.
...Aqyry qalaı bolatynyn bir Alla biledi, alaıda búginde Reseıdi áperbaqandyq elesi kezip júrgeni aıqyn. Alyp memlekettiń aýmaǵyn keńeıtý, jatjurttaǵy orystardyń múddesin qorǵaý máselesi aldyńǵy qatarǵa shyqty... Alash jurtynyń qazirgi ustanymy qudaıy kórshimizben jaqsy qarym-qatynas ornatýmen qatar, eldiń ishki birligin nyǵaıtýǵa, ulttyq ıdeologııany, onyń ishinde táýelsiz elge qatysty sharalardy batyl júrgizýge kelip tireledi!
