Bas prokýratýrada jer telimine qatysty másele qaraldy

Búgin, 28 naýryz kúni Bas prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyq etýimen alqa otyrysy bolyp ótti. Onda 2012-2013 jyldary jer telimderi memlekettik qajettikter úshin alynǵan kezdegi zańdylyq pen sot-prokýrorlyq tájirıbeniń jaı-kúıi týraly másele qaraldy. Bul týraly Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti habarlady. Alqanyń jumysyna Prezıdent Ákimshiliginiń, Joǵarǵy Sottyń ókilderi, Parlament depýtattary, Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń, О́ńirlik damý,  Ádilet, Qarjy, Aýyl sharýashylyǵy, Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrlikteriniń, jer resýrstaryn basqarý jáne qarjylyq baqylaý komıtetteriniń, baǵalaýshylar respýblıkalyq palatasynyń basshylary, Bas prokýratýra janyndaǵy Qoǵamdyq keńes músheleri qatysty. Beınebaılanys arqyly oblystardyń prokýrorlary, oblystyq sottardyń basshylary, oblys ákimi orynbasarlary men qarjy polısııasy oblystyq departamentteriniń, aýmaqtyq jer ınspeksııasy basshylary qatysty. Jıynda Bas prokýror respýblıkamyzda sońǵy jyldary jer telimderiniń josyqsyz jer ıeleri men sheneýnikter úshin alyp-satý obektisine aınalǵanyn atap ótti. Bas prokýratýra júrgizgen tekserýler memlekettiń ekonomıkalyq múddelerin eleýli túrde buzýǵa ákep soqqan birqatar júıeli problemalardy anyqtady. Sońǵy úsh jyldyń ishinde ǵana elimizde menshik ıelerine 12, 6 gektar jer jáne jyljymaıtyn múlik úshin 47 mlrd. teńge tólengen. Bastapqyda osy qarajatqa 4,4 myń gektarǵa artyq jer telimin satyp alý josparlanǵan bolatyn. Bul rette, prokýrorlar jergilikti atqarýshy organdardyń satyp alý baǵasyn durys aıqyndamaǵandyǵyn jáne onyń saldary 1 mlrd. 300 mln. teńgeniń negizsiz tólenip ketýine ákep soqqandyǵyn anyqtady. Osyǵan deıin jeke menshikke zańsyz berilgen jer telimderin satyp alýdyń nátıjesinde memleketke 350 mln. teńgeden asa zııan keltirilgen. Prokýrorlyq yqpal etý sharalarynyń arqasynda jalpy somasy 5 mlrd. 368 mln. teńgeni quraıtyn bıýdjet qarajatynyń negizsiz jumsalýyna jol berilmedi. Respýblıkamyzdyń sottarynda 1 mlrd. 800 myń teńgeniń máselesin kótergen 84 talap-aryz qaralý ústinde. Qylmystyq qýdalaý organdaryna tapsyrylǵan faktiler boıynsha 22 qylmystyq is qozǵaldy, 95 materıalǵa is júrgizý sheshimderi qabyldaný ústinde. Bas Prokýror ákimdikterden bastap, saraptamalyq-baǵalaý mekemelerine deıingi barlyq deńgeılerde beleń alǵan jer telimderiniń alyný rásimderiniń barlyq satylaryndaǵy zań buzýshylyqtardyń júıeli sıpat alyp ketkendigin atap ótti. Bul oraıda, ótemaqy mólsherin arttyrý úshin paıdalanylatyn qylmystyq áreketterdiń árqılylyǵy memlekettiń mıllıardtaǵan qarjysyn shyǵyn bolýyna ákep soǵatyny jasyryn emes. Mundaı zań buzýshylyqtarǵa memlekettik baǵdarlamalar jáne bas josparlar boıynsha qurylys salýǵa arnalǵan jer telimderin berý, ákimdikterdiń jer telimderin bólý týraly qaýlylaryn, komıssııalardyń zańdastyrý týraly sheshimderin, baǵalaý týraly esepterdi burmalaý, jer telimderin segmentteý jáne qaıta satý sııaqty faktilerdi jatqyzýǵa bolady. Osyǵan baılanysty ýákiletti organdarǵa jer telimderin memleket qajettilikteri úshin alý máselelerin ǵana emes, tutastaı alǵanda jer telimderi men jyljymaıtyn múlikter naryǵynda naqty baǵa kórsetkishterin tártipke keltirýge múmkindik beretin birqatar sharalar usynyldy. Birinshi kezektegi sharalar retinde jeke menshik ıeligindegi jerdi almaı, memleket qajettiligin memleket ıeligindegi jer telimi esebinen qanaǵattandyrý múmkindigin qarastyrý usynyldy. Alyp-satarlyqty boldyrmaý maqsatynda múliktiń memleket qajetine alynatyndyǵy týraly sheshim shyǵa salysymen ol týraly mámile jasaýǵa tyıym salý qajettigi usynyldy. Memleket menshigine alynǵan múliktiń ornyna soǵan teń dárejedegi múlik berýdi talap etetin zań talaptaryn oryndaý maqsatynda alynǵan múliktiń  balamasyn berý tetigin qarastyrýdy da eskerý qajet. Jerdi memleket qajetine alatyn kezde onyń ındeksasııasyn alyp-satarlyqty boldyrmaıtyn faktor retinde eskere otyryp, jerdi tek quqyǵy belgilengen sáttegi kadastrlyq qunymen alý qajettigi negizgi usynys retinde usynyldy. Túptep kelgende, bul ekinshi satylymdaǵy jer telimderiniń baǵasyn turaqtandyryp, alyp-satarlardyń qıturqy áreketterine jol bermeıdi. Bul sonymen qatar jer telimderin qaıta satý úshin emes, tikeleı maqsatta paıdalaný úshin satyp alýǵa yqpal etetin bolady.Sonymen birge, memleket qajettiligi úshin jer telimderin alý salasyndaǵy barlyq laýazymdy tulǵalardyń jumystaryn baqylaýdy qataldatý, sondaı-aq jerdi alýdyń ońtaıly baǵasyn anyqtaý máselesine biryńǵaı ustanym qalyptastyrý sharalaryn qabyldaý usynyldy. Talqylaýdyń qorytyndylary boıynsha О́ńirlik damý mınıstrligine jergilikti atqarýshy organdardyń jumystaryn úılestirýdi júzege asyrǵan kezde, sondaı-aq jer zańnamalaryna ózgerister engizý týraly zań jobasyn ázirleý barysynda osy usynystardy eskerý tapsyryldy. Qarjy polısııasy agenttigine memleket qajettigine jer telimderin alý kezinde bıýdjet qarajatyn jymqyrýdyń qylmystyq shemalaryn anyqtaý jónindegi jedel jumystardy kúsheıtý usynyldy. Prokýrorlar jer telimderiniń zańsyzdyǵyna qatysty kináli adamdardy jaýapkershilikke tarta otyryp, zańsyz tólem tóleýdiń barlyq anyqtalǵan faktileri boıynsha memleket múddelerin qalpyna keltirýge baǵyttalǵan túbegeıli sharalar qabyldaýdy qamtamasyz etýi tıis. Derekkóz: Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti. Foto: Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti.