«Qazaqstan halqyna» túıtkildi máselelerdiń túıinin tarqatady

Aldaǵy baǵyt aıqyndaldy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıyl 11 qańtarda Parlament Májilisiniń otyrysynda egemen elimizdi órkendetip, Jańa Qazaqstandy qalyptastyratyn basym baǵyttardy aıqyndaı kele dál osyndaı tapsyrma berdi. «Búgin «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq-əleýmettik qoryn qurýdy tapsyramyn. Ol densaýlyq saqtaý, bilim berý, əleýmettik qoldaý salalaryndaǵy ózekti məselelerdi sheshýmen aınalysady. Mysaly, sırek aýrýǵa shaldyqqan balalarǵa kómek kórsetiledi. О́ıtkeni kóptegen otbasy emdeý aqysyn tóleı almaıdy. Qalalarda, aýdandarda, kentter men aýyldarda balalarǵa sporttyq nysandar salynady. Daryndy balalarǵa kómek kórsetemiz. Mədenıetti qoldaımyz. Almatynyń sumdyq qasiretti oqıǵadan ońalýyna kómektesemiz. Osy qor esebinen qaza tapqan polıseıler men əskerı qyzmetshilerdiń otbasylaryna qoldaý kórsetemiz», dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, bul Prezıdenttiń, Úkimettiń neme­se basqa memlekettik organnyń qory bol­maı­­dy. Bul – barsha qazaqstandyqtyń qory, halyqtyq qor bolmaq. Josparlar, bıýdjet, jobalar saıtta jarııalanady. Bar­­lyq aqparat ashyq bolady.

Sodan beri eki aıǵa jýyq ýaqyt ótti. Osy merzim aralyǵynda atalǵan Qor­dyń tóraǵasy men Qamqorshylyq keńe­siniń músheleri saılandy. Jýyrda Or­talyq kommýnıkasııalar qyzmeti ala­ńynda ótken baspasóz máslıhatynda Qor­dyń qandaı mindetteri bary jáne ol min­det­terge qalaı qol jetkiziletini týraly «Qa­zaqstan halqyna» qoǵamdyq áleý­met­tik qorynyń qamqorshylyq k­e­ńe­si­niń tó­ra­ǵa­sy Iýrıı Pıa egjeı-teg­jeıli baıandap berdi. Onyń aıtýynsha, eń bastysy, Qor óz baǵytyn aıqyndap aldy.

– Qoldaý kórsetiletin tórt negizgi baǵyt – densaýlyq saqtaý, bilim berý, sport jáne mádenıet, sondaı-aq tótenshe jaǵ­daılar saldarynan zardap shek­ken­­derge kórsetiletin kómek. Qor min­det­teri memlekettik organdardyń negiz­gi qyzmetterin qaıtalamaý ekenin taǵy da atap ótý mańyzdy. Eger qury­ly­myna kelsek, Qor atqarýshy organ – B.Jámishev myrza basqaratyn bas­qar­ma­dan, sondaı-aq baqylaýshy organnan, ıaǵnı qamqorshylyq keńesten turady. Bul qurylymnyń árqaısysynyń óz qyzmeti bar. Tikeleı kómek kórsetý týra­ly sheshimdi Qor basqarmasy qabyl­daıdy. Al qamqorshylyq keńesi qyz­met­tiń strategııalyq baǵytyn bekitedi. Qamqorshylyq keńesiniń quramy keńes­tiń árbir múshesiniń kásibı bilik­ti­li­gi men daǵdylary Qor jobalary boıynsha negizdelgen sheshimder qabyl­daý­ǵa múmkindik beretindeı etip qalyp­tas­tyryldy. О́zderińiz biletindeı, Qam­qor­shy­lyq keńes qoǵamdyq bastamalarda jumys isteıdi, – dedi Iý.Pıa.

 30 myńnan asa ótinish tústi

Qaıyrymdylyq kómekke qatysty barlyq ótinish Qorǵa elektrondy portal arqyly kelip túsedi. Búginde 30 myń­nan asa ótinish kelip úlgerdi. Onyń 70%-­ Qordyń negizgi mindetterine sáıkes kelmeıdi. Muny «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq áleýmettik qorynyń tóraǵasy Bolat Jámishev málimdedi. Bul negizinen turǵyn úı satyp alýǵa jáne nesıelerdi óteýge baılanysty bolyp otyr. Qalǵan ótinimder, negizinen, Qor anyqtaǵan jar­ǵy­lyq mindetterge sáıkes keledi. Biraq onyń ózi qatań irikteýden ótkizilýi kerek.

– Adamǵa kómek kerek bolyp turǵan jaǵ­daıda da, keıbir kezde eshqandaı qu­jattar bolmaıdy. Biz bastap­qyda bol­jaǵanymyzdaı, olardyń qolda­ýy­men ótinishte baıandalǵan barlyq fak­tini rastaý úshin qaıyrymdylyq uıym­darymen jumys isteýimiz kerek. Biz osy ju­mystardy qolǵa alamyz. Son­dyq­­tan osy bastapqy uıymdastyrý keze­ńinde Qor baǵytyna saı kelmeıtin ótinimder óte kóp kelip túsken kezde qyzmetkerlerimiz jumystan qol úzip, onsyz da óte shekteýli shtattyń ýaqytyn alady. Biz bul qıyndyqty eńseremiz hám ótinimdi qaraý merzimi qysqaratyndaı etip jumysty uıymdastyrýǵa kóshemiz, – dedi B.Jámishev.

Qordyń resmı portalynda sporttyq ınfra­qurylym nysandarynyń qolje­tim­di­ligin qamtamasyz etý, bilim berý, áleý­mettik qorǵaý, mysaly, bıo­nı­ka­lyq protezdermen qamtamasyz etý sala­laryndaǵy júıelik jobalarǵa qoıy­latyn talaptar ornalastyrylady. Al «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory­nyń alǵashqy jobasy – DSP-men aýyratyn balalardy deneshynyqtyrýmen aına­ly­sýǵa tartý tájirıbesin keńeıtý. Qor basshysy B.Jámishev osylaı dep otyr. Ekinshi joba – julyn-bulshyqet atrofııasy bar balalar úshin asa qymbat dárilerdi satyp alý.

– Osy kúnniń ózekti máselesi orfan­dyq aýrýlar bolyp otyr. Bul jaǵ­daı eń aldymen osyndaı dertke shaldyq­qan naýqastarǵa kómek kórsetýdiń qan­sha­lyqty mańyzdy ekenin eske salady. Men Shárbattyń otbasyna kóńil aıtamyn. Biz ony emdeý úshin álemdegi asa qymbat preparatty satyp alý týraly sheshim qabyldadyq. Biraq keshe bala qaıtys boldy. Bul – óte aýyr dert. Ol aǵzadaǵy genetıkalyq aýytqýlarmen baılanysty bolyp otyr. Biz Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen jáne jergilikti atqarýshy organdarmen orfandyq aýrý­lar­men aýyratyn naýqastardy dári-dár­mek­pen qamtamasyz etý jónindegi óki­l­et­­tigimizdi bólisýge tıispiz dep aıt­qym ke­ledi. Bul aýrý balalardyń ata-analary men dárigerler kimniń ne úshin jaýapty eke­nin bilýi úshin qajet. Osy baǵytta ju­mys júrgizilip jatyr. Biraq bul – óte kúr­deli jumys. Biz bul máseleni qysqa merzimde sheshemiz, – dedi Qor basshysy.

Jarym kóńil jandarǵa jan-jaqty qoldaý

Sonymen qatar qamqorshylyq keńes qaza tapqan áskerı qyzmetshilerdiń, ishki ister jáne ulttyq qaýipsizdik organdary qyzmetkerleriniń otbasylaryna (21 adam), osy sanattaǵy aýyr ja­ra­qat alǵandarǵa (94 adam), qaza tap­qan balalardyń otbasylaryna (3) jáne jaralanǵan balalarǵa (4), qańtar oqıǵa­la­rynyń kezdeısoq qurbany bolǵan qaza tapqan azamattyq tulǵalardyń otbasylaryna (25 adam), kómek kórsetý týraly sheshim qabyldady. Qaza tapqandardyń ár otbasyna 7 mln teńge kóleminde, al aýyr jaraqat alǵandardyń ár otbasyna 3 mln teńgeden bólinedi.

– Bul jańalyq baspasózde kúni búgin ǵana shyqty. Solaı bola tura bir­­qatar suraq paıda bolatyny anyq. Kúsh­­tik qu­rylymdardyń basshylary usyn­­ǵan ti­zimder, árıne, kúmán týdyrmaı­dy. Aza­mattyq tulǵalar tizimine kele­tin bolsaq, biz ombýdsmenderden al­ǵan tizimderdi nazarǵa aldyq. Olar – Bala quqyqtary jónindegi ombýdsmen Arýjan Saın jáne Adam quqyqtary jó­­nindegi ýákil Elvıra Ázimova. Olar beı­bit turǵyndardyń qaıtys bolýynyń bar­lyq faktisin bilmeıtini túsinikti. Alaıda olarǵa júginý negizinde, keıbir rezonanstyq isterge súıene otyryp, olar biz nazardan tys qaldyra almaıtyn 2 tizim jasady. Quzyretti or­gan­darmen birge osy adamdardyń óli­miniń mán-jaıyn egjeı-tegjeıli anyq­­t­ap alýymyz kerek. Sodan keıin ǵana kó­mek kórsetiledi. Ombýdsmender tizi­mi­­ne kezdeısoq enbegen birqatar tulǵa bo­ıynsha sheshimder sanaýly kúnde qabyldanady. Basqalaryna qatysty sheshimder keıinge qaldyrylýy múmkin. Sebebi tergeý organdary bul adamdardyń óliminiń mán-jaıyn áli de anyqtap jatyr, – dedi B.Jámishev.

Buǵan qosa Qorda portal arqyly jú­­gingen muq­taj adamdarǵa ataýly áleý­­­mettik kómek kórsetý máseleleri py­syq­­talýda. Ol úshin jergilikti at­qa­rý­­shy organ­dardyń basshylaryna kómek kór­­se­tý jó­ninde óz usynystaryn jáne asa muqtaj azamattardyń tizimin ázirleý bo­­­ıynsha usynys jasaldy. Qor tóra­ǵasynyń orynbasary Lázzat Shyńǵys­baevanyń aıtýynsha, «Qa­zaqstan halqyna» qoǵamdyq qory esh­kimge baspana satyp bermeıdi. Bank­tegi nesıelerdi ótemeıdi. Qor qıyn jaǵ­daıǵa dýshar bolǵan otbasylarǵa qol­ushyn sozady.

– Jalpy, ótinimderdiń barlyǵy kún saıyn muqııat qaralady. Jergilikti atqa­rý­shy organdarmen jumys jolǵa qo­ıyl­dy. Olar 5 naýryzǵa deıin jergilikti jerlerde de qandaı otbasylarǵa kómek kerek ekeni týraly óz usynystaryn berýi tıis. О́tinishterdiń barlyǵyn qaras­ty­ryp, qorytyndysyn aıtamyz, – dedi L.Shyńǵysbaeva.

Onyń aıtýynsha, otandastarymyz úıde ınternet bolsa, eshqaıda barmaı-aq smartfon nemese kompıýter arqyly «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qorynyń saıtynda óz ótinimin bere alady. Durys toltyrylmaǵan ótinimderdi qaraýǵa ýa­qyt kóp jumsalatyndyqtan, oǵan asa mu­qııat bolyp, jalpy jaǵdaı týraly egjeı-tegjeıli jazǵan abzal.

 Orfandyq aýrýlarǵa shaldyqqan otandastarymyz kóp

Memleket basshysy «Qazaqstan hal­qyna» qo­ǵamdyq áleýmettik qory sırek aýrý­ǵa shaldyqqan balalarǵa kó­mek kór­setetinin aıtqan edi. Bul rette Qor­dyń Qamqorshylyq keńesiniń mú­she­­si, «Orfandyq aýrýlarmen aýyra­­tyn naýqastarǵa kómek kórsetý qaýym­das­­tyǵy» ZTB quryltaıshysy Baqyt Baıǵalıevanyń aıtýynsha, Qorda sırek kezdesetin orfandyq aýrýlarmen aýyratyn naýqastarmen jumys isteý jónindegi komıtet qurylǵanyn jet­kizdi.

– Men Qorǵa senip, birinshi baǵytta orfandyq aýrýlary bar naýqastarǵa kómek kórsetken el Prezıdentine zor alǵysymdy bildiremin. Búginde elimizde orfandyq aýrýlary bar 40 myńǵa jýyq pasıent jáne 27 myń bala bar. Biz komıtet otyrysynda qarap, sheshim shyǵarǵan alǵashqy ótinimder qabyldandy. Iаǵnı julyn-bulshyqetiniń atrofııasy sııaqty sırek kezdesetin dertke shaldyqqan naýqastarǵa qolushyn sozamyz. Biz budan tys qala almadyq. Sebebi bul aýrýmen 5 jyldan beri aınalysyp kelemiz. Naýqastar kómeksiz qalmaýy úshin qoldan kelgenniń bárin jasaımyz. Sondaı-aq jergilikti atqarýshy organdarǵa, den­saý­lyq saqtaý basqarmalaryna aı­ta­rym, búginde kóptegen naýqasqa kómek kórsetilmeıtin úrdis bar. Bizge osyn­daı qońyraýlar kelip túsedi. Osy máseleni barlyǵymyz birigip, júıe, memleket deńgeıinde sheshýge shaqyramyn. Sebebi «Qazaqstan halqyna» qory memlekettik qyz­metterdiń atqarmaıdy. Osy máse­le­lerdi júıeli túrde birlesip sheshýge tıispiz, – dedi B.Baıǵalıeva.

Qańtar oqıǵasy kezinde aýyr jaraqat alǵan, qaza tapqan azamattardyń, kúshtik qurylymdar qyzmetkerleriniń taǵdyry adamzat balasyn alańdatatyny anyq. Bul rette «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq áleýmettik qorynyń qamqorshylyq keńe­si­niń múshesi Qaıyrbek Súleımenov qaı­ǵyly jaǵdaıǵa dýshar bolǵan qazaq­stan­­dyqtarǵa qandaı kómek kórsetile­tinin túsindirip berdi.

– Tergeý amaldary júrip jatyr. Sondyqtan asyǵýdyń, ýaıymdaýdyń qa­jeti joq. Tizimder tolyqtyrylady. Biz máseleniń anyq-qanyǵyna jetýge tyrysamyz. Alaıda sot-medısınalyq saraptamalar men tergeý amaldary uzaqqa sozylyp jatyr. Qor óz ju­mysyn bastaǵan soń memleket birden muqtaj naýqastarǵa, qıyn materıaldyq jaǵdaıdaǵy adamdarǵa kómek kórsetý qarjysyn azaıtady, ne bolmasa qys­qartady deýge bolmaıdy. Basqa qa­ıyrymdylyq qorlary da óz jumysyn jalǵastyryp jatyr. Bir aıda 30 myń ótinish kelip tústi. Olardyń úshten ekisi quzyretimizge saı kelmeıdi. Sondyqtan Qordan kómek kútken kóp adamnyń kóńili qalýy da múmkin. Biz bá­rine birdeı kómektese almaımyz. Alaıda kómek kórsetiletin adamdarǵa ádil­dik, adaldyq jáne obektıvtilik qam­ta­ma­­syz etiledi dep aıta alamyn, – dedi Q.Súleımenov.

Adamdar aýyr jaǵdaımen jalǵyzdan-jalǵyz qalmaǵanyn, qandaı da bir qoldaý bo­latynyn sezinse, aldaǵy kúnge degen senim, jiger paıda bolady. Úmiti úzilmeıdi, taýy shaǵylmaıdy. «Qazaqstan halqyna» qory qurylǵan kezde osyndaı oıda qalǵan edik. Sol senimge selkeý túsken joq. Eń bastysy, jurtqa qamqor, kóńilge demeý bolatyn qozǵaýshy kúshimiz bar. Endigi maqsat – osy Qordyń kósegesin kógertý, qorjynyn qur qaldyrmaý. Qaltaly kásipkerler qomaqty əri turaqty aýda­rymdar jasaýdy jalǵastyra beredi dep senemiz.