Forýmǵa eki eldiń memlekettik organdary men bıznes jáne kvazımemlekettik sektorynyń 250-den astam ókili qatysty. Is-shara Qazaqstan men Túrkııanyń kásipkerleri arasyndaǵy iskerlik baılanystardy nyǵaıtýǵa, sondaı-aq eki memlekettiń ózara saýda jáne ınvestısııalar salasyndaǵy yntymaqtastyq perspektıvalaryn talqylaýǵa arnalǵan platformany qurýǵa baǵyttalǵan.
Túrkııa — Qazaqstannyń mańyzdy saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq seriktesteriniń biri. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha elder arasyndaǵy taýar aınalymy 33%-ǵa ósip, $4,1 mlrd-tan asty. Sońǵy 15 jylda Túrkııa elimizdiń ekonomıkasyna $3,5 mlrd-tan astam ınvestısııa saldy.
Forýmda sóz sóılegen QR Premer-Mınıstri búgingi tańda túrik ınvestorlarynyń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyǵynyń aıtarlyqtaı óskenin atap ótti.
– Pandemııaǵa qaramastan, Qazaqstan úshinshi jyl qatarynan Túrkııadan rekordtyq kólemde ınvestısııa tartyp keledi. О́tken jyldyń 9 aıynda Túrkııadan kelgen tikeleı sheteldik ınvestısııalardyń kólemi 2 esege jýyq ósip, $535 mln qurady. Bul – Qazaqstanǵa degen úlken senimniń belgisi jáne bizdiń elimizdegi ońtaıly ınvestısııalyq ahýaldyń kórinisi, — dedi Á. Smaıylov.
Qazaqstanda túrik kapıtalynyń qatysýymen 3700-ge jýyq kompanııa jumys isteıdi. Jalpy, $2 mlrd jýyq somaǵa 58 iri joba birlesip iske asyryldy. Taý-ken metallýrgııa kesheni, ınfraqurylym, azyq-túlik ónerkásibi jáne farmasevtıka sekildi salalarda jobalar tabysty iske qosyldy. Jalpy quny $2,5 mlrd jýyq 27 joba iske asyrylý satysynda tur, sondaı-aq $1 mlrd astam somaǵa 55 perspektıvaly joba birlesip pysyqtalyp jatyr. QR Premer-Mınıstriniń aıtýynsha, Qazaqstan COVID-19-ǵa baılanysty oryn alǵan ekonomıkalyq qıynshylyqtardy eńsere aldy. Mysaly, ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha ónerkásip ósimi 3,8%-dy, onyń ishinde óńdeý ónerkásibinde 5,5%-dy qurady.
– Shıkizattyq emes sektorlardaǵy joǵary ınvestısııalyq belsendilik ósimniń negizgi faktoryna aınaldy. Atalǵan sektordaǵy ınvestısııalar 9,5%-ǵa ósti. Qazaqstanǵa tikeleı sheteldik ınvestısııalar 2021 jyldyń 9 aıynda 50%-ǵa – $18,8 mlrd-qa deıin ulǵaıdy, — dedi Á. Smaıylov.
Úkimet elimizdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵynyń deńgeıin arttyrý maqsatynda júıeli jumys júrgizip keledi. ESG, jahandyq energetıkalyq jáne tehnologııalyq kóshý talaptarynyń kúsheıýi jaǵdaıynda elimizdiń ınvestısııalyq saıasatyn jaqsartýǵa baǵdarlanǵan, Qazaqstannyń ınvestısııalyq saıasatynyń jańa tujyrymdamasynyń jobasy ázirlendi. Jańashyldyqtar ekonomıkanyń basym sektorlaryndaǵy ınvestorlar úshin salyq rejımderin ońtaılandyrý jáne jeńildetý, sýbsıdııalar jáne basqa da yntalandyrý sharalaryn qamtıdy. Á. Smaıylov túrik kompanııalaryn ınvestısııalyq baılanystardyń aýqymyn keńeıtýge, sondaı-aq jańa birlesken ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
– Metallýrgııa jáne taý-ken óndirisi salasy – ekonomıkamyzdyń basty sektory, oǵan ónerkásip pen ulttyq eksporttyń shamamen 20%-y tıesili. Sonymen qatar mashına jasaý ónimderiniń eksporty kóleminiń qarqyndy ósýi, ımport kóleminiń birtindep tómendeýi baıqalady, — dep atap ótti Á. Smaıylov.
Mınıstrler kabınetiniń basshysy túrik bıznesmenderiniń nazaryn Qazaqstannyń agroónerkásiptik kesheninde iske asyrylyp jatqan jobalarǵa aýdardy.
– Qazaqstandaǵy aýyl sharýashylyǵy alqaptarynyń jalpy aýdany 200 mln gektardan asady jáne jaıylymdar aýmaǵy 180 mln gektarǵa jýyq. Qazaqstandy BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy álemdegi eń perspektıvaly 5 aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirýshilerdiń biri jáne taıaý jyldardaǵy jahandyq jáne óńirlik azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi mańyzdy qatysýshy retinde tanydy. Agrarlyq salada ózara tıimdi yntymaqtastyq ornatýdyń áleýeti óte zor, — dedi QR Premer-Mınıstri.
Sondaı-aq Qazaqstan energetıka salasyndaǵy jobalardy iske asyrýǵa tájirıbesi mol túrik kompanııalarynyń qatysýyna múddeli.
Forým qorytyndysy boıynsha 10 kommersııalyq qujatqa qol qoıyldy. Kelisimderdi iske asyrý aıasynda ınvestorlar BQO jáne Aqtóbe oblystarynda avıakargomen kólik-logıstıkalyq ortalyqtar, Almaty qalasynda farmasevtıkalyq zaýyt, elordada medısınalyq buıymdar, betperdeler men respıratorlar shyǵaratyn kásiporyn, bolat ónimderi, metall bolat konstrýksııalaryn shyǵaratyn zaýyt, saýda oıyn-saýyq ortalyǵyn jáne t. b. salýdy josparlap otyr. Atalǵan jobalarǵa salynatyn ınvestısııalardyń jalpy somasy shamamen jarty mıllıard AQSh dollaryn quraıdy.
