Respýblıka boıynsha 74 myńnan astam qazaqstandyq zeınetaqy qoryndaǵy jetkiliktilik sheginen asatyn qarajatpen «Otbasy banktegi» («Báıterek» holdınginiń enshiles uıymy) depozıtterin jalpy somasy 129 mlrd teńgege tolyqtyrǵan. Kún saıyn bir myńǵa jýyq adam birjolǵy zeınetaqy tólemderin banktegi jınaq shottaryna aýdarady, ondaǵy ortasha soma 1,7 mln teńge.
О́tken jyldyń 16 jeltoqsanynda turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda birjolǵy zeınetaqy tólemderin (BZT) paıdalaný qaǵıdalaryna engizilgen ózgerister kúshine engennen keıin, qazaqstandyqtar úshin «Otbasy banktegi» depozıtti tolyqtyrý múmkindigi qoljetimdi boldy. Ony jetkiliktilik sheginen asatyn zeınetaqy jınaqtary alǵashqy jarna retinde qoldanýǵa jáne turǵyn úıdi tolyq satyp alýǵa jetkiliksiz bolyp turǵan azamattar qoldandy.
«Otbasy banktegi» depozıtterin tolyqtyra otyryp, qazaqstandyqtar bolashaq baspanasyna qajetti qarajatty jınaı alady. О́ıtkeni bul qarajatqa turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń barlyq standartty sharttary tıesili bolady. Iаǵnı BZT qosylǵan shottarǵa jyl saıyn 2% bank syıaqysy men 200 AEK-ten aspaıtyn jınaq somasyna 20% memlekettik syılyqaqy beriledi. Alǵashqy jarna jınalǵannan keıin bul depozıttiń kómegimen bankten 3,5%-dan 8,5%-ǵa deıingi mólsherlememen nesıe alýǵa bolady.
Enpf-otbasy.kz platformasynyń iske qosylǵanyna jyldan asty. Osy ýaqyt aralyǵynda 623 myńǵa jýyq qazaqstandyq jalpy somasy 2,3 trln teńge bolatyn birjolǵy zeınetaqy tólemderin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý men emdelýge jumsaǵan. Bul lektiń alǵashqy qatarynda BZT-in tikeleı satyp alýǵa jumsaǵandar tur. Olardyń sany – 238 myń. Ekinshi orynda – zeınetaqy qoryndaǵy artyq qarajatty emdelýge jumsaǵandar. Bul maqsatty 149 myńnan astam azamat tańdaǵan. Úshinshi orynda – «Otbasy banktegi» depozıtterin tolyqtyrǵan qazaqstandyqtar tur. Olar jalpy kólemi 129 mlrd teńgeden astam somany jınaq shottaryna aýdarǵan. Tórtinshi orynda – nesıe boıynsha qaryzdy ótegender tur, bul opsııany 73 myńnan astam bank klıenti qoldanǵan eken.
Birjolǵy zeınetaqy tólemin «Otbasy bank» depozıtine aýdarý – bolashaq baspanasyna qarajat jınap júrgen jastar úshin – jaqsy múmkindik. Qazir banktegi jınaq shottaryn jetkiliktilik sheginen asatyn zeınetaqy jınaqtarymen tolyqtyrǵandardyń 30,4 paıyzy 35 jasqa deıingi jastar bolyp otyr.
«Otbasy banktegi» BZT qosylǵan depozıt kómegimen úsh jyl ishinde bir banktik qaryz sharty boıynsha baspana alý úshin turǵyn úı, aralyq nemese aldyn ala zaem alýǵa, sonyń ishinde jóndeý jumystaryn júrgizýge bolady. Sondaı-aq «Otbasy bankte» nesıeni qaıta qarjylandyrýǵa jáne jeke turǵyn úı qurylysyn júrgizýge (sonyń ishinde jeke turǵyn úı qurylysy nemese jeke qosalqy sharýashylyq sııaqty nysanaly maqsaty bar jer telimin satyp alýdy qosa alǵanda) paıdalanýǵa bolady.
Osy jyldyń 5 naýryzynan bastap BJZQ salymshysy sheshimin ózgertken jaǵdaıda, «Otbasy banktegi» depozıtti jappaı, BZT zeınetaqy qoryna qaıtadan qaıtarý múmkindigi týyp otyr. Buryn bul salymdy toqtatý shartymen ǵana júzege asyrylatyn. Azamattardyń ótinishi boıynsha «Otbasy bank» bul prosesti aıtarlyqtaı ońtaılandyrdy.
Bıylǵy jyldyń 1 sáýirinen bastap zeınetaqy jınaqtarynyń jetkiliktilik shegi kóteriledi. «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańǵa sáıkes, eń tómengi jalaqy, zeınetaqy, kúnkóris deńgeıi sekildi birqatar áleýmettik kórsetkishtegi ózgeristerge baılanysty, Úkimet belgilegen ádistemege saı, zeınetaqy jınaqtarynyń jańa jetkiliktilik shegi belgilenedi. Al BZT-in burynǵy shekti mánderge sáıkes paıdalaný úshin qazaqstandyqtar 2022 jyldyń 28-29 naýryzyna deıin enpf-otbasy.kz platformasy arqyly ótinish berýleri qajet.
BZT «Otbasy banktegi» arnaıy shotqa túsken kúnnen bastap salymshyǵa tańdaǵan maqsatyn rastap, qajetti qujattardy tirkep úlgerý úshin 20 jumys kúni beriledi. Ony enpf-otbasy.kz portalyndaǵy jeke kabınette jasaýǵa bolady. Turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý boıynsha – 15, emdelý boıynsha 7 maqsat bar. Olardyń árqaısysy boıynsha qajetti qujattar tizimi portalda jarııalanǵan.
Brıfıngte «Otbasy bank» AQ Qyzylorda fılıalynyń dırektory Ádiljan Sáýlebaev oblysta zeınetaqy qoryndaǵy qajetti mólsherden artyq somaǵa baspana alǵan nemese jınaq qarajatyn toltyrǵan turǵyndar kóbeıgenin de aıtyp ótti. Jalpy, elimiz boıynsha jetkiliktilik mólsherinen asqan somany paıdalaný boıynsha Mańǵystaý oblysy, Nur-Sultan jáne Almaty qalalary alda tur.
Al Qyzylorda oblysy boıynsha zeınetaqy tólemderindegi artyq somany 21 myńnan asa turǵyn paıdalanǵan. Olardyń kóbi baspana satyp alǵan, sondaı-aq qordan alǵan aqshasyn nesıesin óteýge, em-domǵa jumsaǵandar da bar.
Zeınetaqy qoryndaǵy artylǵan somany turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda paıdalaný boıynsha óńirde 1436 adam «Otbasy banktegi» qaryzyn ishinara nemese tolyq ótegen. Bankten ıpotekamen úı alǵandar sany – 647 adam. Buǵan qosa, 7 734 turǵyn bankten nesıe almaı-aq, qordaǵy artyq aqshasyna baspana satyp alǵan.
Jetkiliktilik sheginen asatyn somany jer telimin satyp alý arqyly jeke turǵyn úı qurylysyna jumsaıtyndar az bolyp tur.
– Bul, birinshiden, qurylys materıaldarynyń qymbattaýyna baılanysty, – deıdi «Otbasy banktiń» Qyzylorda oblystyq fılıalynyń dırektory Ádiljan Sáýlebaev. – Onyń ústine pandemııa kezinde jeke úı qurylysy biraz kidirip qaldy. Osyǵan oraı bank klıentteriniń kópshiligi artyq aqshany depozıtke jınaýdy durys kórip otyr. Bul qarjyny 3 jyl kóleminde turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa paıdalanýǵa bolady.
Sonymen qyzylordalyq 21 myńnan astam turǵyn zeınetaqy qoryndaǵy jetkiliktilik mólsherinen asqan 47 mıllıardtan astam qarajatyn ıgiligine paıdalanǵan.
Qyzylorda sońǵy jyldary qurylysy qarqyndy damyǵan óńirler qatarynan kórinip júr. Jyl saıyn oblys ortalyǵy men aýdandardan túrli memlekettik baǵdarlamalar men kásipkerlerdiń óz qarajattary esebinen kópqabatty úıler salynyp, myńdaǵan adam kópten kútken baspanalaryna qol jetkizip keledi. Bul ıgilikti iste «Otbasy banktiń» de úlken úlesi baryn aıta ketýimiz kerek. Osy jyly oblys ortalyǵyndaǵy «SPMK-70» shaǵyn aýdanynda paıdalanýǵa beriletin 640 páterlik 13 turǵyn úıge jergilikti turǵyndar «Otbasy banktiń» nesıelendirýiniń arqasynda qol jetkizbek.
Brıfıngte BJZQ Qyzylorda oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Almas Sársenbaev Memleket basshysynyń zeınetaqy jınaqtarynyń shekti mejesin kóterýdi keıinge shegerý týraly sheshimi myńdaǵan azamatarǵa úlken qoldaý bolǵanyn aıtyp, artylǵan somany paıdalaný týraly ótinim joldaý tártibi, BZT-niń arnaıy shotta saqtalý merzimi týraly baıandady. Osy ýaqytqa deıin qorǵa kelip túsken keıbir ótinimderdiń keri qaıtarylǵanyn da jetkizdi. Onyń sebebi ártúrli. Birinde suratylǵan soma asyp ketken, ótinimder birneshe ret jiberilgen derekter de bar. Tipti keı azamattar qorda jeke zeınetaqy shoty bolmasa da ótinim bergen.
Syr óńirinde 15 aı kóleminde 29 600 ótinim qabyldanyp, sonyń ishinde 22 334 ótinimge sáıkes 54 mlrd teńgeden astam qarajat jiberildi. Qor ókili múmkindiginshe 31 naýryzǵa deıin kelip túsken ótinimderge sáıkes jetkilikti shegi boıynsha qarajat aýdarylatynyn aıtty.
Sonymen qatar BJZQ oblystyq fılıalyna kelgen salymshylardyń jetkiliktilik shegi jaıly usynys-pikirleri jınaqtalyp, tıisti oryndarǵa joldanyp otyr.
QYZYLORDA