Qazaqstan • 06 Sáýir, 2022

Shabyt shyńdaıdy, óner ońaltady

451 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Aýtızm – taǵdyrǵa tańbalanǵan, mańdaıǵa basylǵan dert emes, ońaltýǵa kónetin aýytqý dese de bolady. Alaıda kóp ata-ana balanyń boıyndaǵy bul erekshelikti erte baıqaı bermeıdi. Kóbine-kóp dárigerler anyqtap, dıagnoz qoıyp jatatyny belgili. Al erte anyqtalǵan árbir aqaý túzetýge, ońaltýǵa, aldyn alýǵa kónetini anyq. Sondyqtan osy erekshelik týraly ata-anany neǵurlym kóp aqparattandyrǵan jón.

Shabyt shyńdaıdy, óner ońaltady

Jýyrda 2 sáýir – Dúnıejúzilik aýtızm máselesi týraly aqparat taratý kúnine oraı elordadaǵy «Astana-Opera» teatrynda qaıyrymdylyq konserti uıymdastyryldy. Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń qoldaýy­men ótken is-sharanyń basty qatysý­shylary – kúrdeli medısınalyq dıagnozy bar daryndy balalar. Sahna sheberlerimen birge olar da án shyrqap, mýzykalyq aspaptarda oınady. О́zge de shyǵarmashylyq sheber­likterin kórsetti. Mundaı qaıy­rymdylyq qadamy «Astana-Opera» qyzmetiniń mańyzdy baǵyt­tarynyń biri sanalady.

– Qazaqstanda jarııalanǵan Bala­lar jylynda óskeleń urpaqqa erek­she nazar aýdarǵym keledi. Son­dyqtan osy teatr qabyrǵasynda jas talant­tardyń qatysýymen qaıyrymdylyq konsertin ótkizý bastamasyna qýana ún qostyq. Mýzykanyń emdik kúshi ondaı balalardyń ońalýyna múm­kin­dik beredi. Jeke tulǵanyń jańa qyrlaryn ashyp, shyǵarmashyly­ǵyn, sheberligin shyńdaýǵa kómektese­di. Jas ártisterdiń bastamalary­na qol­daý kórsete kelgen kóziqaraq­ty kó­rer­­menderge de alǵysym sheksiz. Zal tol­ǵanyna shyn júrekten qýa­nysh­tymyz. Olardy alda jańa je­tis­tik­terge toly shyǵarmashy­­­lyq ómir kútip tur dep úmittenemiz, – dedi «Astana-Opera» teatry dı­rek­­tory­nyń orynbasary Aıjan Qurmanǵalıeva.

Konsertke qatysqandardyń biri – 3-synyp oqýshysy Daryn Ajmol­daev. Ol vokalmen kásibı túrde aınalysady ári tabıǵı talant keremet taza daýysqa ıe. Daryn bul joly Neapolıtannyń Santa Lucia ánin, N.Jaqyptyń súıikti «Áke-Ana» ánin jáne basqa da shyǵarmalardy oryndady. Oǵan tórt jasynda aýtızm dıagnozy qoıylǵan edi. Al 6 jasyna deıin sóıleı almaıtyn. Biraq únemi mýzyka tyńdap júrdi. Minez-qulyqty túzetýdiń tıimdi ádisiniń nátıjesinde ol damýda úlken jetistikterge jetti. Aldymen án aıtatyn, keıinnen sóıleıtin boldy. Qazir Daryn vokal mektebinde oqýyn jalǵastyryp jatyr. Respýblıkalyq jáne halyqaralyq baıqaýlardyń laý­­reaty atandy. «Úrker» aýla klýby­­nyń «Balaýsa» balalar ınklıý­zıvti horynyń quramynda án aıtady.

Sonymen qatar H.Harsıev ıngýsh halqynyń áni «Lorsa lıdany» oryndasa, E.Turmahanbetov A.Bahanovtyń «Asyl ana» shyǵarmasyn qoıdy. Sol sııaqty Iаsmın Bekteýbaeva, Danııal Djýasov, Nurym Narymbaev jáne basqa da jas daryndar óz óner­lerin ortaǵa saldy. Kesh qonaq­tary úshin teatr foıesinde «Aýtızmmen aýyratyn bala tárbıelep otyrǵan otbasynyń bir kúni» atty fotokórme jáne aýtızm spektri buzylǵan balalar jasaǵan sýretter men qolóner ekspozısııasy usynyldy.

– Keıingi 7 jylda qazaqstandyq balalardyń arasynda anyqtalǵan aýtızm jaǵdaılarynyń sany 5 ese ósti. Byltyrǵy derekteri boıynsha, aýtıstik spektrdiń buzylýymen dınamıkalyq baqylaýda 4,8 myń­nan astam pasıent tur. Bizdiń is-sharamyzdyń basty maqsaty aýtızmi bar balalar keremet án aıtyp, bı bılep, sýret salyp, músin jasap, mýzykalyq aspaptarda oınaı alatynyn kórsetý boldy. Eń bastysy, shyǵarmashylyq sabaqtar balalardyń áleýmettenýine kómektesedi, – dedi Abaqus-daryn bilim berý qorynyń quryltaıshysy Shynar Ajmoldaeva.