Ekonomıka • 11 Sáýir, 2022

Reseılik bankter sanksııadan soń qalaı jumys isteıdi?

372 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sanksııa áli bitpegen eken. Batys kún aralatyp jańa sanksııa­lar legin jarııalap jatyr. Reseı ekonomıkasy men qarjy sektoryn kúıretpeı qoımaıtyn qýatty shekteýler. Ári soǵys bitip, el mamyrajaı shaqqa oraldy degen kúnniń ózinde ońaılyqpen alyna qoımas tyıymdar. Reseıdiń moınyna qazir kıgizilip jatqan qamyt jaqyn jyldarda sheshile qoımas. Aıtpaqshy, sanksııanyń kúrzi soqqysy bizdiń naryqta jumys isteıtin reseılik enshiles bankterdi de soǵyp ótkenin aıtalyq.

Reseılik bankter sanksııadan soń qalaı jumys isteıdi?

AQSh 6 sáýirde Reseıdiń eki banki – «Sberbank» pen «Alfa-Bank» AQ-ǵa qatysty sanksııalar aýqy­myn keńeıtti. AQSh Qarjy mı­nıstrligi Sheteldik aktıvterdi baqylaý basqarmasynyń (OFAC) sheshimimen bul bankter jáne olar­dyń enshiles uıymdary, onyń ishinde Qazaqstanda orna­las­qan uıymdary SDN (Specially Designated Nationals) tizimine engizilgen. Endi budan bylaı AQSh qarjylyq mekemelerin qosa alǵanda, AQSh ıeligindegi nemese AQSh tulǵalary baqy­laýyn­daǵy nemese AQSh ıýrıs­dık­sııa­sy shegindegi barlyq men­shik jáne menshiktegi múddeler buǵat­talady.

Budan basqa, bir nemese bir­ne­she buǵattalǵan adamǵa tike­leı nemese janama, jeke nemese jıyn­tyǵynda, 50 nemese odan kóp paıyzǵa tıesili kez kel­gen adamnyń búkil múlki jáne mú­lik­tegi úlesteri de buǵat­tala­dy. Tıisinshe, AQSh tulǵa­la­ryna, onyń ishinde AQSh qarjylyq mekemelerine, eger bul uıymdar OFAC-tan bosatylmasa nemese ýákilettik berilmese, olarmen operasııalar jasaýyna tyıym salynǵan.

OFAC Alfa-Bankpen 2022 jylǵy 6 mamyrǵa deıin, Sber­bank­pen 2022 jylǵy 13 sáýirge deıin mámileler aıaqtaý merzimin belgiledi. Demek osy eki banktiń klıentteri AQSh dol­la­rymen tólem jáne aýdarym operasııalaryn jasaı almaıdy. Degenmen, ulttyq valıýta arqyly bank ishindegi operasııa­lar­dy eshqandaı shekteýsiz júze­ge asyra beredi. Osy oraıda Qar­jy naryǵyn retteý jáne damy­tý agenttigi ahýalǵa oraı pikir bil­dirgen.

«Atap aıtqanda, Alfa-Bank­­ke qatysty engizilgen sank­sııa­lar birqatar ýaqytsha shek­teý­­ge ákeldi. Bank jeke jáne zańdy tul­ǵalar úshin AQSh dol­la­ryn­daǵy jáne eýrodaǵy aýda­rym­dardy toqtata turdy. Budan bas­qa, jeke jáne zańdy tul­ǵa­­lar úshin bankomattar men POS termınaldardyń men­shik­­ti jelisinen tys Visa jáne MasterCard kartalarynyń ju­my­sy toqtatyla turdy. Alfa-Bank ýaqytsha jeke jáne zańdy tulǵalar úshin qolma-qol aqsha alýǵa jáne aýdarym jasaýǵa l­ı­mıtter engizdi, kredıtter berý­di toqtatty. Alfa-Bankti qos­paǵanda, basqa bankterdiń kartalarymen zańdy tulǵalar úshin POS-termınaldardaǵy tólem­der­di qabyldaý toqtatyldy.

Bul rette klıentter banko­mat­­tardan qolma-qol aqsha alyp, jedel tólem júıesine (JTJ-ne) qatysýshy bankterge tele­fon nómiri boıynsha mobıl­di qosymshadaǵy aqshany teń­ge­­men jáne táýliktik lımıt sheginde basqa bankterge shot derek­temelerin aýdara alady. Kommýnaldyq qyzmetter, uıaly baılanys jáne basqa da qyz­metter úshin tólemder táý­liktik lımıt sheńberinde shtat­tyq rejimde ótedi. Jalpy al­ǵanda, Reseıdiń enshiles bank­te­ri klıent­ter aldyndaǵy mindet­te­me­l­erin ýaqtyly jáne tolyq kó­lemde oryndaıdy, onyń ishin­de salymdarǵa, kredıtterge qyz­met kórsetý, sondaı-aq aqsha qarajatyn qabyldaý jáne berý bar. Bul bankter – depozıtterge min­detti kepildik berý júıesiniń qaty­sýshylary. Sondyqtan azamattar qarajatynyń saqtalýyna kepildik beredi», delingen habarlamada.

Agenttiktiń habarlaýynsha, Reseıdiń enshiles bankterine qa­tys­ty engizilgen sanksııalar men shekteýler Qazaqstan bank­te­riniń qyzmetine baılanysty emes jáne olarǵa áser etpeıdi.

«Qazaqstannyń bank sektory kapıtaldyń jáne ótimdiliktiń eleýli qoryna ıe – 16 trln teńge nemese aktıvterdiń 42,3 pa­ıyzy. Mundaı áleýet bank­terge aǵymdaǵy syrtqy ekono­mı­kalyq kúızelisterdi sińirý­ge múmkindik beredi. Bıyl jyl basynan beri bankterdiń jıyn­tyq aktıvteri 148 mlrd teńgege nemese 37,8 trln teńge kórset­kish­ine deıin 0,4 paıyzǵa ósti. Menshik kapıtaly 96 mlrd teńgege nemese 2,1 paıyzǵa ósip, 4,6 trln teńgeni qurady. Ekinshi deńgeıli bankter kapıtaly men ótimdiliginiń normatıvteri zań­na­mada belgilengen eń tó­men­gi mánderden birneshe ese asyp túsedi. Bul bankterge shtattyq rejimde jumys isteýge jáne ha­lyq pen korporatıvtik klıent­ter úshin úzdiksiz qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýge múmkindik beredi», deıdi agenttik ókilderi.

Sońǵy jańalyqtar