Tanym • 29 Sáýir, 2022

Jaýhazynnyń jarty bet kúndeligi

43 ret kórsetildi

Osydan týra bes jyl buryn týǵan aýylyma bardym. Bári ózgergen. Men barda taıaq ustap júrgen qarttar ana dúnıege attanyp, olardyń ornyn basqa úlkender basypty. Kóshede kezdesken ár qart: «Eı, aınalaıyn, sen álgi qalaǵa ketken balasyń ǵoı á, áı, myń bolǵyr, qalanyń adamdary kún kórmeıdi degen ras eken, óńiń appaq qýdaı bolyp ketipti» dep sańǵyrlaı sóılep amandasatyn.

Bul – aýyldyń adamdarynyń baǵzydan bergi ádeti. Aýylǵa kelgen úshinshi kúni baqılyq bolǵan týys-týǵannyń basyna baryp, duǵa tiledik. Anadaı jerde turǵan jas qabirdiń basyna jap-jasyl samyrsyn egilipti. Qabir ıesiniń aty-jónine nazar salyp em, denem túrshigip ketti. «Jaýhazyn Janbaıqyzy...» dep tur.

Qasymdaǵylardan surap em, eki aı buryn qaıtys bolǵanyn aıtty. Biz biletin Jaýhazyn týa­da mylqaý edi. Ákesi de solaı. Ekeýi bir-birimen «óz til­de­rinde» sóılesip, áldenege kelispeı, keıde kúlisip, bir-birin qushaqtap, «óz álemderinde» júretin. Meniń esimde olardyń osy jarqyn beıneleri qalypty. Áli esimde, Jaýhazyn jeti jasqa shyqqanda, aýyldyq bilim bólimi onyń birinshi synypqa túsip oqýy kerektigin aıtyp, ákesimen til­des­kende, «tili joq adam qaı­tip oqıdy» degendi shamalap jet­kizgen ákesi ony qasynan eki aıyrǵysy kelmegen. Zeıindi Jaý­hazyn ózi saýat ashyp, hat tanyp aldy degen sóz aýyldyń arasyna taraǵanyn da eshkim umytqan joq.

О́z jandaryn ózderi baǵyp, qara kóńil, qalt-qult tirlik keship júrgen Jaýhazynnyń basyna bir kúni qara bult úıirildi. Otamaly kezinde ákesi malyn baǵatyn baıdyń jylqysyn kúzetem dep ushty-kúıli joǵalyp ketti. Búkil aýyl bolyp, Janbaıdy izdep, aqyry jalyqqan. Bir úıir jylqy kórshi aýyldan aman-esen tabyldy da, Janbaı aýylǵa oralmapty. Onsyz da taǵdyrdyń tálkegine túsken baldyrǵan Jaý­hazyn úshin bul qaıǵy ońaıǵa soqpaǵan. Jubataıyn dese eshkim de onyń tilin túsinip, ne óz sózin túsindirip bere almaı dal bolǵan.

Sol jyly kóktem aıynda baǵyp alǵan kórshisiniń úıinen qashyp shyǵyp, basy aýǵan jaqqa ketken Jaýhazyn aýyldyń aıaq jaǵyndaǵy sýattan óli kúıinde tabylǵan. Adal perishte jardan sekirip ketken. Qashanda aq peıil aýyl adamdary ony áke­siniń qasyna jerlep, osy bir kinásiz sábı úshin ózderin kináli sezingendeı sezimde bolypty. Bir kúni Janbaıdyń úıine kirgen aýyl adamdary kishkentaı qyzdyń aıǵyz-aıǵyz birdeńeler jazǵan dápterin taýyp alypty. Mylqaý qyzdyń ne jazǵany qyzyqtyrsa kerek, bireýi ony aýyldaǵy mekteptiń muǵalimine aparyp oqytypty.

«Eger men sóıleı alsam, bas­qalardyń sózin estı ala­­­tyn bolsam, onda jylamas edim, sóılegim keledi, sóı­le­gim keledi...». Kúndeliktiń ár pa­ra­­ǵynyń jarty beti osy sóı­lemderdi retsiz qaıtalaı berip­ti, qaıtalaı beripti. Meniń qasym­da­ǵy tanysym osy oqıǵany maǵan áńgimelep turǵanda, kún qyp-qyzyl bolyp batyp bara jatty. Ánsheıinde, tabıǵattyń bul kórinisine nazar aýdarmaıdy ekenmin, bul qubylys bir adamnyń taǵdyry da quddy solaı myna tirshilikpen qoshtasatynyn ańǵartyp turǵandaı. Aýyldan attanarda aýyldastarym maǵan Jaýhazynnyń taǵdyry týraly jazshy dep edi. Aýyldastardyń sol ótinishin oryndaı almaı kelemin. Múmkin, Jaýhazynnyń sol jarty bet kúndeliginde ómir­diń ózi qaz-qalpynda sóılep turǵan shyǵar?!

Sońǵy jańalyqtar

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar