Aqsaqal áýelde onyń kim ekenin bilmeıdi. Áıteýir ústi-basyna qarap, bir ýákilge joryp, onsha ishin ashpaıdy. Biraq onyń «aınalaıyn» degeni qart adamǵa qatty áser etedi. Sosyn aýdan basshysyna qarap: «Qaraǵym, men ózi sheshemnen jastaı qalyp, jetim óstim. Bala kúnimnen kisi esiginde júrip, adam boldym. Búginge deıin maǵan eshkim «aınalaıyn» dep aıtqan emes. Osy sózdi marqum anam aıtýshy edi. Endi sony senen estip, jan-júıem bosap, sheshem tirilip kelgendeı kúı keship turmyn» dep kózine jas alypty. Osy oqıǵany aýyl adamdarynan estip edim. Halqymyzdyń «Jaqsy sóz jan semirtedi» degeni osy bolsa kerek.
Jalpy, Sálimgereı Toqtamysovty biletinder onyń ádildigin, adaldyǵyn, shynshyldyǵyn joǵary baǵalaıdy. Kezinde bul kisi Qyzylorda oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, Jambyl oblystyq atqarý komıteti tóraǵasy orynbasary sekildi jaýapty qyzmetterdi atqarǵan. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi ǵana emes, KSRO Joǵarǵy Keńesiniń de depýtaty bolyp saılanǵan. Onyń taǵy bir erligi − ótken ǵasyrdyń 60-shy jyldary elimizdiń ońtústik aýdandaryn О́zbekstanǵa berý týraly másele kóterilip, talqylana bastaıdy. Osy tusta Sálimgereı Toqtamysov respýblıka basshysy I. Iýsýpov týraly pikirin ashyq aıtyp, «Kazahstankaıa pravda» gazetine suhbat berip, onda Qazaqstannyń aýmaqtyq tutastyǵyna qol suqqan basshynyń is-áreketin synǵa alady. Árıne, ol ýaqytta mundaı pikir aıtqan adam jazasyz qalmaıdy. Soǵan qaramastan ol kisi azamattyq ustanymynan taımaıdy.
Meıirim degennen shyǵady, osydan eki-úsh jyl buryn kórnekti antropolog ǵalym Orazaq Smaǵulov atamyzdan suhbat aldym. Sonda ol kisi:
«Keńes ókimetiniń qoldan jasaǵan zobalańynan halqymyz qynadaı qyryldy. Ásirese otyzynshy jyldardaǵy ashtyqty oılasam, janym túrshigedi. Men sol apattan kezdeısoq aman qalǵan balamyn. Anam ashtyqtan buratylyp ólip jatqanda, bir kún boıy qoınynda jatyp, emshegin emippin. Kórshi Reseıge azyq izdep ketken ákem kelip, ajaldan alyp qalypty. Ákem uzaq jasap, 99 jasynda qaıtys boldy. Toqsannan assam da áli kúnge deıin anasy bar adamdarǵa qyzyǵamyn. Meıirimge qanbaǵandyqtan, ananyń jylýyn ańsap, kóńilim jetimsirep turady» dep edi. Bala úshin ananyń meıiriminen artyq dúnıe joq ekenin osydan túsinesiz.
Qazir qoǵam tym qataldanyp barady. Sondyqtan bir-birimizge jyly sóılep, meıirimdi bolaıyqshy...
