Saılaý júıesin damytýǵa qyzyǵýshylyq

Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov keshe Japonııanyń elimizdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Kamohara Masaıosımen kezdesý ótkizdi.  Japondyq tarap bas­tamashy bolǵan bul kezdesýge, sondaı-aq, Japonııa elshi­ligi­niń úshinshi hatshysy Makı Takası jáne Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń músheleri Marat Sársembaev pen Tatıana Ohlopkova qatysty. Kezdesý barysynda Qýandyq Turǵanqulov elimizdiń saılaý júıesi týraly jan-jaqty aqparat berdi. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý­lar týraly» Zań 1995 jyly qabyldanǵanyn tilge tıek etken OSK tóraǵasy sol kezden bas­tap saılaýlardyń demokratııaly ári halyqaralyq standarttarǵa saı óte bastaǵandyǵymen bólisti. Osy jyldar ishinde árbir saılaý naýqanynan keıin saılaý zań­namasy 13 ret pysyqtalyp, 700-den asa ózgerister engizilgen. Sonyń nátıjesinde elimizdegi ótken bar­lyq saılaýlar qoǵam tarapynan qoldaýǵa ıe bolyp keledi. Sondaı-aq, tóraǵa OSK Azııalyq saılaýlar organy júıesiniń basshylyq organy quramyna engendigin, Ońtústik-Shyǵys jáne Ortalyq Azııa elderindegi ońdy nátıjelerge den qoıyp otyrǵandyǵyn jetkizdi. «Biz japondyq áriptesterimizben saılaý júıesin damytý jáne jetildirý aıasynda jınaqtalǵan táji­rıbemen neǵurlym tıimdi al­masýǵa múmkindik beretin ynty­maq­tastyqtyń damýyna shynaıy qyzyǵýshylyq tanytamyz», dedi OSK tóraǵasy. Elshi Kamohara Masaıosı óz ke­zeginde óte qysqa ýaqyt ishinde Qa­zaqstan demokratııalyq jolǵa aıaq basyp, aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizgendigin tilge tıek etti. Al Japonııada saılaý júıesine reforma júrgizý Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin qolǵa alynypty. Bul rette Masaıosı óz elinde qala men aýyldarǵa qatysty saılaý jáshikteriniń bólinisi áli de jolǵa qoıylmaı kele jatqanyn jasyrmady. Tipti, byltyr osy eldiń Joǵarǵy soty qalalar men aýyldar arasyndaǵy tepe-teńdik máselesi boıynsha pikir bildirip, onyń konstıtýsııalyq talaptarǵa saı  emestigine de nazar aýdartypty. Qazirgi tańda japonııalyq depýtattar osy máselemen aınalysýǵa kiriskeli otyr, dep málimdegen elshi  jalpy bul kezdesýdiń basty maqsaty saılaý naýqandaryn uıymdastyrý men ótkizý, saılaý júıesin, saılaý zańnamasyn jáne ony qoldaný praktıkasyn jetildirý aıasyndaǵy Qazaqstannyń tájirıbesimen ta­nysý ekenin jetkizdi. Elshi bu­dan ári yntymaqtastyqtyń da­mı túsetinine senim bildirip, Qazaq­stan­nyń Ortalyq saılaý komıssııa­synyń jumysyna tabys tiledi. Q.Turǵanqulov sóz reti kelgende bylaı dedi: «Yntymaqtastyqtyń ózara tıimdi, jemisti jáne syndarly sıpaty bizge demokratııalyq saılaýdy uıymdastyrý men ótkizý aıasynda ár elde jınaqtalǵan tá­ji­rıbemen tıimdi almasý múmkindigin beredi». Sondaı-aq, tóraǵa Ortalyq saılaý komıssııasy ózara árekettesýdiń barlyq deńgeıinde tájirıbe men aqparat almasý úshin ashyq jáne halyqaralyq uıymdar men ekijaqty kezdesýler sheńberinde de belsendi baılanystar ornatýǵa daıyn ekendigin jetkizdi. Jáne de Qazaqstan men Japonııa ortalyq saılaý komıssııalary arasynda О́zara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly me­mo­randýmǵa qol qoıý múmkindigin qarastyrýdy da usyna ketti. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».